Viṣṇu Purāṇa
The Seven Manvantaras3.1.1-5
486 / 1027
Viṣṇu Purāṇa · 3.1.1-5
Devanāgarī

कथिता गुरुणा सम्यग् भूसमुद्रादिसंस्थितिः सूर्यादीनां च संस्थानं ज्योतिषाम् अपि विस्तरात् ।
देवादीनां तथा सृष्टिर् ऋषीणां चापि वर्णिता चातुर्वर्ण्यस्य चोत्पत्तिस् तिर्यग्योनिगतस्य च ।
ध्रुवप्रह्लादचरितं विस्तराच् च त्वयोदितम् मन्वन्तराण्य् अशेषाणि श्रोतुम् इच्छाम्य् अनुक्रमात् ।
मन्वन्तराधिपांश् चैव शक्रदेवपुरोगमान् भवता कथितान् एताञ् श्रोतुम् इच्छाम्य् अहं गुरो ।
अतीतानागतानीह यानि मन्वन्तराणि वै तान्य् अहं भवते सम्यक् कथयामि यथाक्रमम् ।

Transliteration (IAST)

kathitā guruṇā samyag bhūsamudrādisaṃsthitiḥ sūryādīnāṃ ca saṃsthānaṃ jyotiṣām api vistarāt /
devādīnāṃ tathā sṛṣṭir ṛṣīṇāṃ cāpi varṇitā cāturvarṇyasya cotpattis tiryagyonigatasya ca /
dhruvaprahlādacaritaṃ vistarāc ca tvayoditam manvantarāṇy aśeṣāṇi śrotum icchāmy anukramāt /
manvantarādhipāṃś caiva śakradevapurogamān bhavatā kathitān etāñ śrotum icchāmy ahaṃ guro /
atītānāgatānīha yāni manvantarāṇi vai tāny ahaṃ bhavate samyak kathayāmi yathākramam /

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
कथिताkathitāповедано
गुरुणाguruṇāнаставником
सम्यक्samyakкак должно
भू-समुद्र-आदि-संस्थितिःbhū-samudra-ādi-saṃsthitiḥустроение земли, океанов и прочего
सूर्य-आदीनाम्sūrya-ādīnāmсолнца и прочих
caи
संस्थानम्saṃsthānamрасположение
ज्योतिषाम्jyotiṣāmсветил
अपिapiже
विस्तरात्vistarātподробно
देव-आदीनाम्deva-ādīnāmбогов и прочих
तथाtathāтакже
सृष्टिःsṛṣṭiḥсотворение
ऋषीणाम्ṛṣīṇāmриши
caи
अपिapiже
वर्णिताvarṇitāописано
चातुर्-वर्ण्यस्यcātur-varṇyasyaчетырёх варн
caи
उत्पत्तिःutpattiḥвозникновение
तिर्यक्-योनि-गतस्यtiryak-yoni-gatasyaпребывающего в звериных лонах
caи
ध्रुव-प्रह्लाद-चरितम्dhruva-prahlāda-caritamжитие Дхрувы и Прахлады
विस्तरात्vistarātподробно
caи
त्वयाtvayāтобою
उदितम्uditamсказано
मन्वन्तराणिmanvantarāṇiманвантары
अशेषाणिaśeṣāṇiвсе
श्रोतुम्śrotumуслышать
इच्छामिicchāmiжелаю
अनुक्रमात्anukramātпо порядку
मन्वन्तर-अधिपान्manvantara-adhipānвладык манвантар
caи
एवevaже
शक्र-देव-पुरोगमान्śakra-deva-purogamānс Шакрой и богами во главе
भवताbhavatāтобою
कथितान्kathitānназванных
एतान्etānэтих
श्रोतुम्śrotumуслышать
इच्छामिicchāmiжелаю
अहम्ahamя
गुरोguroо наставник
अतीत-अनागतानिatīta-anāgatāniпрошедшие и грядущие
इहihaздесь
यानिyāniкоторые
मन्वन्तराणिmanvantarāṇiманвантары
वैvaiведь
तानिtāniих
अहम्ahamя
भवतेbhavateтебе
सम्यक्samyakкак должно
कथयामिkathayāmiповедаю
यथा-क्रमम्yathā-kramamпо порядку
Translation

— Поведано наставником, как должно, устроение земли, океанов и прочего, и подробно — расположение солнца и светил.

Описано и сотворение богов и прочих, и риши, и возникновение четырёх варн, и пребывающего в звериных лонах.

Подробно сказано тобою и житие Дхрувы и Прахлады; теперь желаю услышать по порядку все манвантары,

и владык манвантар, с Шакрой и богами во главе, названных тобою, — их желаю услышать, о наставник.

Прошедшие и грядущие манвантары я поведаю тебе, как должно, по порядку.

Version

e6b3995360c1 · published Aug 22, 2026, 3:03:08 AM UTC

Available inRU

Page between verses with