Viṣṇu Purāṇa
The Nine Creations1.5.37-39
92 / 1027
Viṣṇu Purāṇa · 1.5.37-39
Devanāgarī

रजोमात्रात्मिकाम् अन्यां जगृहे स तनुं ततः रजोमात्रोत्कटा जाता मनुष्या द्विजसत्तम ।
ताम् अप्य् आशु स तत्याज तनुं सद्यः प्रजापतिः ज्योत्स्ना समभवत् सापि प्राक्संध्या याभिधीयते ।
ज्योत्स्नागमे तु बलिनो मनुष्याः पितरस् तथा मैत्रेय संध्यासमये तस्माद् एते भवन्ति वै ।

Transliteration (IAST)

rajomātrātmikām anyāṃ jagṛhe sa tanuṃ tataḥ rajomātrotkaṭā jātā manuṣyā dvijasattama /
tām apy āśu sa tatyāja tanuṃ sadyaḥ prajāpatiḥ jyotsnā samabhavat sāpi prāksaṃdhyā yābhidhīyate /
jyotsnāgame tu balino manuṣyāḥ pitaras tathā maitreya saṃdhyāsamaye tasmād ete bhavanti vai /

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
रजः-मात्रा-आत्मिकाम्rajaḥ-mātrā-ātmikāmсостоящее из доли страсти
अन्याम्anyāmиное
जगृहेjagṛheпринял
सःsaḥон
तनुम्tanumтело
ततःtataḥзатем
रजः-मात्रा-उत्कटाःrajaḥ-mātrā-utkaṭāḥв ком доля страсти избыточна
जाताःjātāḥродились; явились
मनुष्याःmanuṣyāḥлюди
द्विज-सत्तमdvija-sattamaо лучший из дваждырождённых
ताम्tāmто
अपिapiи; тоже
आशुāśuбыстро; вскоре
सःsaḥон
तत्याजtatyājaоставил; покинул
तनुम्tanumтело
सद्यःsadyaḥтотчас
प्रजापतिःprajāpatiḥвладыка потомства
ज्योत्स्नाjyotsnāутренний свет; предрассветное сияние
समभवत्samabhavatстало; сделалось
साоно; то
अपिapiи; тоже
प्राक्-संध्याprāk-saṃdhyāпредрассветная заря
याкоторая
अभिधीयतेabhidhīyateназывается; именуется
ज्योत्स्ना-आगमेjyotsnā-āgameс наступлением утреннего света
तुtuже
बलिनःbalinaḥсильны
मनुष्याःmanuṣyāḥлюди
पितरःpitaraḥпредки
तथाtathāтакже; равно
मैत्रेयmaitreyaо Майтрея
संध्या-समयेsaṃdhyā-samayeв час сумерек
तस्मात्tasmātпотому; оттого
एतेeteэти; они
भवन्तिbhavantiбывают; становятся
वैvaiпоистине
Translation

Затем принял он иное тело, состоящее из доли страсти, — и родились люди, в которых доля страсти избыточна, о лучший из дваждырождённых. И это тело владыка потомства тотчас оставил; оно стало утренним светом, что зовётся предрассветной зарёй. Оттого-то люди сильны с наступлением утреннего света, а предки — в час сумерек, о Майтрея.

Version

ed765b5e5050 · published Aug 21, 2026, 10:16:52 PM UTC

Available inRU

Page between verses with