Harivaṃśa
Кришна становится ДамодаройHV 51.13-20
266 / 607
Harivaṃśa · HV 51.13-20
Devanāgarī

ततो यशोदा संक्रुद्धा कृष्णं कमललोचनम् आनाय्य शकटीमूलं भर्त्सयन्ती पुनः पुनः ॥
दाम्ना चैवोदरे बद्ध्वा प्रत्यबन्धद् उदूखले यदि शक्नोषि गच्छेति तम् उक्त्वा कर्म साकरोत् व्यग्रायाम् तु यशोदायाम् निर्जगाम ततो ऽङ्गणात् ॥
शिशुलीलां ततः कुर्वन् कृष्णो विस्मापयन् व्रजम् सो ऽङ्गणान् निःसृतः कृष्णः कर्षमाण उदूखलम् ॥
स यमाभ्याम् प्रवृद्धाभ्याम् अर्जुनाभ्यां चरन् वने निश्चक्राम शिशुर् मध्यात् कर्षमाण उदूखलम् ॥
तत् तस्य कर्षतो बद्धम् तिर्यग् गतम् उदूखलम् लग्नं ताभ्यां समूलाभ्याम् अर्जुनाभ्यां चकर्ष ह ॥
ताव् अर्जुनौ कृष्यमाणौ तेन बालेन रंहसा समूलविटपौ भग्नौ स तु मध्ये जहास वै ॥
निदर्शनार्थं गोपानां दिव्यं स्वबलम् आस्थितः तद् दाम तस्य बालस्य प्रभावाद् अभवद् दृढम् ॥
यमुनातीरमार्गस्था गोप्यस् तं ददृशुः शिशुम् क्रन्दन्त्यो विस्मयन्त्यश् च यशोदानिकटं ययुः ॥

Transliteración (IAST)

tato yaśodā saṃkruddhā kṛṣṇaṃ kamalalocanam ānāyya śakaṭīmūlaṃ bhartsayantī punaḥ punaḥ ||
dāmnā caivodare baddhvā pratyabandhad udūkhale yadi śaknoṣi gaccheti tam uktvā karma sākarot vyagrāyām tu yaśodāyām nirjagāma tato 'ṅgaṇāt ||
śiśulīlāṃ tataḥ kurvan kṛṣṇo vismāpayan vrajam so 'ṅgaṇān niḥsṛtaḥ kṛṣṇaḥ karṣamāṇa udūkhalam ||
sa yamābhyām pravṛddhābhyām arjunābhyāṃ caran vane niścakrāma śiśur madhyāt karṣamāṇa udūkhalam ||
tat tasya karṣato baddham tiryag gatam udūkhalam lagnaṃ tābhyāṃ samūlābhyām arjunābhyāṃ cakarṣa ha ||
tāv arjunau kṛṣyamāṇau tena bālena raṃhasā samūlaviṭapau bhagnau sa tu madhye jahāsa vai ||
nidarśanārthaṃ gopānāṃ divyaṃ svabalam āsthitaḥ tad dāma tasya bālasya prabhāvād abhavad dṛḍham ||
yamunātīramārgasthā gopyas taṃ dadṛśuḥ śiśum krandantyo vismayantyaś ca yaśodānikaṭaṃ yayuḥ ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
ततो यशोदा संक्रुद्धाtato yaśodā saṃkruddhāтогда Яшода разгневанная
कृष्णं कमललोचनम्kṛṣṇaṃ kamalalocanamКришну, лотосоокого
आनाय्य शकटीमूलंānāyya śakaṭīmūlaṃприведя к основанию повозки
भर्त्सयन्ती पुनः पुनःbhartsayantī punaḥ punaḥругая снова и снова
दाम्ना चैवोदरे बद्ध्वाdāmnā caivodare baddhvāи верёвкой за живот привязав
प्रत्यबन्धद् उदूखलेpratyabandhad udūkhaleпривязала к ступе
यदि शक्नोषि गच्छेतिyadi śaknoṣi gacchetiесли можешь, иди, так
तम् उक्त्वा कर्म साकरोत्tam uktvā karma sākarotсказав ему, занялась делом
व्यग्रायाम् तु यशोदायाम्vyagrāyām tu yaśodāyāmкогда Яшода была занята
निर्जगाम ततो ऽङ्गणात्nirjagāma tato 'ṅgaṇātон вышел затем со двора
शिशुलीलां ततः कुर्वन्śiśulīlāṃ tataḥ kurvanзатем совершая детскую игру
कृष्णो विस्मापयन् व्रजम्kṛṣṇo vismāpayan vrajamКришна, изумляя Врадж
सो ऽङ्गणान् निःसृतः कृष्णःso 'ṅgaṇān niḥsṛtaḥ kṛṣṇaḥтот Кришна вышел со двора
कर्षमाण उदूखलम्karṣamāṇa udūkhalamтаща ступу
स यमाभ्याम् प्रवृद्धाभ्याम्sa yamābhyām pravṛddhābhyāmон между двумя выросшими
अर्जुनाभ्यां चरन् वनेarjunābhyāṃ caran vaneарджунами, двигаясь в роще
निश्चक्राम शिशुर् मध्यात्niścakrāma śiśur madhyātмладенец вышел из середины
कर्षमाण उदूखलम्karṣamāṇa udūkhalamтаща ступу
तत् तस्य कर्षतो बद्धम्tat tasya karṣato baddhamтогда у него, тянущего, привязанная
तिर्यग् गतम् उदूखलम्tiryag gatam udūkhalamпоперёк пошедшая ступа
लग्नं ताभ्यां समूलाभ्याम्lagnaṃ tābhyāṃ samūlābhyāmзацепившаяся за те два с корнями
अर्जुनाभ्यां चकर्ष हarjunābhyāṃ cakarṣa haарджуна, потянула
ताव् अर्जुनौ कृष्यमाणौtāv arjunau kṛṣyamāṇauте два арджуна, тянущиеся
तेन बालेन रंहसाtena bālena raṃhasāтем мальчиком с силой
समूलविटपौ भग्नौsamūlaviṭapau bhagnauс корнями и ветвями сломались
स तु मध्ये जहास वैsa tu madhye jahāsa vaiа он посередине засмеялся
निदर्शनार्थं गोपानांnidarśanārthaṃ gopānāṃради показа пастухам
दिव्यं स्वबलम् आस्थितःdivyaṃ svabalam āsthitaḥприняв свою божественную силу
तद् दाम तस्य बालस्यtad dāma tasya bālasyaта верёвка этого мальчика
प्रभावाद् अभवद् दृढम्prabhāvād abhavad dṛḍhamиз-за могущества стала прочной
यमुनातीरमार्गस्थाyamunātīramārgasthāстоящие на пути к берегу Ямуны
गोप्यस् तं ददृशुः शिशुम्gopyas taṃ dadṛśuḥ śiśumгопи увидели того младенца
क्रन्दन्त्यो विस्मयन्त्यश् चkrandantyo vismayantyaś caплача и изумляясь
यशोदानिकटं ययुःyaśodānikaṭaṃ yayuḥпошли к Яшоде
Traducción

Тогда разгневанная Яшода привела лотосоокого Кришну к основанию повозки и снова и снова стала его бранить. Она привязала его за живот верёвкой к ступе и, сказав: «Если можешь, иди», занялась своей работой. Когда Яшода была занята, Кришна вышел со двора, таща за собой ступу, и, играя как младенец, изумлял Врадж. Двигаясь в роще между двумя большими арджуна-деревьями, он прошёл посередине, волоча ступу. Привязанная к нему ступа повернулась поперёк, зацепилась за оба дерева с корнями, и он потянул. Те два арджуна, с корнями и ветвями, были сломаны силой этого мальчика, а он между ними засмеялся. Ради показа пастухам он проявил свою божественную силу, и благодаря его могуществу верёвка мальчика стала прочной. Гопи, находившиеся на дороге к берегу Ямуны, увидели младенца и, плача и изумляясь, побежали к Яшоде.

Versión

cfda2eca5631 · publicado 22 jun 2026, 3:44:06 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con