Mahābhārata
Dyūta-parva (bali-varṇana-samāpti) (The Completion of the List of Tributes)2.48.39–42
2550 / 15823
Mahābhārata · 2.48.39–42
Devanāgarī

अष्टाशीतिसहस्राणि स्नातका गृहमेधिनः ॥
त्रिंशद्दासीक एकैको यान् बिभर्ति युधिष्ठिरः ॥
सुप्रीताः परितुष्टाश् च ते ऽप्य् आशंसन्त्य् अरिक्षयम् ॥
दशान्यानि सहस्राणि यतीनाम् ऊर्ध्वरेतसाम् ॥
भुञ्जते रुक्मपात्रीषु युधिष्ठिरनिवेशने ॥
भुक्ताभुक्तं कृताकृतं सर्वम् आकुब्जवामनम् ॥
अभुञ्जाना याज्ञसेनी प्रत्यवैक्षद् विशां पते ॥
द्वौ करं न प्रयच्छेतां कुन्तीपुत्राय भारत ॥
वैवाहिकेन पाञ्चालाः सख्येनान्धकवृष्णयः ॥

Transliteración (IAST)

aṣṭāśītisahasrāṇi snātakā gṛhamedhinaḥ ||
triṃśaddāsīka ekaiko yān bibharti yudhiṣṭhiraḥ ||
suprītāḥ parituṣṭāś ca te 'py āśaṃsanty arikṣayam ||
daśānyāni sahasrāṇi yatīnām ūrdhvaretasām ||
bhuñjate rukmapātrīṣu yudhiṣṭhiraniveśane ||
bhuktābhuktaṃ kṛtākṛtaṃ sarvam ākubjavāmanam ||
abhuñjānā yājñasenī pratyavaikṣad viśāṃ pate ||
dvau karaṃ na prayacchetāṃ kuntīputrāya bhārata ||
vaivāhikena pāñcālāḥ sakhyenāndhakavṛṣṇayaḥ ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
अष्टाशीति-सहस्राणिaṣṭāśīti-sahasrāṇiEighty-eight thousand
स्नातका गृह-मेधिनःsnātakā gṛha-medhinaḥsnataka householders,
त्रिंशद्-दासीक एकैकोtriṃśad-dāsīka ekaikoeach with thirty maidservants,
यान् बिभर्ति युधिष्ठिरःyān bibharti yudhiṣṭhiraḥwhom Yudhishthira maintains;
दश अन्यानि सहस्राणिdaśa anyāni sahasrāṇiten thousand other
यतीनाम् ऊर्ध्व-रेतसाम्yatīnām ūrdhva-retasāmascetics, [who keep their] seed drawn upward,
भुञ्जते रुक्म-पात्रीषुbhuñjate rukma-pātrīṣueat from golden plates
युधिष्ठिर-निवेशनेyudhiṣṭhira-niveśanein the abode of Yudhishthira;
भुक्त-अभुक्तं कृत-अकृतंbhukta-abhuktaṃ kṛta-akṛtaṃwho has eaten and who has not, what is done and not done,
सर्वम् आ-कुब्ज-वामनम्sarvam ā-kubja-vāmanameverything, down to hunchbacks and dwarfs —
अभुञ्जाना याज्ञसेनीabhuñjānā yājñasenīherself not eating, the daughter of Yajnasena,
प्रत्यवैक्षद् विशां पतेpratyavaikṣad viśāṃ patewatched over, O lord of the people;
द्वौ करं न प्रयच्छेतांdvau karaṃ na prayacchetāṃonly two did not pay tribute
कुन्ती-पुत्राय भारतkuntī-putrāya bhāratato the son of Kunti, O Bharata:
वैवाहिकेन पाञ्चालाःvaivāhikena pāñcālāḥby marriage-bond — the Panchalas,
सख्येन अन्धक-वृष्णयःsakhyena andhaka-vṛṣṇayaḥby friendship — the Andhakas-Vrishnis."
अष्टाशीतिसहस्राणिaṣṭāśītisahasrāṇioriginal form "aṣṭāśītisahasrāṇi", added to complete the word-by-word coverage
गृहमेधिनःgṛhamedhinaḥoriginal form "gṛhamedhinaḥ", added to complete the word-by-word coverage
त्रिंशद्दासीकtriṃśaddāsīkaoriginal form "triṃśaddāsīka", added to complete the word-by-word coverage
सुप्रीताःsuprītāḥoriginal form "suprītāḥ", added to complete the word-by-word coverage
परितुष्टाश्parituṣṭāśoriginal form "parituṣṭāś", added to complete the word-by-word coverage
caoriginal form "ca", added to complete the word-by-word coverage
तेteoriginal form "te", added to complete the word-by-word coverage
ऽप्य्'pyoriginal form "'py", added to complete the word-by-word coverage
आशंसन्त्य्āśaṃsantyoriginal form "āśaṃsanty", added to complete the word-by-word coverage
अरिक्षयम्arikṣayamoriginal form "arikṣayam", added to complete the word-by-word coverage
दशान्यानिdaśānyānioriginal form "daśānyāni", added to complete the word-by-word coverage
ऊर्ध्वरेतसाम्ūrdhvaretasāmoriginal form "ūrdhvaretasām", added to complete the word-by-word coverage
रुक्मपात्रीषुrukmapātrīṣuoriginal form "rukmapātrīṣu", added to complete the word-by-word coverage
युधिष्ठिरनिवेशनेyudhiṣṭhiraniveśaneoriginal form "yudhiṣṭhiraniveśane", added to complete the word-by-word coverage
भुक्ताभुक्तंbhuktābhuktaṃoriginal form "bhuktābhuktaṃ", added to complete the word-by-word coverage
कृताकृतंkṛtākṛtaṃoriginal form "kṛtākṛtaṃ", added to complete the word-by-word coverage
आकुब्जवामनम्ākubjavāmanamoriginal form "ākubjavāmanam", added to complete the word-by-word coverage
कुन्तीपुत्रायkuntīputrāyaoriginal form "kuntīputrāya", added to complete the word-by-word coverage
सख्येनान्धकवृष्णयःsakhyenāndhakavṛṣṇayaḥoriginal form "sakhyenāndhakavṛṣṇayaḥ", added to complete the word-by-word coverage
Traducción

"Eighty-eight thousand snataka householders, each with thirty maidservants, does Yudhishthira maintain; ten thousand other ascetics, who keep their seed drawn upward, eat from golden plates in the abode of Yudhishthira. Who has eaten and who has not, what is done and what is not — everything, down to hunchbacks and dwarfs — the daughter of Yajnasena [Draupadi], herself not eating, watched over, O lord of the people. Only two did not pay tribute to the son of Kunti, O Bharata: the Panchalas by marriage-bond, the Andhakas-Vrishnis by friendship."

Versión

ee046427cd8b · publicado 16 jul 2026, 15:49:22 UTC

Disponible enRUEN

Pasa de verso en verso con