Śrī-Varāha
एक एव महादैत्यो रुरुस्तस्थौ महामृधे । स च मायां महारौद्रीं रौरवीं विससर्ज ह
सा माया ववृधे भीमा सर्वदेवप्रमोहिनी । तया तु मोहिता देवाः सद्यो निद्रां तु भेजिरे
देवी च त्रिशिखेनाजौ तं दैत्यं समताड्यत् । तया तु ताडितान्तस्य दैत्यस्य शुभलोचने । चर्ममुण्डे उभे सम्यक् पृथग्भूते बभूवतुः
रुरोस्तु दानवेन्द्रस्य चर्ममुण्डे क्षणाद् यतः । अपहृत्याहरद् देवी चामुण्डा तेन साभवत्
सर्वभूतमहारौद्री या देवी परमेश्वरी । संहारिणी तु या चैव कालरात्रिः प्रकीर्तिता
eka eva mahādaityo rurustasthau mahāmṛdhe | sa ca māyāṃ mahāraudrīṃ rauravīṃ visasarja ha
sā māyā vavṛdhe bhīmā sarvadevapramohinī | tayā tu mohitā devāḥ sadyo nidrāṃ tu bhejire
devī ca triśikhenājau taṃ daityaṃ samatāḍyat | tayā tu tāḍitāntasya daityasya śubhalocane | carmamuṇḍe ubhe samyak pṛthagbhūte babhūvatuḥ
rurostu dānavendrasya carmamuṇḍe kṣaṇād yataḥ | apahṛtyāharad devī cāmuṇḍā tena sābhavat
sarvabhūtamahāraudrī yā devī parameśvarī | saṃhāriṇī tu yā caiva kālarātriḥ prakīrtitā
«Один именно великий дайтья Руру встал в великой битве; и он испустил весьма грозную майю Руруву. Та майя возросла, страшная, ослепляющая всех богов; ею ослеплённые, боги тотчас предались сну. И Богиня трезубцем в битве поразила того дайтью; у дайтьи, поражённого ею до конца, о прекрасноокая, кожа и голова, обе, стали вполне отдельными. У Руру же, владыки данавов, кожу и голову Богиня в миг отняла и взяла — тем она стала Чамундою: та, которая весьма грозна для всех существ, Богиня, высшая Владычица, вбирающая, — она и возвещена как Каларатри».
59d84f9f410c · published Sep 4, 2026, 3:37:22 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Оружие асура выбирает не по силе: он испускает майю, и боги «предаются сну». Побеждённые засыпают прямо на поле; их война кончена не смертью, а забытьём.
Богиня же не спит и бьёт трезубцем. Из всех, кто вышел на это поле, бодрствует одна.
И имя её объяснено буквально: она отняла у Руру «кожу и голову» — карман и мунду — и оттого стала Чамундою. Имя добыто в бою и носится как трофей.