सूत उवाच
धनुषोऽग्रेण ताञ्छैलान्नानारूपान्गुरूंस्तथा । उत्सारयंस्ततः सर्वां समरूपां चकार सः
तदा प्रभृति ते शैला वृद्धिमापुर्द्विजोत्तमाः । तस्या अङ्गात्स्वयं बाणान्स्वकीयान्नृपनन्दनः
समुद्धृत्य ततो वैन्यः प्रीतेन मनसा तदा । गर्ताश्च कन्दराश्चैव बाणाघातैः समीकृताः
एवं पृथ्वीं समां सर्वां चकार पुण्यवर्धनः । समीकृत्य महाभागो वत्सं तस्या व्यकल्पयत्
मनुं स्वायम्भुवं पूर्वं परिचिन्त्य पुनः पुनः । अतीतेष्वथ सर्वेषु मन्वन्तरेषु सत्तमाः
विषमत्वं गता भूमिः पन्था नासीच्च कुत्रचित् । समानि विषमाण्येवं स्वयमासन्द्विजोत्तमाः
dhanuṣo'greṇa tāñchailānnānārūpāngurūṃstathā | utsārayaṃstataḥ sarvāṃ samarūpāṃ cakāra saḥ
tadā prabhṛti te śailā vṛddhimāpurdvijottamāḥ | tasyā aṅgātsvayaṃ bāṇānsvakīyānnṛpanandanaḥ
samuddhṛtya tato vainyaḥ prītena manasā tadā | gartāśca kandarāścaiva bāṇāghātaiḥ samīkṛtāḥ
evaṃ pṛthvīṃ samāṃ sarvāṃ cakāra puṇyavardhanaḥ | samīkṛtya mahābhāgo vatsaṃ tasyā vyakalpayat
manuṃ svāyambhuvaṃ pūrvaṃ paricintya punaḥ punaḥ | atīteṣvatha sarveṣu manvantareṣu sattamāḥ
viṣamatvaṃ gatā bhūmiḥ panthā nāsīcca kutracit | samāni viṣamāṇyevaṃ svayamāsandvijottamāḥ
Концом лука сдвигая те горы, разного вида и тяжёлые, он сделал затем всю её ровною. С той поры горы и достигли роста, о лучшие из дваждырождённых. Извлекши сам из её тела свои стрелы, сын Вены с довольным сердцем — ямы и ущелья ударами стрел были выровнены. Так умножающий святое сделал всю Землю ровною; и, выровняв её, многосчастный определил ей телёнка: сперва, снова и снова помыслив, — Ману Сваямбхуву. В минувших же манвантарах, о достойнейшие, земля пришла в неровность, и дороги не было нигде: ровные и неровные места являлись сами собою.
ae0ce540ea3d · published Sep 3, 2026, 4:13:32 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Здесь предание объясняет, откуда взялся привычный вид земли: пашня и дорога не даны от начала, их сделали. Горы «достигли роста» именно потому, что их сдвинули в стороны, — то есть ландшафт есть след работы. Царь тут впервые действует не как воин, а как землеустроитель.