Padma Purāṇa
The slaying of Vṛtra1.73.25-30
1018 / 5781
LinuxTurn pages
Padma Purāṇa · 1.73.25-30
Devanāgarī

सूतं चाश्वान्पृथिव्यां च पातयामास तत्क्षणात् । सकंटकां गदां भौमां संगृह्यासुरसत्तमः
जघान पद्मिनः शीर्षे मोहात्सोऽंतीक्षितिं ययौ । सगजः सर्वदेवेशो धरणीं समुपस्थितः
ततस्तयोर्गदायुद्धमवर्तत मुहुर्मुहुः । तयोः प्रहरतोः शब्दो गदापातोद्भवो ध्रुवम्
आवर्तं परिवर्तं च चक्रतुस्तौ पुनः पुनः । अध ऊर्ध्वं प्रहारं च पार्श्वयोरतिभीषणम्
बभूवैवं तयोर्युद्धं लोकालोकभयंकरम् । दृष्ट्वा देवगणाः सिद्धा दानवा विस्मयं गताः
युध्यमानौ तु तौ वीरौ मृत्युसंशयमागतौ । देवदानववीराश्च द्रष्टुं नैव तदीशिरे

Transliteration (IAST)

sūtaṃ cāśvānpṛthivyāṃ ca pātayāmāsa tatkṣaṇāt | sakaṃṭakāṃ gadāṃ bhaumāṃ saṃgṛhyāsurasattamaḥ
jaghāna padminaḥ śīrṣe mohātso'ṃtīkṣitiṃ yayau | sagajaḥ sarvadeveśo dharaṇīṃ samupasthitaḥ
tatastayorgadāyuddhamavartata muhurmuhuḥ | tayoḥ praharatoḥ śabdo gadāpātodbhavo dhruvam
āvartaṃ parivartaṃ ca cakratustau punaḥ punaḥ | adha ūrdhvaṃ prahāraṃ ca pārśvayoratibhīṣaṇam
babhūvaivaṃ tayoryuddhaṃ lokālokabhayaṃkaram | dṛṣṭvā devagaṇāḥ siddhā dānavā vismayaṃ gatāḥ
yudhyamānau tu tau vīrau mṛtyusaṃśayamāgatau | devadānavavīrāśca draṣṭuṃ naiva tadīśire

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
सूतम्sūtamвозницу
च अश्वान्ca aśvānи коней
पृथिव्याम्pṛthivyāmна землю
caи
पातयामासpātayāmāsaповерг
तत्-क्षणात्tat-kṣaṇātв тот же миг
स-कंटकाम्sa-kaṃṭakāmутыканную шипами
गदाम्gadāmпалицу
भौमाम्bhaumāmземную
संगृह्यsaṃgṛhyaсхватив
असुर-सत्तमःasura-sattamaḥлучший из асуров
जघानjaghānaударил
पद्मिनःpadminaḥслона
शीर्षेśīrṣeпо голове
मोहात्mohātот беспамятства
सःsaḥтот
अंती-क्षितिम्aṃtī-kṣitimк самой земле
ययौyayauпошёл
स-गजःsa-gajaḥвместе со слоном
सर्व-देव-ईशःsarva-deva-īśaḥвладыка всех богов
धरणीम्dharaṇīmна землю
समुपस्थितःsamupasthitaḥсошёл
ततःtataḥзатем
तयोःtayoḥу них
गदा-युद्धम्gadā-yuddhamбой на палицах
अवर्ततavartataшёл
मुहुर् मुहुःmuhur muhuḥснова и снова
तयोःtayoḥу них
प्रहरतोःpraharatoḥнаносящих удары
शब्दःśabdaḥзвук
गदा-पात-उद्भवःgadā-pāta-udbhavaḥрождённый ударом палиц
ध्रुवम्dhruvamнепременно
आवर्तम्āvartamкружение
परिवर्तम्parivartamобход
caи
चक्रतुःcakratuḥсовершали
तौtauони двое
पुनः पुनःpunaḥ punaḥснова и снова
अधःadhaḥснизу
ऊर्ध्वम्ūrdhvamсверху
प्रहारम्prahāramудар
caи
पार्श्वयोःpārśvayoḥс боков
अति-भीषणम्ati-bhīṣaṇamвесьма страшный
बभूवbabhūvaстала
एवम्evamтак
तयोःtayoḥу них
युद्धम्yuddhamбитва
लोक-आलोक-भयंकरम्loka-āloka-bhayaṃkaramужасающая мир и запредельное
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
देव-गणाःdeva-gaṇāḥсонмы богов
सिद्धाःsiddhāḥсиддхи
दानवाःdānavāḥданавы
विस्मयम् गताःvismayam gatāḥпришли в изумление
युध्यमानौyudhyamānauсражающиеся
तुtuже
तौ वीरौtau vīrauте два воина
मृत्यु-संशयम्mṛtyu-saṃśayamна грань смерти
आगतौāgatauпришедшие
देव-दानव-वीराःdeva-dānava-vīrāḥвоины богов и данавов
caи
द्रष्टुम्draṣṭumсмотреть
न एवna evaвовсе не
तत्tatна то
ईशिरेīśireмогли
Translation

Возницу и коней он в тот же миг поверг на землю; и, схватив земную палицу, утыканную шипами, лучший из асуров ударил слона по голове, и тот от беспамятства опустился к самой земле. Так владыка всех богов вместе со слоном сошёл на землю. Затем снова и снова шёл у них бой на палицах, и от их ударов непременно рождался звук палиц. Снова и снова совершали они кружение и обход, и удары — снизу, сверху и с боков — были весьма страшны. Так стала битва этих двоих ужасающей и для мира, и для того, что за его пределами. Увидев её, сонмы богов, сиддхи и данавы пришли в изумление; а оба воина бились, дойдя до грани смерти, и воины богов и данавов не могли даже смотреть на это.

Version

36a4b5686ddc · published Sep 3, 2026, 4:13:30 AM UTC

Available inRU

Page between verses with