बहुरोगाधिरोषाश्च बहुरूपपरिच्छदाः । नरजातिषु दैत्यानां चिह्नान्येतानि भूतले
न जानंति परंलोकं न गुरुं स्वं न चापरम् । गर्भपूरणमिच्छंति नातिथिं न गुरून् द्विजान्
न देवं न सुतं गोत्रं न मित्रं न च बांधवम् । स्वप्ने दानं न जानंति भक्षणान्नपरिच्छदम्
गोपायंति धनं यस्मात्ते यक्षा नररूपिणः । प्राणांतेऽपि धनं किंचिन्न दिशंति च राजनि
ते यक्षा दुर्गतिस्थाश्च परार्थे भारवाहकाः । प्रेतानां लक्षणं यद्वा सर्वलोकविगर्हितम्
स्त्रीणां च पुरुषाणां च शृणुष्वैकमना मम । मलपंकधरा नित्यं सत्यशौचविवर्जिताः
दंतकुंतलवस्त्राणां वपुषो मलसंचयाः । गृहपीठादिपात्राणां सकृच्छौचं न रोचते
न पश्यंति सुखं स्त्रीणां विशंति कानने द्रुतम् । विघसोच्छिष्टपूतीनां भक्षणेऽभिरता भुवि
bahurogādhiroṣāśca bahurūpaparicchadāḥ | narajātiṣu daityānāṃ cihnānyetāni bhūtale
na jānaṃti paraṃlokaṃ na guruṃ svaṃ na cāparam | garbhapūraṇamicchaṃti nātithiṃ na gurūn dvijān
na devaṃ na sutaṃ gotraṃ na mitraṃ na ca bāṃdhavam | svapne dānaṃ na jānaṃti bhakṣaṇānnaparicchadam
gopāyaṃti dhanaṃ yasmātte yakṣā nararūpiṇaḥ | prāṇāṃte'pi dhanaṃ kiṃcinna diśaṃti ca rājani
te yakṣā durgatisthāśca parārthe bhāravāhakāḥ | pretānāṃ lakṣaṇaṃ yadvā sarvalokavigarhitam
strīṇāṃ ca puruṣāṇāṃ ca śṛṇuṣvaikamanā mama | malapaṃkadharā nityaṃ satyaśaucavivarjitāḥ
daṃtakuṃtalavastrāṇāṃ vapuṣo malasaṃcayāḥ | gṛhapīṭhādipātrāṇāṃ sakṛcchaucaṃ na rocate
na paśyaṃti sukhaṃ strīṇāṃ viśaṃti kānane drutam | vighasocchiṣṭapūtīnāṃ bhakṣaṇe'bhiratā bhuvi
Полные болезней, тревог и злобы, с пёстрым убранством — таковы на земле приметы дайтьев среди людских родов. Не знают они ни иного мира, ни наставника — ни своего, ни чужого; желают лишь наполнения утробы, а ни гостя, ни старших, ни брахманов [не желают]; ни бога, ни сына, ни рода, ни друга, ни родича. И во сне не знают они даяния — ни пищи, ни утвари для еды. Оттого, что стерегут богатство, они — якши в человеческом облике: даже при конце жизни не отдадут и малого богатства, хотя бы и царю. Это якши, пребывающие в злой участи, носильщики чужого добра. А каков признак прет, осуждаемый всеми мирами, у женщин и у мужчин, — слушай у меня сосредоточенно. Всегда носящие грязь и нечистоту, лишённые правды и чистоты; с накопленной грязью на зубах, в волосах, на одеждах и на теле; кому не по нраву даже разовая чистка дома, сиденья и посуды. Не видят они радости у жён и тотчас уходят в лес; и усердны на земле в поедании объедков, остатков и гнили.
5b6932ae20ad · published Sep 3, 2026, 4:13:30 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Определение «якша» дано здесь не мифологически, а по одному признаку — человек стережёт богатство и не отдаёт его никому, даже умирая. Слово «носильщики чужого добра» ставит точку: скопленное всё равно достанется другим. Признаки же «претовской» природы целиком бытовые — немытая посуда, нечистое тело, объедки; речь идёт о запущенности, в которой человек живёт и которую перестал замечать.