Harivaṃśa
Род Ману, Ила-Судьюмна, Ревати, Дхундхумара и СатьявратаHV 9.19-28
45 / 607
Harivaṃśa · HV 9.19-28
Devanāgarī

वसिष्ठवचनाच् चासीत् प्रतिष्ठानं महात्मनः प्रतिष्ठा धर्मराजस्य सुद्युम्नस्य कुरूद्वह ॥
तत् पुरूरवसे प्रादाद् राज्यं प्राप्य महायशाः मानवेयो महाराज स्त्रीपुंसोर् लक्षणैर् युतः ॥
नारिष्यन्ताः शकाः पुत्रा नाभागस्य तु भारत अम्बरीषो ऽभवत् पुत्रः पार्थिवर्षभसत्तम ॥
धृष्णोस् तु धार्ष्णिकं क्षत्रं रणदृष्टं बभूव ह शर्यातेर् मिथुनं चासीद् आनर्तो नाम विश्रुतः पुत्रः कन्या सुकन्या च या पत्नी च्यवनस्य ह ॥
आनर्तस्य तु दायादो रेवो नाम महाद्युतिः आनर्तविषयश् चासीत् पुरी चासीत् कुशस्थली ॥
रेवस्य रैवतः पुत्रः ककुद्मी नाम धार्मिकः ज्येष्ठः पुत्रशतस्यासीद् राज्यं प्राप्य कुशस्थलीम् ॥
स कन्यासहितः श्रुत्वा गान्धर्वं ब्रह्मणो ऽन्तिके मुहूर्तभूतं देवस्य मर्त्यं बहुयुगं प्रभो ॥
आजगाम युवैवाथ स्वां पुरीं यादवैर् वृताम् कृतां द्वारवतीं नाम्ना बहुद्वारां मनोरमाम् भोजवृष्ण्यन्धकैर् गुप्तां वासुदेवपुरोगमैः ॥
ततस् तद् रैवतो ज्ञात्वा यथातत्त्वम् अरिंदम कन्यां तां बलदेवाय सुव्रतां नाम रेवतीम् ॥
दत्त्वा जगाम शिखरं मेरोस् तपसि संश्रितः रेमे रामो ऽपि धर्मात्मा रेवत्या सहितः सुखी ॥

Transliteración (IAST)

vasiṣṭhavacanāc cāsīt pratiṣṭhānaṃ mahātmanaḥ pratiṣṭhā dharmarājasya sudyumnasya kurūdvaha ||
tat purūravase prādād rājyaṃ prāpya mahāyaśāḥ mānaveyo mahārāja strīpuṃsor lakṣaṇair yutaḥ ||
nāriṣyantāḥ śakāḥ putrā nābhāgasya tu bhārata ambarīṣo 'bhavat putraḥ pārthivarṣabhasattama ||
dhṛṣṇos tu dhārṣṇikaṃ kṣatraṃ raṇadṛṣṭaṃ babhūva ha śaryāter mithunaṃ cāsīd ānarto nāma viśrutaḥ putraḥ kanyā sukanyā ca yā patnī cyavanasya ha ||
ānartasya tu dāyādo revo nāma mahādyutiḥ ānartaviṣayaś cāsīt purī cāsīt kuśasthalī ||
revasya raivataḥ putraḥ kakudmī nāma dhārmikaḥ jyeṣṭhaḥ putraśatasyāsīd rājyaṃ prāpya kuśasthalīm ||
sa kanyāsahitaḥ śrutvā gāndharvaṃ brahmaṇo 'ntike muhūrtabhūtaṃ devasya martyaṃ bahuyugaṃ prabho ||
ājagāma yuvaivātha svāṃ purīṃ yādavair vṛtām kṛtāṃ dvāravatīṃ nāmnā bahudvārāṃ manoramām bhojavṛṣṇyandhakair guptāṃ vāsudevapurogamaiḥ ||
tatas tad raivato jñātvā yathātattvam ariṃdama kanyāṃ tāṃ baladevāya suvratāṃ nāma revatīm ||
dattvā jagāma śikharaṃ meros tapasi saṃśritaḥ reme rāmo 'pi dharmātmā revatyā sahitaḥ sukhī ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
वसिष्ठवचनाच् चासीत्vasiṣṭhavacanāc cāsītи по слову Васиштхи было; по речи Васиштхи возникло
प्रतिष्ठानं महात्मनःpratiṣṭhānaṃ mahātmanaḥПра̄тиштхана великого; основание великодушного
प्रतिष्ठा धर्मराजस्यpratiṣṭhā dharmarājasyaоснование царя дхармы; утверждение праведного царя
सुद्युम्नस्य कुरूद्वहsudyumnasya kurūdvahaСудьюмны, о продолжатель Куру; Судьюмны, потомок Куру
तत् पुरूरवसे प्रादाद्tat purūravase prādādэто Пуруравасу отдал; то передал Пуруравасу
राज्यं प्राप्य महायशाःrājyaṃ prāpya mahāyaśāḥполучив царство, великославный; обретя власть, славный
मानवेयो महाराजmānaveyo mahārājaпотомок Ману, великий царь; Манава, государь
स्त्रीपुंसोर् लक्षणैर् युतःstrīpuṃsor lakṣaṇair yutaḥс признаками женщины и мужчины; наделённый признаками обоих полов
नारिष्यन्ताः शकाः पुत्राnāriṣyantāḥ śakāḥ putrāот Наришьянты сыновья Шаки; у Наришьянты были Шаки
नाभागस्य तु भारतnābhāgasya tu bhārataу Набхаги же, Бхарата; а у Набхаги, о Бхарата
अम्बरीषो ऽभवत् पुत्रःambarīṣo 'bhavat putraḥсыном был Амбариша; родился сын Амбариша
पार्थिवर्षभसत्तमpārthivarṣabhasattamaлучший бык среди царей; о превосходный из земных владык
शर्यातेर् मिथुनं चासीद्śaryāter mithunaṃ cāsīdу Шарьяти была пара; у Шарьяти родилась двойня
आनर्तो नाम विश्रुतःānarto nāma viśrutaḥизвестный по имени Анарта; сын по имени Анарта
धृष्णोस् तु धार्ष्णिकं क्षत्रंdhṛṣṇos tu dhārṣṇikaṃ kṣatraṃот Дхришну же дхаршническая кшатра; от Дхришну пошла линия Дхаршников
रणदृष्टं बभूव हraṇadṛṣṭaṃ babhūva haизвестная в битве возникла; славная в бою появилась
पुत्रः कन्या सुकन्या चputraḥ kanyā sukanyā caсын и дочь Суканья; сын, а также дева Суканья
या पत्नी च्यवनस्य हyā patnī cyavanasya haкоторая была женой Чьяваны; она стала супругой Чьяваны
आनर्तस्य तु दायादोānartasya tu dāyādoнаследник Анарты же; преемником Анарты
रेवो नाम महाद्युतिःrevo nāma mahādyutiḥбыл Рева великосияющий; по имени Рева, сияющий
आनर्तविषयश् चासीत्ānartaviṣayaś cāsītбыла область Анарта; существовала страна Анарта
पुरी चासीत् कुशस्थलीpurī cāsīt kuśasthalīи город был Кушастхали; столицей была Кушастхали
रेवस्य रैवतः पुत्रःrevasya raivataḥ putraḥсын Ревы Райвата; у Ревы сын Райвата
ककुद्मी नाम धार्मिकःkakudmī nāma dhārmikaḥправедный по имени Какудмин; дхармичный Какудмин
ज्येष्ठः पुत्रशतस्यासीद्jyeṣṭhaḥ putraśatasyāsīdстаршим из сотни сыновей был; первым среди ста сыновей
राज्यं प्राप्य कुशस्थलीम्rājyaṃ prāpya kuśasthalīmполучив царство Кушастхали; обретя власть над Кушастхали
स कन्यासहितः श्रुत्वाsa kanyāsahitaḥ śrutvāон вместе с дочерью, услышав; услышав вместе с дочерью
गान्धर्वं ब्रह्मणो ऽन्तिकेgāndharvaṃ brahmaṇo 'ntikeпеснь гандхарвов возле Брахмы; гандхарвское пение у Брахмы
मुहूर्तभूतं देवस्यmuhūrtabhūtaṃ devasyaмгновение бога; миг божественного времени
मर्त्यं बहुयुगं प्रभोmartyaṃ bahuyugaṃ prabhoдля смертного много юг, владыка; для людей — долгие века
कृतां द्वारवतीं नाम्नाkṛtāṃ dvāravatīṃ nāmnāсозданную под именем Дваравати; устроенную как Дваравати
बहुद्वारां मनोरमाम्bahudvārāṃ manoramāmмноговратную, прекрасную; многостворчатую, радующую ум
आजगाम युवैवाथājagāma yuvaivāthaзатем вернулся всё ещё юным; после этого пришёл юным
स्वां पुरीं यादवैर् वृताम्svāṃ purīṃ yādavair vṛtāmв свой город, окружённый Ядавами; в свою столицу, занятую Ядавами
भोजवृष्ण्यन्धकैर् गुप्तांbhojavṛṣṇyandhakair guptāṃохраняемую Бходжами, Вришни и Андхаками; защищённую родами Бходжа-Вришни-Андхака
वासुदेवपुरोगमैःvāsudevapurogamaiḥво главе с Васудевой; предводимыми Васудевой
ततस् तद् रैवतो ज्ञात्वाtatas tad raivato jñātvāзатем Райвата, узнав это; тогда Райвата понял это
यथातत्त्वम् अरिंदमyathātattvam ariṃdamaкак есть, сокрушитель врагов; истинно, победитель врагов
कन्यां तां बलदेवायkanyāṃ tāṃ baladevāyaту деву Баладеве; эту дочь для Баладевы
सुव्रतां नाम रेवतीम्suvratāṃ nāma revatīmпо имени Ревати, благих обетов; Ревати, добродетельную
दत्त्वा जगाम शिखरंdattvā jagāma śikharaṃотдав, ушёл на вершину; передав её, отправился к пику
मेरोस् तपसि संश्रितःmeros tapasi saṃśritaḥМеру, прибегнув к тапасу; Меру, предавшись подвижничеству
रेमे रामो ऽपि धर्मात्माreme rāmo 'pi dharmātmāрадовался и Рама, праведнодушный; Рама также наслаждался, верный дхарме
रेवत्या सहितः सुखीrevatyā sahitaḥ sukhīвместе с Ревати счастливый; с Ревати, пребывая в счастье
Traducción

«По слову Васиштхи возникла Пратиштхана великодушного Судьюмны, утверждение этого праведного царя, о продолжатель Куру. Получив царство, великославный потомок Ману, наделённый признаками и женщины, и мужчины, отдал его Пуруравасу. От Наришьянты произошли Шаки; у Набхаги, о Бхарата, родился сын Амбариша, о лучший из земных владык. От Дхришну пошла линия Дхаршников, прославленная в битвах. У Шарьяти была пара детей: сын, известный как Анарта, и дочь Суканья, ставшая женой Чьяваны. Наследником Анарты был великосияющий Рева; была область Анарта, и городом её была Кушастхали. Сыном Ревы был праведный Райвата Какудмин, старший среди сотни сыновей; он получил царство Кушастхали. Однажды он вместе с дочерью услышал гандхарвское пение у Брахмы; мгновение божественного времени, о владыка, стало для смертных многими югами. Затем, всё ещё юный, он вернулся в свою столицу, занятую Ядавами, и увидел Дваравати, созданную под этим именем, многовратную, прекрасную, охраняемую Бходжами, Вришни и Андхаками во главе с Васудевой. Узнав истину, о сокрушитель врагов, Райвата отдал эту дочь, добродетельную Ревати, Баладеве. Затем он ушёл на вершину Меру и предался тапасу; праведнодушный Рама счастливо наслаждался жизнью вместе с Ревати».

Versión

dba230027f28 · publicado 22 jun 2026, 3:30:35 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con