Padma Purāṇa
The Observances of the Kārttika Vow6.92.8-14
3987 / 5781
LinuxTurn pages
Padma Purāṇa · 6.92.8-14
Devanāgarī

एका लिङ्गे गुदे पञ्च तथा वामकरे दश । उभयोः सप्त दातव्यास्तथा तिस्रस्तु पादयोः
एतद्द्वित्रिगुणं प्रोक्तं ब्रह्मचारिवनस्थयोः । यतेश्चतुर्गुणं रात्रौ तदर्धं शौचमाचरेत्
तदर्धमपि मार्गस्थस्त्रीशूद्राणां तदर्धकम् । शौचकर्मविहीनस्य सकला निष्फलाः क्रियाः । मुखशुद्धिविहीनस्य नो मन्त्राः फलदाः स्मृताः । दन्तजिह्वाविशुद्धिं च ततः कुर्यात्प्रयत्नतः
आयुर्बलं यशो वर्चः प्रजाः पशुवसूनि च । ब्रह्मप्रज्ञां च मेधां च त्वन्नो देहि वनस्पते
इति मन्त्रं समुच्चार्य द्वादशाङ्गुलकं सदा । समिधां क्षीरवृक्षस्य क्षयाहोपोषणं विना
प्रतिपद्दर्शनवमीषष्ठीश्चार्कदिनं विना । चन्द्रसूर्योपरागे च न कुर्याद्दन्तधावनम्
कण्टकीवृक्षकार्पासनिर्गुण्डीब्रह्मवृक्षजम् । बिल्वैरण्डविगन्धाढ्यं वर्जयेद्दन्तधावनम्

Transliteration (IAST)

ekā liṅge gude pañca tathā vāmakare daśa | ubhayoḥ sapta dātavyāstathā tisrastu pādayoḥ
etaddvitriguṇaṃ proktaṃ brahmacārivanasthayoḥ | yateścaturguṇaṃ rātrau tadardhaṃ śaucamācaret
tadardhamapi mārgasthastrīśūdrāṇāṃ tadardhakam | śaucakarmavihīnasya sakalā niṣphalāḥ kriyāḥ | mukhaśuddhivihīnasya no mantrāḥ phaladāḥ smṛtāḥ | dantajihvāviśuddhiṃ ca tataḥ kuryātprayatnataḥ
āyurbalaṃ yaśo varcaḥ prajāḥ paśuvasūni ca | brahmaprajñāṃ ca medhāṃ ca tvanno dehi vanaspate
iti mantraṃ samuccārya dvādaśāṅgulakaṃ sadā | samidhāṃ kṣīravṛkṣasya kṣayāhopoṣaṇaṃ vinā
pratipaddarśanavamīṣaṣṭhīścārkadinaṃ vinā | candrasūryoparāge ca na kuryāddantadhāvanam
kaṇṭakīvṛkṣakārpāsanirguṇḍībrahmavṛkṣajam | bilvairaṇḍavigandhāḍhyaṃ varjayeddantadhāvanam

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
एकाekāодна
लिङ्गेliṅgeна уд
गुदेgudeна задний проход
पञ्चpañcaпять
तथाtathāтакже
वामकरेvāmakareна левую руку
दशdaśaдесять
उभयोःubhayoḥна обе
सप्तsaptaсемь
दातव्यास्dātavyāsдолжны быть даны
तथाtathāтакже
तिस्रस्tisrasтри
तुtuже
पादयोःpādayoḥна стопы
एतद्etadэто
द्विdviвдвое
त्रिtriвтрое
गुणंguṇaṃумноженное
प्रोक्तंproktaṃсказано
ब्रह्मचारिbrahmacāriбрахмачарина
वनस्थयोःvanasthayoḥи лесного жителя
यतेश्yateśу отшельника
चतुर्गुणंcaturguṇaṃвчетверо
रात्रौrātrauночью
तदर्धंtadardhaṃполовину того
शौचम्śaucamочищение
आचरेत्ācaretпусть совершает
तदर्धम्tadardhamполовина того
अपिapiже
मार्गस्थस्mārgasthasу идущего в пути
त्रीtrīу женщин
शूद्राणांśūdrāṇāṃи шудр
तदर्धकम्tadardhakamполовина того
शौचśaucaочищения
कर्मkarmaдела
विहीनस्यvihīnasyaу лишённого
सकलाsakalāвсе
निष्फलाःniṣphalāḥбесплодны
क्रियाःkriyāḥдействия
मुखmukhaуст
शुद्धिśuddhiчистоты
विहीनस्यvihīnasyaу лишённого
नोnoне
मन्त्राःmantrāḥмантры
फलदाःphaladāḥдающими плод
स्मृताःsmṛtāḥпризнаны
दन्तdantaзубов
जिह्वाjihvāязыка
विशुद्धिंviśuddhiṃочищение
caи
ततःtataḥзатем
कुर्यात्kuryātпусть совершает
प्रयत्नतःprayatnataḥсо тщанием
आयुर्āyurвек
बलंbalaṃсилу
यशोyaśoславу
वर्चःvarcaḥблеск
प्रजाःprajāḥпотомство
पशुpaśuскот
वसूनिvasūniдостояние
caи
ब्रह्मप्रज्ञांbrahmaprajñāṃведийское разумение
caи
मेधांmedhāṃпамять
caи
त्वन्नोtvannoты нам
देहिdehiдай
वनस्पतेvanaspateо владыка лесов
इतिitiтак
मन्त्रंmantraṃмантру
समुच्चार्यsamuccāryaпроизнеся
द्वादशाङ्गुलकंdvādaśāṅgulakaṃв двенадцать пальцев
सदाsadāвсегда
समिधांsamidhāṃветочку
क्षीरkṣīraмлечного
वृक्षस्यvṛkṣasyaдерева
क्षयाहkṣayāhaв день поминовения
उपोषणंupoṣaṇaṃи пост
विनाvināкроме
प्रतिपद्pratipadпратипад
दर्शनdarśanaноволуние
वमीvamīнавами
षष्ठीश्ṣaṣṭhīśшаштхи
चार्कदिनंcārkadinaṃи день солнца
विनाvināкроме
चन्द्रcandraлуны
सूर्योपरागेsūryoparāgeи солнца при затмении
caи
naне
कुर्याद्kuryādпусть совершает
दन्तधावनम्dantadhāvanamчистку зубов
कण्टकीkaṇṭakīколючего
वृक्षvṛkṣaдерева
कार्पासkārpāsaхлопчатника
निर्गुण्डीnirguṇḍīниргунди
ब्रह्मवृक्षजम्brahmavṛkṣajamот палашы
बिल्वbilvaбильвы
ऐरण्डairaṇḍaклещевины
विगन्धाढ्यंvigandhāḍhyaṃдурно пахнущее
वर्जयेद्varjayedпусть избегает
दन्तधावनम्dantadhāvanamдля чистки зубов
Translation

«Одна — на уд, пять — на задний проход, десять — на левую руку, семь — на обе, а три — на стопы. Для брахмачарина и лесного жителя это сказано вдвое и втрое, для отшельника — вчетверо; а ночью пусть совершает половину того. И половина того же — у идущего в пути, а у женщин и шудр — половина этого. У лишённого дела очищения все действия бесплодны; у лишённого чистоты уст мантры не признаны дающими плод. Потому пусть затем со тщанием совершает очищение зубов и языка: „Век, силу, славу, блеск, потомство, скот и достояние, ведийское разумение и память — ты нам дай, о владыка лесов“. Произнеся эту мантру, — всегда веточкой млечного дерева в двенадцать пальцев, кроме дня поминовения и поста. Кроме пратипад, новолуния, навами, шаштхи и дня солнца, а также при затмении луны и солнца, — пусть не чистит зубов. И пусть избегает для чистки зубов колючего дерева, хлопчатника, ниргунди, палашы, бильвы, клещевины и всего дурно пахнущего».

Version

203e30a62392 · published Sep 3, 2026, 4:13:57 AM UTC

Available inRU

Page between verses with