Śrī-Varāha
आदित्या वसवो रुद्रा अश्विनौ च मरुद्गणाः ॥ देवतास्तु त्रयस्त्रिंशददित्यां जनयन्पुरा
दित्यां च जनिताः पुत्रा असुराः सुरशत्रवः ॥ प्रजापतिश्चाजनयदृषींश्चैव तपोधनान्
तेजसा भास्कराकाराः सर्वे शास्त्रविदो द्विजाः ॥ तेषां पुत्राश्च पौत्राश्च जनिता ब्रह्मसूनुना
निमेस्तु वंशसम्भूतो आत्रेय इति विश्रुतः ॥ जातमात्रो महात्मा स श्रीमांश्चापि तपोनिधिः
एकचित्तं समाधाय तपश्चरति निश्चलः ॥ पंचाग्निर्वायुभक्षश्च एकपादोर्द्ध्वबाहुकः
शीर्णपर्णाम्बुभक्षश्च शिशिरे च जलेशयः ॥ स कृच्छ्रे फलभक्षश्च पुनश्चान्द्रायणं चरन्
वर्षाणां च सहस्राणि तपस्तप्त्वा वसुन्धरे ॥ मृत्युकालमनुप्राप्तस्ततः पञ्चत्वमागतः
ādityā vasavo rudrā aśvinau ca marudgaṇāḥ || devatāstu trayastriṃśadadityāṃ janayanpurā
dityāṃ ca janitāḥ putrā asurāḥ suraśatravaḥ || prajāpatiścājanayadṛṣīṃścaiva tapodhanān
tejasā bhāskarākārāḥ sarve śāstravido dvijāḥ || teṣāṃ putrāśca pautrāśca janitā brahmasūnunā
nimestu vaṃśasambhūto ātreya iti viśrutaḥ || jātamātro mahātmā sa śrīmāṃścāpi taponidhiḥ
ekacittaṃ samādhāya tapaścarati niścalaḥ || paṃcāgnirvāyubhakṣaśca ekapādorddhvabāhukaḥ
śīrṇaparṇāmbubhakṣaśca śiśire ca jaleśayaḥ || sa kṛcchre phalabhakṣaśca punaścāndrāyaṇaṃ caran
varṣāṇāṃ ca sahasrāṇi tapastaptvā vasundhare || mṛtyukālamanuprāptastataḥ pañcatvamāgataḥ
«Адитьи, Васу, Рудры, Ашвины и сонмы Марутов — богов же тридцать три породил Он некогда в Адити; и в Дити рождены сыновья, асуры, богам враждебные. И Праджапати породил риши, богатых подвигом, сиянием подобных видом солнцу, всех знающих шастры, дваждырождённых; у них и сыновья, и внуки рождены сыном Брахмы. У Ними же в роду рождённый, известный как Атрея, — едва родившись, великий душою, он и Шриман, сокровищница подвига. Сосредоточив единую мысль, подвиг совершает неколебимый: меж пяти огней, ветром питающийся, на одной ноге, с поднятыми руками; опавшими листьями и водою питающийся, в стужу в воде лежащий; он в криччхре и плодами питающийся, снова совершая чандраяну. Тысячи лет подвиг совершив, о Васундхара, достигнув смертного часа, затем пришёл он к пятеричности».
6229f23e6b00 · published Sep 4, 2026, 1:43:05 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Творение мира и родословие богов приведены только затем, чтобы дойти до одного мальчика. Вся вселенная — предисловие к семейному горю.
Подвиг его расписан подробно: пять огней, одна нога, опавшие листья, вода в стужу. И всё это кончается смертью.
Смерть названа «приходом к пятеричности» — распадом на стихии. Ни подвиг, ни рождение от риши от неё не спасли.