भोष्म उवाच
श्रुतं सूर्यस्य चंद्रस्य भौमस्यापि प्रपूजनम् । बुधस्य सोमसूनोश्च पूजनं कथयाधुना
तारागर्भसमुद्भूतो बुधश्चंद्रकुमारकः । सौम्यः क्रूरो ग्रहो ज्ञेयः शुभाशुभप्रदो नृणाम्
शराकारं मंडलं तु बुधस्य परिकीर्तितम् । हरिन्मणिसमैर्वर्णैश्चूर्णैः कुर्यात्तु मंडलम्
पूजयेत्तत्र गंधाद्यैः पुष्पैर्धूपैस्सुशोभनैः । दानं च विधिवत्कुर्याद्दशारिष्टे च गोचरे
कर्पूराश्चैव मुद्राश्च हरिद्वस्त्रं हरिन्मणिः । सुवर्णं च यथाशक्ति दद्याद्बुधस्य तुष्टये
śrutaṃ sūryasya caṃdrasya bhaumasyāpi prapūjanam | budhasya somasūnośca pūjanaṃ kathayādhunā
tārāgarbhasamudbhūto budhaścaṃdrakumārakaḥ | saumyaḥ krūro graho jñeyaḥ śubhāśubhaprado nṛṇām
śarākāraṃ maṃḍalaṃ tu budhasya parikīrtitam | harinmaṇisamairvarṇaiścūrṇaiḥ kuryāttu maṃḍalam
pūjayettatra gaṃdhādyaiḥ puṣpairdhūpaissuśobhanaiḥ | dānaṃ ca vidhivatkuryāddaśāriṣṭe ca gocare
karpūrāścaiva mudrāśca haridvastraṃ harinmaṇiḥ | suvarṇaṃ ca yathāśakti dadyādbudhasya tuṣṭaye
«Услышано почитание Солнца, Месяца и Бхаумы; поведай теперь почитание Будхи, сына Сомы». — Будха, рождённый из чрева Тары, сын Месяца; знать его должно и как мягкую, и как суровую планету, дающую людям и доброе, и недоброе. Круг ему предписан в виде стрелы: пусть выкладывает его порошками цвета изумруда и чтит там благовониями, цветами и прекрасными воскурениями, а по уставу творит и дар — при недобром планетном сроке и при неблагоприятном прохождении. Камфару, бобы, зелёную одежду, изумруд и золото по силам пусть даст ради довольства Будхи.
a04a265f5bfa · published Sep 3, 2026, 4:13:31 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Меркурий назван разом мягким и суровым, и это не оговорка: он берёт качество того, с кем стоит рядом. Оттого и обряд его не сводится к умилостивлению — важнее оказывается точность: цвет порошка, форма круга, выбор камня. Зелёное к зелёному, изумруд к изумрудному свету; соответствие здесь и есть язык обряда.