विज्ञेया द्विगुणाः सर्व आलोकालोकपर्वतात् । द्वीपे द्वीपे ततो ब्रह्मा वृक्षगुल्मलतादिकान् ॥
तिर्यग्योनिगताञ्जन्तून्सृष्टवान्द्विजसत्तम । अथ देवान्मनुष्यांश्च नागान्विद्याधरांस्तथा ॥
क्रमात्ससर्ज पुत्रांश्च ततो दक्षादिकान्मुनीन् । ब्रह्मक्षत्रियविट्शूद्रानन्यांश्चैवान्त्यजांस्तथा ॥ तेषां च वर्तनादीनि सृष्टवान्स प्रजापतिः ॥
हिमाद्रिदक्षिणं यद्वै विन्ध्याद्रेरुत्तरं तथा । आहुस्तद्भारतं वर्षं शुभाशुभफलप्रदम् ॥
आसाद्य भारते वर्षे ये जन्म तु नरोत्तमाः । धर्मकर्माणि कुर्वन्ति ते सर्वे केशवोपमाः ॥
कर्मभूमौ कृतं कर्म शुभं वाऽशुभमेव वा । तत्फलं भुञ्जते लोका भोगभूमिषु सत्तम ॥
vijñeyā dviguṇāḥ sarva ālokālokaparvatāt | dvīpe dvīpe tato brahmā vṛkṣagulmalatādikān ||
tiryagyonigatāñjantūnsṛṣṭavāndvijasattama | atha devānmanuṣyāṃśca nāgānvidyādharāṃstathā ||
kramātsasarja putrāṃśca tato dakṣādikānmunīn | brahmakṣatriyaviṭśūdrānanyāṃścaivāntyajāṃstathā || teṣāṃ ca vartanādīni sṛṣṭavānsa prajāpatiḥ ||
himādridakṣiṇaṃ yadvai vindhyādreruttaraṃ tathā | āhustadbhārataṃ varṣaṃ śubhāśubhaphalapradam ||
āsādya bhārate varṣe ye janma tu narottamāḥ | dharmakarmāṇi kurvanti te sarve keśavopamāḥ ||
karmabhūmau kṛtaṃ karma śubhaṃ vā'śubhameva vā | tatphalaṃ bhuñjate lokā bhogabhūmiṣu sattama ||
Все они должны быть поняты вдвое большими — вплоть до горы Локалока. Затем на каждой двипе Брахма сотворил деревья, кусты, лианы и прочее и тварей, принадлежащих к животному лону, о лучший из дваждырождённых. Затем по порядку сотворил богов, людей, нагов и видьядхаров, и сыновей — Дакшу и прочих молчальников; брахманов, кшатриев, вайшьев и шудр, и иных, рождённых последними, а также средства их жизни и прочее сотворил тот Праджапати. То, что к югу от Снежной горы и к северу от горы Виндхья, зовут страною Бхаратою, дающею плод благой и неблагой. Лучшие из людей, которые, обретя рождение в стране Бхарате, творят дела дхармы, — все они подобны Кешаве. Дело, совершённое на земле деяния, благое или неблагое, — его плод вкушают люди на землях вкушения, о лучший.
9568e38e3e48 · published Sep 3, 2026, 4:14:08 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Бхарата названа страной, дающей и то, и другое, — и потому она не награда, а место работы. Плод отложен на другие земли; здесь только делают.