Viṣṇu Purāṇa
The Nine Creations1.5.61-63
101 / 1027
Viṣṇu Purāṇa · 1.5.61-63
Devanāgarī

हिंस्राहिंस्रे मृदुक्रूरे धर्माधर्माव् ऋतानृते तद्भाविताः प्रपद्यन्ते तस्मात् तत् तस्य रोचते ।
इन्द्रियार्थेषु भूतेषु शरीरेषु च स प्रभुः नानात्वं विनियोगांश् च धातैवं व्यसृजत् स्वयम् ।
नामरूपं च भूतानां कृत्यानां च प्रपञ्चनम् वेदशब्देभ्य एवादौ देवादीनां चकार सः ।

Transliteration (IAST)

hiṃsrāhiṃsre mṛdukrūre dharmādharmāv ṛtānṛte tadbhāvitāḥ prapadyante tasmāt tat tasya rocate /
indriyārtheṣu bhūteṣu śarīreṣu ca sa prabhuḥ nānātvaṃ viniyogāṃś ca dhātaivaṃ vyasṛjat svayam /
nāmarūpaṃ ca bhūtānāṃ kṛtyānāṃ ca prapañcanam vedaśabdebhya evādau devādīnāṃ cakāra saḥ /

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
हिंस्र-अहिंस्रेhiṃsra-ahiṃsreжестокость и незлобивость
मृदु-क्रूरेmṛdu-krūreмягкость и свирепость
धर्म-अधर्मौdharma-adharmauправедность и неправедность
ऋत-अनृतेṛta-anṛteправду и ложь
तत्-भाविताःtat-bhāvitāḥими напитанные; к тому приученные
प्रपद्यन्तेprapadyanteпринимают; к тому приходят
तस्मात्tasmātпотому; оттого
तत्tatто
तस्यtasyaему; у него
रोचतेrocateнравится; по нраву
इन्द्रिय-अर्थेषुindriya-artheṣuв предметах чувств
भूतेषुbhūteṣuв стихиях; в существах
शरीरेषुśarīreṣuв телах
caи
सःsaḥон
प्रभुःprabhuḥвладыка
नानात्वम्nānātvamразличие; многоразличие
विनियोगान्viniyogānназначения; применения
caи
धाताdhātāустроитель; податель
एवम्evamтак; таким образом
व्यसृजत्vyasṛjatраспределил; учредил
स्वयम्svayamсам
नाम-रूपम्nāma-rūpamимя и облик
caи
भूतानाम्bhūtānāmу существ
कृत्यानाम्kṛtyānāmу дел; у обязанностей
caи
प्रपञ्चनम्prapañcanamразвёртывание; изложение
वेद-शब्देभ्यःveda-śabdebhyaḥиз слов веды
एवevaже; именно
आदौādauв начале
देव-आदीनाम्deva-ādīnāmу богов и прочих
चकारcakāraсделал; произвёл
सःsaḥон
Translation

Жестокость и незлобивость, мягкость и свирепость, праведность и неправедность, правду и ложь — к тому приученные, к тому и приходят; оттого ему то и по нраву. Так устроитель сам распределил различия и назначения в предметах чувств, в стихиях и в телах. И имя и облик существ, и развёртывание их дел произвёл он в начале из слов веды.

Version

bcb08ea3495b · published Aug 21, 2026, 10:16:52 PM UTC

Available inRU

Page between verses with