Harivaṃśa
Плач по КамсеHV 77.9-16
396 / 607
Harivaṃśa · HV 77.9-16
Devanāgarī

क्व ते स मुकुटो वीर सर्वरत्नविभूषितः अत्यन्तं शिरसो लक्ष्मीं यो दधात्य् अर्कसप्रभः ॥
अनेन स्त्रीकलत्रेण तवान्तःपुरशोभिना कथं दीनेन कर्तव्यं त्वयि लोकान्तरं गते ॥
ननु नाम स्त्रियः साध्व्यः प्रियभोगेष्व् अवञ्चिताः पतीनाम् अपरित्यज्यास् त्वं तु नस् त्यज्य गच्छसि ॥
अहो कालो महावीर्यो येन पर्यायकर्मणा कालतुल्यः सपत्नानां त्वं क्षिप्रम् अपनीयसे ॥
वयं दुःखेष्व् अनुचिताः सुखेष्व् एव तु योजिताः कथं वत्स्याम विधवा नाथ कार्पण्यम् आश्रिताः ॥
स्त्रीणां चारित्रलुब्धानां पतिर् एकः परा गतिः त्वं हि नः सा गतिश् छिन्ना कृतान्तेन बलीयसा ॥
वैधव्येनाभिभूताः स्मः शोकसंतप्तमानसाः रोदितव्ये ध्रुवे मग्नाः क्व गच्छामस् त्वया विना ॥
सह त्वया गतः कालस् त्वदङ्के क्रीडितं गतम् क्षणेन च विहीनाः स्म अनित्या हि नृणां गतिः ॥

Transliteración (IAST)

kva te sa mukuṭo vīra sarvaratnavibhūṣitaḥ atyantaṃ śiraso lakṣmīṃ yo dadhāty arkasaprabhaḥ ||
anena strīkalatreṇa tavāntaḥpuraśobhinā kathaṃ dīnena kartavyaṃ tvayi lokāntaraṃ gate ||
nanu nāma striyaḥ sādhvyaḥ priyabhogeṣv avañcitāḥ patīnām aparityajyās tvaṃ tu nas tyajya gacchasi ||
aho kālo mahāvīryo yena paryāyakarmaṇā kālatulyaḥ sapatnānāṃ tvaṃ kṣipram apanīyase ||
vayaṃ duḥkheṣv anucitāḥ sukheṣv eva tu yojitāḥ kathaṃ vatsyāma vidhavā nātha kārpaṇyam āśritāḥ ||
strīṇāṃ cāritralubdhānāṃ patir ekaḥ parā gatiḥ tvaṃ hi naḥ sā gatiś chinnā kṛtāntena balīyasā ||
vaidhavyenābhibhūtāḥ smaḥ śokasaṃtaptamānasāḥ roditavye dhruve magnāḥ kva gacchāmas tvayā vinā ||
saha tvayā gataḥ kālas tvadaṅke krīḍitaṃ gatam kṣaṇena ca vihīnāḥ sma anityā hi nṛṇāṃ gatiḥ ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
क्व ते स मुकुटो वीरkva te sa mukuṭo vīraгде твой тот венец, герой; где же твоя корона, воин
सर्वरत्नविभूषितःsarvaratnavibhūṣitaḥукрашенный всеми драгоценностями; украшенная всякими камнями
अत्यन्तं शिरसो लक्ष्मींatyantaṃ śiraso lakṣmīṃвысшую красоту головы; крайнюю славу главы
यो दधात्य् अर्कसप्रभःyo dadhāty arkasaprabhaḥкоторый держал, подобный солнцу; который нёс солнечное сияние
अनेन स्त्रीकलत्रेणanena strīkalatreṇaэтому женскому дому; этому сонму жён
तवान्तःपुरशोभिनाtavāntaḥpuraśobhināукрашавшему твоё внутреннее дворцовое жильё; красившему твой гарем
कथं दीनेन कर्तव्यंkathaṃ dīnena kartavyaṃчто делать несчастному; как поступить жалкому
त्वयि लोकान्तरं गतेtvayi lokāntaraṃ gateкогда ты ушёл в иной мир; после твоего ухода в другой мир
ननु नाम स्त्रियः साध्व्यःnanu nāma striyaḥ sādhvyaḥразве добродетельные женщины; ведь верные женщины
प्रियभोगेष्व् अवञ्चिताःpriyabhogeṣv avañcitāḥне обманутые в любимых наслаждениях; не лишённые любимых радостей
पतीनाम् अपरित्यज्याःpatīnām aparityajyāḥне должны быть оставлены мужьями; мужьями не оставляются
त्वं तु नस् त्यज्य गच्छसिtvaṃ tu nas tyajya gacchasiты же, оставив нас, уходишь; а ты покидаешь нас и уходишь
अहो कालो महावीर्योaho kālo mahāvīryoо, время великомощно; увы, время обладает великой силой
येन पर्यायकर्मणाyena paryāyakarmaṇāкоторым, действующим по череде; чьим сменяющим действием
कालतुल्यः सपत्नानांkālatulyaḥ sapatnānāṃты, равный времени для врагов; подобный смерти для соперников
त्वं क्षिप्रम् अपनीयसेtvaṃ kṣipram apanīyaseты быстро уносишься; тебя быстро уводят
वयं दुःखेष्व् अनुचिताःvayaṃ duḥkheṣv anucitāḥмы не привыкли к страданиям; мы непривычны к горю
सुखेष्व् एव तु योजिताःsukheṣv eva tu yojitāḥи были соединены только с радостями; приучены лишь к счастью
कथं वत्स्याम विधवाkathaṃ vatsyāma vidhavāкак мы будем жить вдовами; как проживём, став вдовами
नाथ कार्पण्यम् आश्रिताःnātha kārpaṇyam āśritāḥгосподин, прибегнув к жалкой доле; о защитник, впавшие в бедность
स्त्रीणां चारित्रलुब्धानांstrīṇāṃ cāritralubdhānāṃдля женщин, привязанных к супружеской верности; для женщин, дорожащих чистотой
पतिर् एकः परा गतिःpatir ekaḥ parā gatiḥмуж — единственная высшая цель; супруг один является высшим прибежищем
त्वं हि नः सा गतिःtvaṃ hi naḥ sā gatiḥведь ты — наша та цель; ты был нашим прибежищем
छिन्नाchinnāотсечена; отрезана
कृतान्तेन बलीयसाkṛtāntena balīyasāсильным роком; могущественной смертью
वैधव्येनाभिभूताः स्मःvaidhavyenābhibhūtāḥ smaḥмы подавлены вдовством; мы одолены участью вдов
शोकसंतप्तमानसाःśokasaṃtaptamānasāḥс умами, опалёнными скорбью; сердцем сожжённые горем
रोदितव्ये ध्रुवे मग्नाःroditavye dhruve magnāḥпогружённые в неизбежный плач; утонувшие в неизбежном рыдании
क्व गच्छामस् त्वया विनाkva gacchāmas tvayā vināкуда пойдём без тебя; куда нам идти без тебя
सह त्वया गतः कालस्saha tvayā gataḥ kālasвремя ушло вместе с тобой; с тобой ушла вся пора
त्वदङ्के क्रीडितं गतम्tvadaṅke krīḍitaṃ gatamигры на твоих коленях ушли; исчезли забавы у тебя на груди
क्षणेन च विहीनाः स्मkṣaṇena ca vihīnāḥ smaи в одно мгновение мы лишены; за миг мы осиротели
अनित्या हि नृणां गतिःanityā hi nṛṇāṃ gatiḥведь непостоянна участь людей; ибо путь людей непостоянен
Traducción

«Где твой венец, о герой, украшенный всеми драгоценностями, солнечно сиявший и придававший высшую красоту твоей голове? Что делать теперь этому несчастному сонму жён, украшавшему твои внутренние покои, когда ты ушёл в иной мир? Разве верные женщины, не лишённые любимых радостей, должны быть оставлены мужьями? Но ты уходишь, покинув нас. Увы, время великомощно: его чередующее действие быстро уносит тебя, который сам был подобен времени для врагов. Мы не привыкли к страданиям, были соединены только с радостями; как же нам, став вдовами, жить, о господин, впав в жалкую долю? Для женщин, дорожащих супружеской чистотой, муж — единственное высшее прибежище. Ты был нашим прибежищем, а теперь оно отсечено могучей смертью. Мы подавлены вдовством, сердца наши опалены скорбью, мы погружены в неизбежный плач. Куда нам идти без тебя? С тобой ушло наше время, исчезли игры у тебя на груди, и в одно мгновение мы лишились всего; ведь участь людей непостоянна».

Versión

6a4aa76f88a6 · publicado 22 jun 2026, 4:06:36 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con