त इन्द्रियाणि तद्-व्यपदेशाद् अन्यत्र श्रेष्ठात्
ta indriyāṇi tad-vyapadeśād anyatra śreṣṭhāt
«Индрии» — те, [что] помимо лучшей: так [их] именует [шрути], отделяя главную прану.
अथ पूर्वस्मिन् विषये विमर्शान्तरम् । तत्र प्राण-शब्दिताः सर्वे इन्द्रियाण्य् उत श्रेष्ठेतरे इति संशये प्राण-शब्द-बोध्यत्वात् जीवोपकारित्वाच् च सर्व इति प्राप्ते—
त इन्द्रियाणि तद्-व्यपदेशाद् अन्यत्र श्रेष्ठात् ॥
ते प्राण-शब्दिताः श्रेष्ठेतरे एवेन्द्रियाणि । कुतः ? तद् इति । एतस्माद् इत्य् आदि श्रुतौ मुख्य-प्राणाद् इतरेषु श्रोत्रादिष्व् इन्द्रियत्व-वचनात् । इन्द्रियाणि दशैकं च [गीता 13.5] इत्य् आदौ स्मृतौ च । तथा प्राणो मुख्यः स त्व् अनिन्द्रियम् इति श्रुत्य्-अन्तराच् च ॥17॥
atha pūrvasmin viṣaye vimarśāntaram | tatra prāṇa-śabditāḥ sarve indriyāṇy uta śreṣṭhetare iti saṁśaye prāṇa-śabda-bodhyatvāt jīvopakāritvāc ca sarva iti prāpte—
ta indriyāṇi tad-vyapadeśād anyatra śreṣṭhāt ||
te prāṇa-śabditāḥ śreṣṭhetare evendriyāṇi | kutaḥ ? tad iti | etasmād ity ādi śrutau mukhya-prāṇād itareṣu śrotrādiṣv indriyatva-vacanāt | indriyāṇi daśaikaṁ ca [gītā 13.5] ity ādau smṛtau ca | tathā prāṇo mukhyaḥ sa tv anindriyam iti śruty-antarāc ca ||17||
99eb5082ea72 · published Jul 27, 2026, 4:55:20 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Все ли, наречённые «пранами», — индрии, или лишь иные от лучшей? «По общему имени и службе — все». При полученном —
«Те — индрии: по именованию того — помимо лучшей».
Индрии — лишь иные от лучшей: в «из Него [рождается прана, ум и все ИНДРИИ]» слово «индрии» закреплено за иными от главной праны; и в смрити «индрий — десять и одно»; и по иной шрути: «главная прана — НЕ индрия».