Padma Purāṇa
The Hymn That Quiets Sin5.93.90-107
3170 / 5781
LinuxTurn pages
Padma Purāṇa · 5.93.90-107

ब्राह्मण उवाच

Devanāgarī

न यत्र जामयो गेहे पूज्यन्ते न वराः स्त्रियः । यत्र दुर्जनसांसर्गस्तत्र भोक्ष्यामहे वयम् । न यत्र हरिसेवा वा न कथा यत्र वैष्णवी । न यत्र वैष्णवी प्रीतिः प्रेता वै तत्र भुञ्जते
येषामेवं गृहे प्रीता भुञ्जते तेऽपि सत्वरम् । प्रेता भवन्ति पापेन निजवंशविनाशकाः
तस्य मे जायते ब्रह्मन्वदतो भोजनं निजम् । अस्मात्पापतरं चान्यत्किञ्चिद्वक्तुं न शक्यते
निर्विण्णः प्रेतभावेन पृच्छामि त्वां दृढव्रतम् । यथा न जायते प्रेतो मुक्तिः प्रेतत्वतो यथा
एकादश्यादिभिः पुण्यैर्व्रतैरच्युतकीर्तनैः । देवतातिथिपूजाभिर्गुरुपूजादिभिस्तथा
आचारैः साधुचरितैः श्रुतिस्मृत्युदितैर्दिनैः । एवं श्राद्धक्रियादानैर्यथा विधिविनिर्मितैः
विधिविनिर्मितैर्दयादानदमक्षान्तिशीलशिष्टाभिवादनैः । इत्येवमादिभिर्धर्मैः प्रेता न स्युः कुलेऽपि वै
दयादानदमक्षान्तिशीलशिष्टाभिवादनैः । इत्येवमादिभिर्धर्मैः प्रेता न स्युः कुलेऽपि वै
गोविप्रतीर्थामरपर्वताग्र्यनदीनदाश्वत्थतरूननेकशः । यो वन्दते बन्धुजने विनीतः प्रेतो न लोके भवतीह नूनम्
कर्माद्यर्चयते युक्तो विशेषादपि मानवः । गङ्गादिपुण्यतीर्थेषु तस्य पुण्यमनन्तकम्
नाहं वर्षसहस्रेण वक्तुं शक्तः स्वयं विभुः । दर्शनादेव तस्यापि मुक्तः प्रेतत्वतो भवेत्
ऊर्जमूर्जस्वलं मासमथ दामोदरप्रियम् । तपसामुत्तमं मासं तपोमाधववल्लभम्
येनैव साधनेन स्यात्सर्वं कृत्यं हि साधितम् । ब्रह्मविद्यामताभ्येति सा लक्ष्मीर्विश्वकारिणी
तस्या वासो यतो मासो माधवोऽसौ ततः स्मृतः । न माधवसमो देवो यथा देवेषु निश्चितम्
तथा मासेषु सर्वेषु न मासो माधवप्रियः । तस्य माधवमासस्य माहात्म्यमपि भक्तितः
श्रुत्वा विमुच्यते प्रेतयोनितः किं विधानतः । सतां सम्भाषणादेव पुण्यतीर्थनिषेवणात्
नारायणेति पठनात्तन्नामश्रवणादपि । मुच्यते पातकैः सर्वैर्जनो भक्तिपरायणः
यतिष्ये तदहं प्रेता भवतामपि मुक्तये । परोपकारजं पुण्यं यतो न स्यान्मखैरपि

Transliteration (IAST)

na yatra jāmayo gehe pūjyante na varāḥ striyaḥ | yatra durjanasāṃsargastatra bhokṣyāmahe vayam | na yatra harisevā vā na kathā yatra vaiṣṇavī | na yatra vaiṣṇavī prītiḥ pretā vai tatra bhuñjate
yeṣāmevaṃ gṛhe prītā bhuñjate te'pi satvaram | pretā bhavanti pāpena nijavaṃśavināśakāḥ
tasya me jāyate brahmanvadato bhojanaṃ nijam | asmātpāpataraṃ cānyatkiñcidvaktuṃ na śakyate
nirviṇṇaḥ pretabhāvena pṛcchāmi tvāṃ dṛḍhavratam | yathā na jāyate preto muktiḥ pretatvato yathā
ekādaśyādibhiḥ puṇyairvratairacyutakīrtanaiḥ | devatātithipūjābhirgurupūjādibhistathā
ācāraiḥ sādhucaritaiḥ śrutismṛtyuditairdinaiḥ | evaṃ śrāddhakriyādānairyathā vidhivinirmitaiḥ
vidhivinirmitairdayādānadamakṣāntiśīlaśiṣṭābhivādanaiḥ | ityevamādibhirdharmaiḥ pretā na syuḥ kule'pi vai
dayādānadamakṣāntiśīlaśiṣṭābhivādanaiḥ | ityevamādibhirdharmaiḥ pretā na syuḥ kule'pi vai
govipratīrthāmaraparvatāgryanadīnadāśvatthatarūnanekaśaḥ | yo vandate bandhujane vinītaḥ preto na loke bhavatīha nūnam
karmādyarcayate yukto viśeṣādapi mānavaḥ | gaṅgādipuṇyatīrtheṣu tasya puṇyamanantakam
nāhaṃ varṣasahasreṇa vaktuṃ śaktaḥ svayaṃ vibhuḥ | darśanādeva tasyāpi muktaḥ pretatvato bhavet
ūrjamūrjasvalaṃ māsamatha dāmodarapriyam | tapasāmuttamaṃ māsaṃ tapomādhavavallabham
yenaiva sādhanena syātsarvaṃ kṛtyaṃ hi sādhitam | brahmavidyāmatābhyeti sā lakṣmīrviśvakāriṇī
tasyā vāso yato māso mādhavo'sau tataḥ smṛtaḥ | na mādhavasamo devo yathā deveṣu niścitam
tathā māseṣu sarveṣu na māso mādhavapriyaḥ | tasya mādhavamāsasya māhātmyamapi bhaktitaḥ
śrutvā vimucyate pretayonitaḥ kiṃ vidhānataḥ | satāṃ sambhāṣaṇādeva puṇyatīrthaniṣevaṇāt
nārāyaṇeti paṭhanāttannāmaśravaṇādapi | mucyate pātakaiḥ sarvairjano bhaktiparāyaṇaḥ
yatiṣye tadahaṃ pretā bhavatāmapi muktaye | paropakārajaṃ puṇyaṃ yato na syānmakhairapi

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
एतत्-ते-सर्वम्-आख्यातम्etat-te-sarvam-ākhyātamэто тебе всё поведано
आत्म-वृत्तान्त-सम्भवम्ātma-vṛttānta-sambhavamиз собственной истории
पृष्टम्-च-यदि-ते-श्रद्धाpṛṣṭam-ca-yadi-te-śraddhāи спрошенное, если у тебя вера
पृच्छा-अन्यत्-कथयामि-तेpṛcchā-anyat-kathayāmi-teспроси иное, поведаю тебе
ये-जीवाः-भुवि-तिष्ठन्तिye-jīvāḥ-bhuvi-tiṣṭhantiкакие существа пребывают на земле
सर्वे-आहार-मूलकाःsarve-āhāra-mūlakāḥвсе имеют основою пищу
युष्माकम्-अपि-आहारम्yuṣmākam-api-āhāramи вашу пищу
श्रोतुम्-इच्छामि-तत्त्वतःśrotum-icchāmi-tattvataḥжелаю услышать по существу
शृणुष्व-आहारम्-अस्माकम्śṛṇuṣva-āhāram-asmākamслушай нашу пищу
सर्व-सत्त्व-विगर्हितम्sarva-sattva-vigarhitamвсеми существами презираемую
यम्-श्रुत्वा-निन्दसे-ब्रह्मन्yam-śrutvā-nindase-brahmanуслышав которую, ты будешь бранить, о брахман
भूयः-भूयः-च-नित्यशःbhūyaḥ-bhūyaḥ-ca-nityaśaḥснова и снова, постоянно
श्लेष्म-मूत्र-पुरीषेणśleṣma-mūtra-purīṣeṇaмокротою, мочою, испражнением
योषित्-अङ्ग-मलेन-चyoṣit-aṅga-malena-caи нечистотою женского тела
गृहाणि-त्यक्त-शौचानिgṛhāṇi-tyakta-śaucāniдома, где оставлена чистота
तानि-भुञ्जन्ति-तत्र-वैtāni-bhuñjanti-tatra-vaiих они там и вкушают
स्त्री-दग्धानि-प्रकीर्णानिstrī-dagdhāni-prakīrṇāniсожжённые женщиной, разбросанные
प्रकीर्ण-अयस्कराणि-चprakīrṇa-ayaskarāṇi-caи с разбросанным железом
कुत्सितानि-मलेन-अपिkutsitāni-malena-apiпрезренные и от нечистоты
प्रेताः-वै-तत्र-भुञ्जतेpretāḥ-vai-tatra-bhuñjateпреты там и вкушают
माधवम्-यत्र-न-अर्चन्तिmādhavam-yatra-na-arcantiгде Мадхаву не почитают
स्त्री-जितानि-गृहाणि-चstrī-jitāni-gṛhāṇi-caи дома, покорённые женщиной
दया-क्षान्ति-विहीनानिdayā-kṣānti-vihīnāniлишённые сострадания и терпения
प्रेताः-तत्र-एव-भुञ्जतेpretāḥ-tatra-eva-bhuñjateпреты там и вкушают
यत्र-अभद्राः-गृहे-वाचःyatra-abhadrāḥ-gṛhe-vācaḥгде в доме недобрые речи
शौच-हीनाः-च-योषितःśauca-hīnāḥ-ca-yoṣitaḥи жёны без чистоты
कलहः-यत्र-सततम्kalahaḥ-yatra-satatamгде свара постоянно
प्रेताः-ते-तत्र-भुञ्जतेpretāḥ-te-tatra-bhuñjateпреты там и вкушают
न-यत्र-जामयः-गेहेna-yatra-jāmayaḥ-geheгде в доме не почитаются сёстры
पूज्यन्ते-न-वराः-स्त्रियःpūjyante-na-varāḥ-striyaḥи не почитаются достойные жёны
यत्र-दुर्जन-सांसर्गःyatra-durjana-sāṃsargaḥгде общение с дурными
तत्र-भोक्ष्यामहे-वयम्tatra-bhokṣyāmahe-vayamтам мы будем вкушать
न-यत्र-हरि-सेवा-वाna-yatra-hari-sevā-vāгде нет ни служения Хари
न-कथा-यत्र-वैष्णवीna-kathā-yatra-vaiṣṇavīни повести о вайшнавском
न-यत्र-वैष्णवी-प्रीतिःna-yatra-vaiṣṇavī-prītiḥгде нет вайшнавской приязни
प्रेताः-वै-तत्र-भुञ्जतेpretāḥ-vai-tatra-bhuñjateпреты там и вкушают
येषाम्-एवम्-गृहे-प्रीताःyeṣām-evam-gṛhe-prītāḥв чьих домах так, довольные
भुञ्जते-ते-अपि-सत्वरम्bhuñjate-te-api-satvaramвкушают, те и сами вскоре
प्रेताः-भवन्ति-पापेनpretāḥ-bhavanti-pāpenaпретами становятся от греха
निज-वंश-विनाशकाःnija-vaṃśa-vināśakāḥгубителями своего рода
तस्य-मे-जायते-ब्रह्मन्tasya-me-jāyate-brahmanу меня, о брахман, рождается
वदतः-भोजनम्-निजम्vadataḥ-bhojanam-nijamу говорящего, своя пища
अस्मात्-पाप-तरम्-च-अन्यत्asmāt-pāpa-taram-ca-anyatи греховнее этого иного
किञ्चित्-वक्तुम्-न-शक्यतेkiñcit-vaktum-na-śakyateничего сказать невозможно
निर्विण्णः-प्रेत-भावेनnirviṇṇaḥ-preta-bhāvenaизмученный состоянием преты
पृच्छामि-त्वाम्-दृढ-व्रतम्pṛcchāmi-tvām-dṛḍha-vratamспрашиваю тебя, твёрдого в обете
यथा-न-जायते-प्रेतःyathā-na-jāyate-pretaḥкак не родиться претой
मुक्तिः-प्रेतत्वतः-यथाmuktiḥ-pretatvataḥ-yathāи как освобождение от претства
एकादशी-आदिभिः-पुण्यैःekādaśī-ādibhiḥ-puṇyaiḥсвятыми экадаши и прочими
व्रतैः-अच्युत-कीर्तनैःvrataiḥ-acyuta-kīrtanaiḥобетами, воспеваниями Ачьюты
देवता-अतिथि-पूजाभिःdevatā-atithi-pūjābhiḥпочитанием божеств и гостей
गुरु-पूजा-आदिभिः-तथाguru-pūjā-ādibhiḥ-tathāпочитанием учителя и прочим
आचारैः-साधु-चरितैःācāraiḥ-sādhu-caritaiḥобычаями, добрым поведением
श्रुति-स्मृति-उदितैः-दिनैःśruti-smṛti-uditaiḥ-dinaiḥднями, указанными шрути и смрити
एवम्-श्राद्ध-क्रिया-दानैःevam-śrāddha-kriyā-dānaiḥтак поминальными обрядами и дарами
यथा-विधि-विनिर्मितैःyathā-vidhi-vinirmitaiḥкак должно, по уставу совершёнными
विधि-विनिर्मितैः-दया-दानvidhi-vinirmitaiḥ-dayā-dānaпо уставу совершёнными, состраданием, даром
दम-क्षान्ति-शील-शिष्टdama-kṣānti-śīla-śiṣṭaсамообладанием, терпением, нравом, благовоспитанностью
अभिवादनैः-इति-एवम्abhivādanaiḥ-iti-evamприветствиями — так вот
आदिभिः-धर्मैः-प्रेताःādibhiḥ-dharmaiḥ-pretāḥи прочими дхармами преты
न-स्युः-कुले-अपि-वैna-syuḥ-kule-api-vaiда не будут и в роду
गो-विप्र-तीर्थ-अमर-पर्वतgo-vipra-tīrtha-amara-parvataкорову, брахмана, тиртху, бога, гору
अग्र्य-नदी-नद-अश्वत्थ-तरून्agrya-nadī-nada-aśvattha-tarūnлучшую, реку, поток, ашваттху, деревья
अनेकशः-यः-वन्दतेanekaśaḥ-yaḥ-vandateмногократно кто чтит
बन्धु-जने-विनीतःbandhu-jane-vinītaḥк родне смиренный
प्रेतः-न-लोके-भवति-इह-नूनम्pretaḥ-na-loke-bhavati-iha-nūnamпретой в мире здесь не бывает, воистину
कर्म-आदि-अर्चयते-युक्तःkarma-ādi-arcayate-yuktaḥдеяниями и прочим чтит усердный
विशेषात्-अपि-मानवःviśeṣāt-api-mānavaḥособо человек
गङ्गा-आदि-पुण्य-तीर्थेषुgaṅgā-ādi-puṇya-tīrtheṣuв Ганге и прочих святых тиртхах
तस्य-पुण्यम्-अनन्तकम्tasya-puṇyam-anantakamу того заслуга бесконечна
न-अहम्-वर्ष-सहस्रेणna-aham-varṣa-sahasreṇaне я за тысячу лет
वक्तुम्-शक्तः-स्वयम्-विभुःvaktum-śaktaḥ-svayam-vibhuḥв силах сказать, сам Всесильный
दर्शनात्-एव-तस्य-अपिdarśanāt-eva-tasya-apiи от одного лишь лицезрения его
मुक्तः-प्रेतत्वतः-भवेत्muktaḥ-pretatvataḥ-bhavetосвобождённым от претства да будет
ऊर्जम्-ऊर्जस्वलम्-मासम्ūrjam-ūrjasvalam-māsamмесяц урджа, изобильный
अथ-दामोदर-प्रियम्atha-dāmodara-priyamзатем милый Дамодаре
तपसाम्-उत्तमम्-मासम्tapasām-uttamam-māsamнаилучший месяц подвигов
तपः-माधव-वल्लभम्tapaḥ-mādhava-vallabhamподвиг, возлюбленный Мадхавою
येन-एव-साधनेन-स्यात्yena-eva-sādhanena-syātкаким именно средством да будет
सर्वम्-कृत्यम्-हि-साधितम्sarvam-kṛtyam-hi-sādhitamвсякое дело исполнено
ब्रह्म-विद्या-मता-अभ्येतिbrahma-vidyā-matā-abhyetiпризнанная знанием Брахмана, приходит
सा-लक्ष्मीः-विश्व-कारिणीsā-lakṣmīḥ-viśva-kāriṇīта Лакшми, творящая вселенную
तस्याः-वासः-यतः-मासःtasyāḥ-vāsaḥ-yataḥ-māsaḥеё обитание, отчего месяц
माधवः-असौ-ततः-स्मृतःmādhavaḥ-asau-tataḥ-smṛtaḥтот помянут мадхавой
न-माधव-समः-देवःna-mādhava-samaḥ-devaḥнет бога, равного Мадхаве
यथा-देवेषु-निश्चितम्yathā-deveṣu-niścitamкак средь богов, несомненно
तथा-मासेषु-सर्वेषुtathā-māseṣu-sarveṣuтак средь всех месяцев
न-मासः-माधव-प्रियःna-māsaḥ-mādhava-priyaḥнет месяца, милого Мадхаве
तस्य-माधव-मासस्यtasya-mādhava-māsasyaтого месяца мадхавы
माहात्म्यम्-अपि-भक्तितःmāhātmyam-api-bhaktitaḥвеличие даже от преданности
श्रुत्वा-विमुच्यते-प्रेतśrutvā-vimucyate-pretaуслышав, освобождается от
योनितः-किम्-विधानतःyonitaḥ-kim-vidhānataḥлона претов — что уж при исполнении
सताम्-सम्भाषणात्-एवsatām-sambhāṣaṇāt-evaот одной беседы с праведными
पुण्य-तीर्थ-निषेवणात्puṇya-tīrtha-niṣevaṇātот посещения святых тиртх
नारायण-इति-पठनात्nārāyaṇa-iti-paṭhanātот чтения «Нараяна»
तत्-नाम-श्रवणात्-अपिtat-nāma-śravaṇāt-apiи от слушания того имени
मुच्यते-पातकैः-सर्वैःmucyate-pātakaiḥ-sarvaiḥосвобождается от всех грехов
जनः-भक्ति-परायणःjanaḥ-bhakti-parāyaṇaḥчеловек, всецело преданный
यतिष्ये-तत्-अहम्-प्रेताःyatiṣye-tat-aham-pretāḥпостараюсь о том я, о преты
भवताम्-अपि-मुक्तयेbhavatām-api-muktayeи ради вашего освобождения
पर-उपकार-जम्-पुण्यम्para-upakāra-jam-puṇyamзаслуга, рождённая помощью другому
यतः-न-स्यात्-मखैः-अपिyataḥ-na-syāt-makhaiḥ-apiибо и жертвами не бывает
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
तथाtathāтакже
तत्tatто
इतिitiтак
अथathaзатем
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
तथाtathāтакже
तत्tatто
इतिitiтак
अथathaзатем
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
तथाtathāтакже
तत्tatто
इतिitiтак
अथathaзатем
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
तथाtathāтакже
तत्tatто
इतिitiтак
अथathaзатем
caи
तुtuже
naне
Translation

«„Это тебе всё поведано из собственной истории, и спрошенное; если у тебя вера — спроси иное, поведаю тебе“. — „Какие существа пребывают на земле, все имеют основою пищу; и вашу пищу желаю услышать по существу“. — „Слушай нашу пищу, всеми существами презираемую, услышав которую ты будешь бранить, о брахман, снова и снова, постоянно. Дома, где оставлена чистота, — с мокротою, мочою, испражнением и нечистотою женского тела, — их они там и вкушают. Сожжённые женщиной, разбросанные и с разбросанным железом, презренные и от нечистоты, — преты там и вкушают. Где Мадхаву не почитают и дома, покорённые женщиной, лишённые сострадания и терпения, — преты там и вкушают. Где в доме недобрые речи и жёны без чистоты, где свара постоянно, — преты там и вкушают. Где в доме не почитаются сёстры и достойные жёны, где общение с дурными, — там мы будем вкушать. Где нет ни служения Хари, ни повести о вайшнавском, где нет вайшнавской приязни, — преты там и вкушают. В чьих домах так, довольные, вкушают, — те и сами вскоре становятся претами от греха, губителями своего рода. У меня, о брахман, у говорящего, рождается своя пища; и греховнее этого ничего сказать невозможно. Измученный состоянием преты, спрашиваю тебя, твёрдого в обете: как не родиться претой и как освобождение от претства?“ — „Святыми экадаши и прочими обетами, воспеваниями Ачьюты, почитанием божеств и гостей, почитанием учителя и прочим, обычаями, добрым поведением, днями, указанными шрути и смрити, так поминальными обрядами и дарами, как должно, по уставу совершёнными; по уставу совершёнными, состраданием, даром, самообладанием, терпением, нравом, благовоспитанностью и приветствиями — такими и прочими дхармами преты да не будут и в роду. Кто многократно чтит корову, брахмана, тиртху, бога, лучшую гору, реку, поток, ашваттху и деревья, смиренный к родне, — претой в мире здесь не бывает, воистину. Кто усердно чтит деяниями и прочим, особо в Ганге и прочих святых тиртхах, — у того заслуга бесконечна: не я за тысячу лет в силах сказать, сам Всесильный; и от одного лишь лицезрения его освобождённым от претства да будет. Месяц урджа, изобильный, затем милый Дамодаре, наилучший месяц подвигов, подвиг, возлюбленный Мадхавою; каким именно средством да будет исполнено всякое дело, — та Лакшми, творящая вселенную, признанная знанием Брахмана, приходит; её обитание — отчего месяц тот и помянут мадхавой. Нет бога, равного Мадхаве, как средь богов, несомненно; так средь всех месяцев нет месяца, милого Мадхаве. Величие того месяца мадхавы даже от преданности услышав, освобождается человек от лона претов — что уж при исполнении! От одной беседы с праведными, от посещения святых тиртх, от чтения „Нараяна“ и от слушания того имени освобождается от всех грехов человек, всецело преданный. Постараюсь о том я, о преты, и ради вашего освобождения: ибо заслуга, рождённая помощью другому, и жертвами не бывает“.»

Version

8a6919ef46f8 · published Sep 3, 2026, 4:13:50 AM UTC

Available inRU

Page between verses with