अहं हि पुरुषव्याघ्राव् अपश्यन् रामलक्ष्मणौ । केन शक्तिप्रभावेन राज्यं रक्षितुम् उत्सहे ॥
तं हि नित्यं महाराजो बलवन्तं महाबलः । अपाश्रितो ऽभूद् धर्मात्मा मेरुर् मेरुवनं यथा ॥
सो ऽहं कथम् इमं भारं महाधुर्यसमुद्यतम् । दम्यो धुरम् इवासाद्य सहेयं केन चौजसा ॥
अथ वा मे भवेच् छक्तिर् योगैर् बुद्धिबलेन वा । सकामां न करिष्यामि त्वाम् अहं पुत्रगर्धिनीम् । निवर्तयिष्यामि वनाद् भ्रातरं स्वजनप्रियम् ॥
ahaṃ hi puruṣavyāghrāv apaśyan rāmalakṣmaṇau | kena śaktiprabhāvena rājyaṃ rakṣitum utsahe ||
taṃ hi nityaṃ mahārājo balavantaṃ mahābalaḥ | apāśrito 'bhūd dharmātmā merur meruvanaṃ yathā ||
so 'haṃ katham imaṃ bhāraṃ mahādhuryasamudyatam | damyo dhuram ivāsādya saheyaṃ kena caujasā ||
atha vā me bhavec chaktir yogair buddhibalena vā | sakāmāṃ na kariṣyāmi tvām ahaṃ putragardhinīm | nivartayiṣyāmi vanād bhrātaraṃ svajanapriyam ||
Какой силой и могуществом я смогу охранять царство, если не вижу Раму и Лакшману, двух тигров среди людей? Ведь великий и праведный царь всегда опирался на сильного Раму, как Меру на свой лес. Как же я, словно необъезженное тягловое животное, получившее огромное ярмо, выдержу это бремя и какой силой? А если у меня и будет сила, средства или мощь разума, я не сделаю тебя, одержимую выгодой сына, добившейся желаемого: я возвращу из леса моего брата, любимого своими людьми.
154ecfb4f04d · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Решение Бхараты ясно: он не примет власть как плод неправды. Его сила будет направлена не на удержание трона, а на возвращение Рамы, потому что истинный порядок восстанавливается не обладанием царством, а признанием того, кому оно принадлежит по дхарме.