Nārada Purāṇa
The pratipad vows of the twelve months110.1-12
1083 / 1701
LinuxTurn pages
Nārada Purāṇa · 110.1-12

Nārada

Devanāgarī

पुराणसूत्रमखिलं श्रुतं तव मुखाद्विभो ॥ मरीचये यथा प्रोक्तं ब्रह्मणा परमेष्ठिना
अधुना तु महाभाग तिथीनां वै कथानकम् ॥ क्रमतो मह्यमाख्याहि यथा स्याद्वतनिश्चयः
यस्मिन्मासे तु या पुण्या तिथिर्येन उपासिता ॥ यद्विधानं च पूजादेस्तत्सर्वं वद सांप्रतम्
श्रृणु नारद वक्ष्यामि तिथीनां ते व्रतं पृथक् ॥ तिथीशानुक्रमादेव सर्वसिद्धिविधायकम्
चैत्रे मासि जगद्ब्रह्मा ससज प्रथमेऽहनि ॥ शुक्लपक्षे समग्रं वै तदा सूर्योदये सति
वत्सरादौ वसंतादौ बलिराज्ये तथैव च ॥ पूर्वविद्धैव कर्तव्या प्रतिपत्सर्वदा बुधैः
तत्र कार्या महाशांतिः सर्वकल्मषनाशिनी ॥ सर्वोत्पातप्रशमनी कलिदुष्कृतहारिणी
आयुः प्रदापुष्टिकरी धनसौभाग्यवर्द्धिनी ॥ मंगल्या च पवित्रा च लोकद्वयमुखावहा
तस्यामादौ तु संपूज्यो ब्रह्मा वह्निवपुर्धरः ॥ पाद्यार्ध्यपुष्पधूपैश्च वस्त्रालंकारभोजनैः
होमैर्बल्युपहारैश्च तथा ब्राह्मणतर्पणैः ॥ ततः क्रमेण देवेभ्यः पूजा कार्या पृथक्पृथक्
कृत्वोंकार नमस्कारं कुशोदकतिलाक्षतैः ॥ सवस्त्रं सहिरण्यं च ततो दद्याद्दिजातये
दक्षिणां वेदविदुषे व्रतसंपूर्तिहेतवे ॥ एवं पूजाविशेषेण व्रतं स्यात्सौरिसंज्ञकम्

Transliteration (IAST)

purāṇasūtramakhilaṃ śrutaṃ tava mukhādvibho || marīcaye yathā proktaṃ brahmaṇā parameṣṭhinā
adhunā tu mahābhāga tithīnāṃ vai kathānakam || kramato mahyamākhyāhi yathā syādvataniścayaḥ
yasminmāse tu yā puṇyā tithiryena upāsitā || yadvidhānaṃ ca pūjādestatsarvaṃ vada sāṃpratam
śrṛṇu nārada vakṣyāmi tithīnāṃ te vrataṃ pṛthak || tithīśānukramādeva sarvasiddhividhāyakam
caitre māsi jagadbrahmā sasaja prathame'hani || śuklapakṣe samagraṃ vai tadā sūryodaye sati
vatsarādau vasaṃtādau balirājye tathaiva ca || pūrvaviddhaiva kartavyā pratipatsarvadā budhaiḥ
tatra kāryā mahāśāṃtiḥ sarvakalmaṣanāśinī || sarvotpātapraśamanī kaliduṣkṛtahāriṇī
āyuḥ pradāpuṣṭikarī dhanasaubhāgyavarddhinī || maṃgalyā ca pavitrā ca lokadvayamukhāvahā
tasyāmādau tu saṃpūjyo brahmā vahnivapurdharaḥ || pādyārdhyapuṣpadhūpaiśca vastrālaṃkārabhojanaiḥ
homairbalyupahāraiśca tathā brāhmaṇatarpaṇaiḥ || tataḥ krameṇa devebhyaḥ pūjā kāryā pṛthakpṛthak
kṛtvoṃkāra namaskāraṃ kuśodakatilākṣataiḥ || savastraṃ sahiraṇyaṃ ca tato dadyāddijātaye
dakṣiṇāṃ vedaviduṣe vratasaṃpūrtihetave || evaṃ pūjāviśeṣeṇa vrataṃ syātsaurisaṃjñakam

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
पुराणसूत्रमखिलंpurāṇasūtramakhilaṃвсю нить пуран
श्रुतंśrutaṃуслышал
तवtavaтвоих
मुखाद्विभोmukhādvibhoиз уст, о владыка
मरीचयेmarīcayeМаричи
यथाyathāкак
प्रोक्तंproktaṃизложено
ब्रह्मणाbrahmaṇāБрахмой
परमेष्ठिनाparameṣṭhināвысочайшим
अधुनाadhunāныне
तुtuже
महाभागmahābhāgaо многосчастливый
तिथीनांtithīnāṃтитхи
वैvaiведь
कथानकम्kathānakamсказание
क्रमतोkramatoпо порядку
मह्यमाख्याहिmahyamākhyāhiмне поведай
यथाyathāчтобы
स्याद्वतनिश्चयःsyādvataniścayaḥбыло решение об обете
यस्मिन्मासेyasminmāseв каком месяце
तुtuже
याкакая
पुण्याpuṇyāблагая
तिथिर्येनtithiryenaтитхи, кем
उपासिताupāsitāпочитаема
यद्विधानंyadvidhānaṃкакой устав
caи
पूजादेस्तत्सर्वंpūjādestatsarvaṃпочитания и прочего — всё то
वदvadaскажи
सांप्रतम्sāṃpratamныне
श्रृणुśrṛṇuслушай
नारदnāradaо Нарада
वक्ष्यामिvakṣyāmiизложу
तिथीनांtithīnāṃтитхи
तेteтебе
व्रतंvrataṃобет
पृथक्pṛthakпо отдельности
तिथीशानुक्रमादेवtithīśānukramādevaпо порядку владык титхи
सर्वसिद्धिविधायकम्sarvasiddhividhāyakamвсякое совершенство устрояющий
चैत्रेcaitreв чайтре
मासिmāsiмесяце
जगद्ब्रह्माjagadbrahmāмир Брахма
ससजsasajaсотворил
प्रथमेऽहनिprathame'haniв первый день
शुक्लपक्षेśuklapakṣeв светлую половину
समग्रंsamagraṃцеликом
वैvaiведь
तदाtadāтогда
सूर्योदयेsūryodayeпри восходе солнца
सतिsatiкогда был
वत्सरादौvatsarādauв начале года
वसंतादौvasaṃtādauв начале весны
बलिराज्येbalirājyeв царстве Бали
तथैवtathaivaи также
caи
पूर्वविद्धैवpūrvaviddhaivaименно предваряемая
कर्तव्याkartavyāдолжна совершаться
प्रतिपत्सर्वदाpratipatsarvadāпратипада всегда
बुधैःbudhaiḥмудрыми
तत्रtatraтам
कार्याkāryāдолжно совершать
महाशांतिःmahāśāṃtiḥвеликое умиротворение
सर्वकल्मषनाशिनीsarvakalmaṣanāśinīвсякую скверну истребляющее
सर्वोत्पातप्रशमनीsarvotpātapraśamanīвсе бедствия усмиряющее
कलिदुष्कृतहारिणीkaliduṣkṛtahāriṇīзлодеяния кали уносящее
आयुःāyuḥжизнь
प्रदापुष्टिकरीpradāpuṣṭikarīдающее, крепость творящее
धनसौभाग्यवर्द्धिनीdhanasaubhāgyavarddhinīбогатство и благоденствие возращающее
मंगल्याmaṃgalyāблагое
caи
पवित्राpavitrāчистое
caи
लोकद्वयमुखावहाlokadvayamukhāvahāв обоих мирах счастье несущее
तस्यामादौtasyāmādauв её начале
तुtuже
संपूज्योsaṃpūjyoдолжно почтить
ब्रह्माbrahmāБрахму
वह्निवपुर्धरःvahnivapurdharaḥносящего облик огня
पाद्यार्ध्यपुष्पधूपैश्चpādyārdhyapuṣpadhūpaiścaводою для ног, аргхьей, цветами и куреньями
वस्त्रालंकारभोजनैःvastrālaṃkārabhojanaiḥодеждами, украшениями и яствами
होमैर्बल्युपहारैश्चhomairbalyupahāraiścaхомой и приношениями бали
तथाtathāтакже
ब्राह्मणतर्पणैःbrāhmaṇatarpaṇaiḥнасыщением брахманов
ततःtataḥзатем
क्रमेणkrameṇaпо порядку
देवेभ्यःdevebhyaḥбогам
पूजाpūjāпочитание
कार्याkāryāдолжно совершать
पृथक्पृथक्pṛthakpṛthakпо отдельности
कृत्वोंकारkṛtvoṃkāraсотворив «Ом»
नमस्कारंnamaskāraṃпоклон
कुशोदकतिलाक्षतैःkuśodakatilākṣataiḥс кушей, водою, кунжутом и зерном
सवस्त्रंsavastraṃс одеждой
सहिरण्यंsahiraṇyaṃс золотом
caи
ततोtatoзатем
दद्याद्दिजातयेdadyāddijātayeдолжно дать дваждырождённому
दक्षिणांdakṣiṇāṃдакшину
वेदविदुषेvedaviduṣeВеду знающему
व्रतसंपूर्तिहेतवेvratasaṃpūrtihetaveради полноты обета
एवंevaṃтак
पूजाविशेषेणpūjāviśeṣeṇaособым почитанием
व्रतंvrataṃобет
स्यात्सौरिसंज्ञकम्syātsaurisaṃjñakamбывает именуемый Саури
Translation

«Всю нить пуран услышал я из твоих уст, о владыка, — как изложено было Маричи высочайшим Брахмой. Ныне же, о многосчастливый, поведай мне по порядку сказание о титхи, чтобы было решение об обете: в каком месяце какая благая титхи и кем почитаема, какой устав почитания и прочего, — всё то скажи ныне». — «Слушай, о Нарада, изложу тебе обет титхи по отдельности, по порядку владык титхи, устрояющий всякое совершенство. В месяце чайтре, в первый день светлой половины, Брахма сотворил мир целиком, — тогда, при восходе солнца. В начале года, в начале весны и в царстве Бали пратипада должна всегда совершаться мудрыми именно как предваряемая. Там должно совершать великое умиротворение, истребляющее всякую скверну, усмиряющее все бедствия, уносящее злодеяния кали, дающее жизнь, творящее крепость, возращающее богатство и благоденствие, благое, чистое, несущее счастье в обоих мирах. В её начале же должно почтить Брахму, носящего облик огня, — водою для ног, аргхьей, цветами и куреньями, одеждами, украшениями и яствами, хомой и приношениями бали, а также насыщением брахманов; затем по порядку должно совершать почитание богам, каждому по отдельности. Сотворив «Ом» и поклон, с кушей, водою, кунжутом и зерном, с одеждой и с золотом, затем должно дать дваждырождённому, Веду знающему, дакшину ради полноты обета. Так, особым почитанием, бывает обет, именуемый Саури».

Version

e5b26812e819 · published Sep 5, 2026, 8:57:46 PM UTC

Available inRU

Page between verses with