सम्पूज्य श्रावयेत्तत्र समयानर्कभाषितान् । प्रातः सायं मध्याह्ने रवेरभिमुखः स्थितः
उपस्थानं सदा कुर्यादर्चनं च सदा नरः । अदृष्ट्वार्कं न भोक्तव्यं दिवा रात्रौ हुताशनम्
दृष्ट्वा भोक्तव्यमर्काख्यं न भोक्तव्यं कदाचन । न च पद्या स्पृशेत्तद्वन्नासनं परिवर्जयेत्
न लङ्घ्या प्रतिमाच्छाया न लङ्घ्यास्तिथयः क्वचित् । नक्षत्राणि ग्रहा योगा मासा मासाधिपाश्च ये
अयने ऋतवः पक्षास्तथैव दिवसानि च । कालः संवत्सरश्चापि यः कश्चित्काल उच्यते
अभिवन्द्यः स सर्वोऽपि नमस्यः पूज्य एव च । तस्मात्कालाधिपः सूर्यः स्वयं कालश्च पठ्यते
ज्योतिर्गणस्य सर्वस्य स्थावरास्थावरस्य च । चेतनाचेतनस्यापि सर्वात्मा यः प्रकीर्तितः
स्तुत्यो वन्द्यः सदा पूज्यस्त्वयायं सर्वथा नृप । मनसा कर्मणा वाचा देवनिन्दां परित्यजेत्
प्रेषयित्वा१ च निर्माल्यं तदश्वेभ्यो निवेदयेत् । प्रक्षाल्य हस्तौ पादौ च नमस्कुर्याद्दिवाकरम्
इत्येषा परमा दीक्षा तव संक्षेपतो मया । भुक्तिमुक्तिकरी चापि कथिता प्रविभागतः
sampūjya śrāvayettatra samayānarkabhāṣitān | prātaḥ sāyaṃ madhyāhne raverabhimukhaḥ sthitaḥ
upasthānaṃ sadā kuryādarcanaṃ ca sadā naraḥ | adṛṣṭvārkaṃ na bhoktavyaṃ divā rātrau hutāśanam
dṛṣṭvā bhoktavyamarkākhyaṃ na bhoktavyaṃ kadācana | na ca padyā spṛśettadvannāsanaṃ parivarjayet
na laṅghyā pratimācchāyā na laṅghyāstithayaḥ kvacit | nakṣatrāṇi grahā yogā māsā māsādhipāśca ye
ayane ṛtavaḥ pakṣāstathaiva divasāni ca | kālaḥ saṃvatsaraścāpi yaḥ kaścitkāla ucyate
abhivandyaḥ sa sarvo'pi namasyaḥ pūjya eva ca | tasmātkālādhipaḥ sūryaḥ svayaṃ kālaśca paṭhyate
jyotirgaṇasya sarvasya sthāvarāsthāvarasya ca | cetanācetanasyāpi sarvātmā yaḥ prakīrtitaḥ
stutyo vandyaḥ sadā pūjyastvayāyaṃ sarvathā nṛpa | manasā karmaṇā vācā devanindāṃ parityajet
preṣayitvā1 ca nirmālyaṃ tadaśvebhyo nivedayet | prakṣālya hastau pādau ca namaskuryāddivākaram
ityeṣā paramā dīkṣā tava saṃkṣepato mayā | bhuktimuktikarī cāpi kathitā pravibhāgataḥ
«„Почтив, да огласит там уговоры, речённые Солнцем. Поутру, ввечеру и в полдень, стоя лицом к Солнцу, да творит человек всегда предстояние и всегда почитание. Не увидев Солнца, да не ест днём, а ночью — [не увидев] огня; увидев — да ест. То, что зовётся «арка», да не ест никогда. И ногою да не коснётся его, и сиденья да избегает. Не должно переступать тени изваяния и не должно переступать лунных дней; ни созвездий, ни планет, ни соединений, ни месяцев и владык месяцев; два хода, времена года, полумесячия и дни, время и год, и что бы ни звалось временем, — всё то приветствуемо, поклоняемо и чтимо. Потому Солнце — владыка времени и само читается Временем. Всего сонма светил, движущегося и недвижного, сознающего и несознающего — кто провозглашён самостью всего, — тот и должен быть хвалим, приветствуем и всегда чтим тобою во всём, о царь. Мыслью, делом и словом да оставит он хулу на богов. И, отослав нирмалью, да поднесёт её коням; омыв руки и ноги, да поклонится Творящему день. Вот это высшее посвящение вкратце мною тебе поведано, по разделениям, дающее и вкушение, и освобождение“».
इति श्रीभविष्ये महापुराणे ब्राह्मे पर्वणि सप्तमीकल्पे साम्बोपाख्याने सूर्यदीक्षावर्णनं नामैकोनपञ्चाशदधिकशततमोऽध्यायः
413feb02cbda · publicado 19 ago 2026, 17:00:00 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Адриштваркам на бхоктавьям — «не увидев Солнца, да не ест днём». Правило простое и проверяемое: сперва взгляни на светило. Правило простое и проверяемое: сперва взгляни на светило.
На лангхья пратима-ччхая — «не переступать тени изваяния». Тень охраняется наравне с самим изваянием. Тень охраняется наравне с самим изваянием.
На лангхьяс титхаях квачит — «не переступать лунных дней». Оборот неожиданный: время описано как нечто, через что можно перешагнуть. Оборот неожиданный: время описано как нечто, через что можно перешагнуть.
Аяне ритавах пакшас татхаива дивасани — перечислены все деления времени, вплоть до дня, и все они чтимы. Перечислены все деления времени, вплоть до дня, и все они чтимы.
Тасмат каладхипах сурьях сваям калаш ча патхьяте — «владыка времени и само Время». Вот и вывод, ради которого был перечень. Вот и вывод, ради которого был перечень.
Прешайитва ча нирмальям тад ашвебхьё ниведает — «отослав нирмалью, да поднесёт её коням». Остатки идут коням колесницы: распоряжение хозяйское и точное. Остатки идут коням колесницы: распоряжение хозяйское и точное.