अप्रतीकालम्बनान् नयतीति बादरायण उभयथा दोषात् तत्-क्रतुश् च
apratīkālambanān nayatīti bādarāyaṇa ubhayathā doṣāt tat-kratuś ca
[Вердикт БАДАРАЯНЫ:] ведёт ВСЕХ, кто не опёрся на символ, [— каждого по его цели]: в обоих [жёстких толках] изъян; и «каков замысел».
अथ स्व-मतम् आह—
अप्रतीकालम्बनान् नयतीति बादरायण उभयथादोषात् तत्-क्रतुश् च ॥
नामाद्य्-उपासकाः प्रतीकालम्बनास् तद्-भिन्नाः सनिष्ठादयो ब्रह्मोपासका अप्रतीकालम्बनास् तान् सर्वान् नयतीति भगवान् बादरायणो मन्यते । कार्योपासकान् वा नयतीत्य् अन्यतर-नियमं न स्वीकरोतीत्य् अर्थः । कुतः ? उभयथेति । मत-द्वयेऽपि विरोधाद् इत्य् अर्थः । आद्ये परं ज्योतिर् इत्य् आदि विरोधः । द्वितीये तु पञ्चाग्नि-विद्यावताम् अर्चिर् आदि गति विरोधः । तत्-क्रतु-न्यायोऽप्य् एतम् अर्थं दर्शयति, यथा क्रतुर् इत्य् आदिना । नामादि-प्रतीकोपासकानां तु नार्चिर्-आदिना पर-प्राप्तिः तत्-क्रतु-विरहात् । किन्तु शब्द-शास्त्रादि-लक्षण-नामादिषु स्वातन्त्र्यादि-प्राप्तिर् भवति । स यो नाम ब्रह्मेत्य् उपास्ते यावन् नाम्नो गतः तत्रास्य कामचारः [छा.उ. 7.1.5] इत्य् आदि छान्दोग्य-वाक्यात् । पञ्चाग्नि-विद्यावतां तेन वर्त्मना सत्य-लोक-प्राप्तिस् तु स्वात्मानुसन्धि-प्रभावात् । तद्-उपर्य्-अपीति न्यायेन तल्-लोके तेषां ब्रह्म-विद्या-सिद्धेः । तद्-वर्त्मना गतानाम् अनावृत्ति-श्रुतिः सङ्गता ॥15॥
atha sva-matam āha—
apratīkālambanān nayatīti bādarāyaṇa ubhayathādoṣāt tat-kratuś ca ||
nāmādy-upāsakāḥ pratīkālambanās tad-bhinnāḥ saniṣṭhādayo brahmopāsakā apratīkālambanās tān sarvān nayatīti bhagavān bādarāyaṇo manyate | kāryopāsakān vā nayatīty anyatara-niyamaṁ na svīkarotīty arthaḥ | kutaḥ ? ubhayatheti | mata-dvaye'pi virodhād ity arthaḥ | ādye paraṁ jyotir ity ādi virodhaḥ | dvitīye tu pañcāgni-vidyāvatām arcir ādi gati virodhaḥ | tat-kratu-nyāyo'py etam arthaṁ darśayati, yathā kratur ity ādinā | nāmādi-pratīkopāsakānāṁ tu nārcir-ādinā para-prāptiḥ tat-kratu-virahāt | kintu śabda-śāstrādi-lakṣaṇa-nāmādiṣu svātantryādi-prāptir bhavati | sa yo nāma brahmety upāste yāvan nāmno gataḥ tatrāsya kāmacāraḥ [chā.u. 7.1.5] ity ādi chāndogya-vākyāt | pañcāgni-vidyāvatāṁ tena vartmanā satya-loka-prāptis tu svātmānusandhi-prabhāvāt | tad-upary-apīti nyāyena tal-loke teṣāṁ brahma-vidyā-siddheḥ | tad-vartmanā gatānām anāvṛtti-śrutiḥ saṅgatā ||15||
3601baab2692 · published Jul 27, 2026, 5:38:32 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Теперь — СВОЁ мнение:
«Не-символников ведёт: так Бадараяна; в обоих — изъян; и „каков замысел“».
Посланец ведёт ВСЕХ, кто не опёрся на символ, — [каждого по его цели]: ни замка́ Бадари, ни замка́ Джаймини БАДАРАЯНА не принимает: первый спорит с «входит в ВЫСШИЙ свет», второй — с ходом знатоков пяти огней [к Брахме]; и «каков замысел — таково обретение». Символникам же пути света нет: «докуда имя простирается — там его вольный ход»; а знатоки пяти огней достигают Сатья-локи, где им свершается брахма-видья: невозврат складен.