Varāha Purāṇa
The vow of the Earth and the rite of the twelfth day39.49-56
219 / 1719
LinuxTurn pages
Varāha Purāṇa · 39.49-56

Durvāsā

Devanāgarī

रसातलगता वेदा यथा देव त्वयाहृताः । मत्स्यरूपेण तद्वन्मां भवानुद्धर केशव । एवमुच्चार्य तस्याग्रे जागरं तत्र कारयेत्
यथाविभवसारेण प्रभाते विमले तथा । चतुर्णां ब्राह्मणानां च चतुरो दापयेद् घटान्
पूर्वं तु बह्वृचे दद्याच्छन्दोगे दक्षिणं तथा । यजुःशाखान्विते दद्यात् पश्चिमं घटमुत्तमम् । उत्तरं कामतो तद्यादेष एव विधिः स्मृतः
ऋग्वेदः प्रीयतां पूर्वे सामवेदस्तु दक्षिणे । यजुर्वेदः पश्चिमतो अथर्वश्चोत्तरेण तु
अनेन क्रमयोगेन प्रीयतामिति वाचयेत् । मत्स्यरूपं च सौवर्णमाचार्याय निवेदयेत्
गन्धधूपादिवस्त्रैश्च संपूज्य विधिवत् क्रमात् । यस्त्विमं सरहस्यं च मन्त्रं चैवोपपादयेत् । विधानं तस्य वै दत्त्वा फलं कोटिगुणोत्तरम्
प्रतिपद्य गुरुं यस्तु मोहाद् विप्रतिपद्यते । स जन्मकोटि नरके पच्यते पुरुषाधमः । विधानस्य प्रदाता यो गुरुरित्युच्यते बुधैः
एवं दत्त्वा विधानेन द्वादश्यां विष्णुमर्च्य च । विप्राणां भोजनं कुर्याद् यथाशक्त्या सदक्षिणम्

Transliteration (IAST)

rasātalagatā vedā yathā deva tvayāhṛtāḥ | matsyarūpeṇa tadvanmāṃ bhavānuddhara keśava | evamuccārya tasyāgre jāgaraṃ tatra kārayet
yathāvibhavasāreṇa prabhāte vimale tathā | caturṇāṃ brāhmaṇānāṃ ca caturo dāpayed ghaṭān
pūrvaṃ tu bahvṛce dadyācchandoge dakṣiṇaṃ tathā | yajuḥśākhānvite dadyāt paścimaṃ ghaṭamuttamam | uttaraṃ kāmato tadyādeṣa eva vidhiḥ smṛtaḥ
ṛgvedaḥ prīyatāṃ pūrve sāmavedastu dakṣiṇe | yajurvedaḥ paścimato atharvaścottareṇa tu
anena kramayogena prīyatāmiti vācayet | matsyarūpaṃ ca sauvarṇamācāryāya nivedayet
gandhadhūpādivastraiśca saṃpūjya vidhivat kramāt | yastvimaṃ sarahasyaṃ ca mantraṃ caivopapādayet | vidhānaṃ tasya vai dattvā phalaṃ koṭiguṇottaram
pratipadya guruṃ yastu mohād vipratipadyate | sa janmakoṭi narake pacyate puruṣādhamaḥ | vidhānasya pradātā yo gururityucyate budhaiḥ
evaṃ dattvā vidhānena dvādaśyāṃ viṣṇumarcya ca | viprāṇāṃ bhojanaṃ kuryād yathāśaktyā sadakṣiṇam

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
रसातलगताrasātalagatāушедшие в Расаталу
वेदाvedāведы
यथाyathāкак
देवdevaо Бог
त्वयाहृताःtvayāhṛtāḥтобою извлечены
मत्स्यरूपेणmatsyarūpeṇaв образе рыбы
तद्वन्मांtadvanmāṃтак же меня
भवानुद्धरbhavānuddharaты подними
केशवkeśavaо Кешава
एवमुच्चार्यevamuccāryaтак возгласив
तस्याग्रेtasyāgreперед ним
जागरंjāgaraṃбдение
तत्रtatraтам
कारयेत्kārayetпусть совершит
यथाविभवसारेणyathāvibhavasāreṇaпо достатку и силе
प्रभातेprabhāteна рассвете
विमलेvimaleчистом
तथाtathāтакже
चतुर्णांcaturṇāṃчетверым
ब्राह्मणानांbrāhmaṇānāṃбрахманам
caи
चतुरोcaturoчетыре
दापयेद्dāpayedпусть даст
घटान्ghaṭānкувшина
पूर्वंpūrvaṃвосточный
तुtuже
बह्वृचेbahvṛceзнатоку Ригведы
दद्याच्dadyācпусть даст
छन्दोगेchandogeзнатоку Самаведы
दक्षिणंdakṣiṇaṃюжный
यजुःशाखान्वितेyajuḥśākhānviteпричастному ветви Яджуса
दद्यात्dadyātпусть даст
पश्चिमंpaścimaṃзападный
घटमुत्तमम्ghaṭamuttamamкувшин наилучший
उत्तरंuttaraṃсеверный
कामतोkāmatoпо желанию
तद्याद्tadyādпусть даст
एषeṣaэтот
एवevaименно
विधिःvidhiḥустав
स्मृतःsmṛtaḥпризнан
ऋग्वेदःṛgvedaḥРигведа
प्रीयतांprīyatāṃда будет доволен
पूर्वेpūrveна востоке
सामवेदस्sāmavedasСамаведа
दक्षिणेdakṣiṇeна юге
यजुर्वेदःyajurvedaḥЯджурведа
पश्चिमतोpaścimatoна западе
अथर्वश्atharvaśАтхарван
चोत्तरेणcottareṇaи на севере
अनेनanenaэтим
क्रमयोगेनkramayogenaпорядком
प्रीयतामितिprīyatāmiti«да будет доволен» — так
वाचयेत्vācayetпусть произнесёт
मत्स्यरूपंmatsyarūpaṃобраз рыбы
सौवर्णम्sauvarṇamзолотой
आचार्यायācāryāyaучителю
निवेदयेत्nivedayetпусть поднесёт
गन्धधूपादिवस्त्रैश्चgandhadhūpādivastraiścaблаговониями, курениями и одеждами
संपूज्यsaṃpūjyaпочтив
विधिवत्vidhivatпо уставу
क्रमात्kramātпо порядку
यस्त्विमंyastvimaṃкто же этот
सरहस्यंsarahasyaṃс тайною
मन्त्रंmantraṃмантру
चैवोपपादयेत्caivopapādayetи доставит
विधानंvidhānaṃустав
तस्यtasyaу него
वैvaiпоистине
दत्त्वाdattvāдав
फलंphalaṃплод
कोटिगुणोत्तरम्koṭiguṇottaramв мириад раз больший
प्रतिपद्यpratipadyaприняв
गुरुंguruṃнаставника
यस्तुyastuкто же
मोहाद्mohādот помрачения
विप्रतिपद्यतेvipratipadyateпоступает вопреки
saон
जन्मकोटिjanmakoṭiмириад рождений
नरकेnarakeв аду
पच्यतेpacyateварится
पुरुषाधमःpuruṣādhamaḥнизший из людей
विधानस्यvidhānasyaустава
प्रदाताpradātāподатель
योyoкоторый
गुरुरित्युच्यतेgururityucyate«наставником» зовётся
बुधैःbudhaiḥмудрыми
एवंevaṃтак
दत्त्वाdattvāдав
विधानेनvidhānenaпо уставу
द्वादश्यांdvādaśyāṃв двенадцатый день
विष्णुमर्च्यviṣṇumarcyaВишну почтив
विप्राणांviprāṇāṃбрахманов
भोजनंbhojanaṃкормление
कुर्याद्kuryādпусть совершит
यथाशक्त्याyathāśaktyāпо силе
सदक्षिणम्sadakṣiṇamс дарами
दद्यात्dadyātпусть даст
caи
caи
तथाtathāтакже
Translation

«...„Как веды, ушедшие в Расаталу, были тобою извлечены, о Бог, в образе рыбы, — так же и меня подними ты, о Кешава“. Так возгласив, пусть совершит там перед ним бдение, по достатку и силе. И на чистом рассвете пусть даст четверым брахманам четыре кувшина: восточный — знатоку Ригведы, южный — знатоку Самаведы, западный, наилучший кувшин, — причастному ветви Яджуса, а северный — по желанию; этот именно устав признан. „Да будет доволен Ригведа на востоке, Самаведа на юге, Яджурведа на западе, Атхарван на севере“ — в этом порядке пусть произнесёт: „да будет доволен“. И золотой образ рыбы пусть поднесёт учителю, почтив его по уставу, по порядку, благовониями, курениями и одеждами. А кто доставит этот устав с тайною и мантрою, — дав его, обретает плод в мириад раз больший. Кто же, приняв наставника, от помрачения поступает вопреки, — тот, низший из людей, варится в аду мириад рождений; ибо податель устава и зовётся мудрыми наставником. Так дав по уставу и почтив Вишну в двенадцатый день, пусть по силе накормит брахманов с дарами».

Version

731d50047957 · published Sep 3, 2026, 11:10:35 PM UTC

Available inRU

Page between verses with