Viṣṇu Purāṇa
The Measure of Time1.3.8-9
45 / 1027
Viṣṇu Purāṇa · 1.3.8-9
Devanāgarī

काष्ठा पञ्चदशाख्याता निमेषा मुनिसत्तम काष्ठात्रिंशत् कला त्रिंशत् कला मौहूर्तिको विधिः ।
तावत्संख्यैर् अहोरात्रं मुहूर्तैर् मानुषं स्मृतम् अहोरात्राणि तावन्ति मासः पक्षद्वयात्मकः ।

Transliteration (IAST)

kāṣṭhā pañcadaśākhyātā nimeṣā munisattama kāṣṭhātriṃśat kalā triṃśat kalā mauhūrtiko vidhiḥ /
tāvatsaṃkhyair ahorātraṃ muhūrtair mānuṣaṃ smṛtam ahorātrāṇi tāvanti māsaḥ pakṣadvayātmakaḥ /

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
काष्ठाkāṣṭhāкаштха
पञ्चदशpañcadaśaпятнадцать
आख्याताःākhyātāḥназваны; объявлены
निमेषाःnimeṣāḥмиги; мгновения ока
मुनि-सत्तमmuni-sattamaо лучший из мудрецов
काष्ठा-त्रिंशत्kāṣṭhā-triṃśatтридцать каштх
कलाkalāкала
त्रिंशत्triṃśatтридцать
कलाःkalāḥкал
मौहूर्तिकःmauhūrtikaḥмухуртный; составляющий мухурту
विधिःvidhiḥпорядок; положенная мера
तावत्-संख्यैःtāvat-saṃkhyaiḥстолькими же по числу
अहोरात्रम्ahorātramсутки; день и ночь
मुहूर्तैःmuhūrtaiḥмухуртами
मानुषम्mānuṣamчеловеческие
स्मृतम्smṛtamсчитаются; переданы
अहोरात्राणिahorātrāṇiсуток
तावन्तिtāvantiстолько же
मासःmāsaḥмесяц
पक्ष-द्वय-आत्मकःpakṣa-dvaya-ātmakaḥсостоящий из двух половин
Translation

Пятнадцать мигов названы каштхой, о лучший из мудрецов; тридцать каштх — кала, а тридцать кал составляют положенную меру мухурты. Столькими же мухуртами считаются человеческие сутки, и столько же суток — месяц, состоящий из двух половин.

Version

32c6a288c5fb · published Aug 22, 2026, 10:33:59 AM UTC

Available inRU

Page between verses with