Mahābhārata 3.80.1-10

Devanāgarī

वैशंपायन उवाच
धनंजयोत्सुकास् ते तु वने तस्मिन् महारथाः ॥
न्यवसन्त महाभागा द्रौपद्या सह पाण्डवाः ॥
अथापश्यन् महात्मानं देवर्षिं तत्र नारदम् ॥
दीप्यमानं श्रिया ब्राह्म्या दीप्ताग्निसमतेजसम् ॥
स तैः परिवृतः श्रीमान् भ्रातृभिः कुरुसत्तमः ॥
विबभाव् अतिदीप्तौजा देवैर् इव शतक्रतुः ॥
यथा च वेदान् सावित्री याज्ञसेनी तथा सती ॥
न जहौ धर्मतः पार्थान् मेरुम् अर्कप्रभा यथा ॥
प्रतिगृह्य तु तां पूजां नारदो भगवान् ऋषिः ॥
आश्वासयद् धर्मसुतं युक्तरूपम् इवानघ ॥
उवाच च महात्मानं धर्मराजं युधिष्ठिरम् ॥
ब्रूहि धर्मभृतां श्रेष्ठ केनार्थः किं ददामि ते ॥
अथ धर्मसुतो राजा प्रणम्य भ्रातृभिः सह ॥
उवाच प्राञ्जलिर् वाक्यं नारदं देवसंमितम् ॥
त्वयि तुष्टे महाभाग सर्वलोकाभिपूजिते ॥
कृतम् इत्य् एव मन्ये ऽहं प्रसादात् तव सुव्रत ॥
यदि त्व् अहम् अनुग्राह्यो भ्रातृभिः सहितो ऽनघ ॥
संदेहं मे मुनिश्रेष्ठ हृदिस्थं छेत्तुम् अर्हसि ॥
प्रदक्षिणं यः कुरुते पृथिवीं तीर्थतत्परः ॥
किं फलं तस्य कार्त्स्न्येन तद् ब्रह्मन् वक्तुम् अर्हसि ॥

Transliteración (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
dhanaṃjayotsukās te tu vane tasmin mahārathāḥ ||
nyavasanta mahābhāgā draupadyā saha pāṇḍavāḥ ||
athāpaśyan mahātmānaṃ devarṣiṃ tatra nāradam ||
dīpyamānaṃ śriyā brāhmyā dīptāgnisamatejasam ||
sa taiḥ parivṛtaḥ śrīmān bhrātṛbhiḥ kurusattamaḥ ||
vibabhāv atidīptaujā devair iva śatakratuḥ ||
yathā ca vedān sāvitrī yājñasenī tathā satī ||
na jahau dharmataḥ pārthān merum arkaprabhā yathā ||
pratigṛhya tu tāṃ pūjāṃ nārado bhagavān ṛṣiḥ ||
āśvāsayad dharmasutaṃ yuktarūpam ivānagha ||
uvāca ca mahātmānaṃ dharmarājaṃ yudhiṣṭhiram ||
brūhi dharmabhṛtāṃ śreṣṭha kenārthaḥ kiṃ dadāmi te ||
atha dharmasuto rājā praṇamya bhrātṛbhiḥ saha ||
uvāca prāñjalir vākyaṃ nāradaṃ devasaṃmitam ||
tvayi tuṣṭe mahābhāga sarvalokābhipūjite ||
kṛtam ity eva manye 'haṃ prasādāt tava suvrata ||
yadi tv aham anugrāhyo bhrātṛbhiḥ sahito 'nagha ||
saṃdehaṃ me muniśreṣṭha hṛdisthaṃ chettum arhasi ||
pradakṣiṇaṃ yaḥ kurute pṛthivīṃ tīrthatatparaḥ ||
kiṃ phalaṃ tasya kārtsnyena tad brahman vaktum arhasi ||

Palabra por palabra

SánscritoIASTSignificado

वैशंपायन उवाच धनंजयोत्सुकास् ते तु वने तस्मिन् महारथाः ॥ न्यवसन्त महाभागा द्रौपद्या सह पाण्डवाः ॥ अथापश्यन् महात्मानं देवर्षिं तत्र नारदम् ॥ दीप्यमानं श्रिया ब्राह्म्या दीप्ताग्निसमतेजसम् ॥ स तैः परिवृतः श्रीमान् भ्रातृभिः कुरुसत्तमः ॥ विबभाव् अतिदीप्तौजा देवैर् इव शतक्रतुः ॥ यथा च वेदान् सावित्री याज्ञसेनी तथा सती ॥ न जहौ धर्मतः पार्थान् मेरुम् अर्कप्रभा यथा ॥ प्रतिगृह्य तु तां पूजां नारदो भगवान् ऋषिः ॥ आश्वासयद् धर्मसुतं युक्तरूपम् इवानघ ॥ उवाच च महात्मानं धर्मराजं युधिष्ठिरम् ॥ ब्रूहि धर्मभृतां श्रेष्ठ केनार्थः किं ददामि ते ॥ अथ धर्मसुतो राजा प्रणम्य भ्रातृभिः सह ॥ उवाच प्राञ्जलिर् वाक्यं नारदं देवसंमितम् ॥ त्वयि तुष्टे महाभाग सर्वलोकाभिपूजिते ॥ कृतम् इत्य् एव मन्ये ऽहं प्रसादात् तव सुव्रत ॥ यदि त्व् अहम् अनुग्राह्यो भ्रातृभिः सहितो ऽनघ ॥ संदेहं मे मुनिश्रेष्ठ हृदिस्थं छेत्तुम् अर्हसि ॥ प्रदक्षिणं यः कुरुते पृथिवीं तीर्थतत्परः ॥ किं फलं तस्य कार्त्स्न्येन तद् ब्रह्मन् वक्तुम् अर्हसि ॥vaiśaṃpāyana uvāca dhanaṃjayotsukās te tu vane tasmin mahārathāḥ || nyavasanta mahābhāgā draupadyā saha pāṇḍavāḥ || athāpaśyan mahātmānaṃ devarṣiṃ tatra nāradam || dīpyamānaṃ śriyā brāhmyā dīptāgnisamatejasam || sa taiḥ parivṛtaḥ śrīmān bhrātṛbhiḥ kurusattamaḥ || vibabhāv atidīptaujā devair iva śatakratuḥ || yathā ca vedān sāvitrī yājñasenī tathā satī || na jahau dharmataḥ pārthān merum arkaprabhā yathā || pratigṛhya tu tāṃ pūjāṃ nārado bhagavān ṛṣiḥ || āśvāsayad dharmasutaṃ yuktarūpam ivānagha || uvāca ca mahātmānaṃ dharmarājaṃ yudhiṣṭhiram || brūhi dharmabhṛtāṃ śreṣṭha kenārthaḥ kiṃ dadāmi te || atha dharmasuto rājā praṇamya bhrātṛbhiḥ saha || uvāca prāñjalir vākyaṃ nāradaṃ devasaṃmitam || tvayi tuṣṭe mahābhāga sarvalokābhipūjite || kṛtam ity eva manye 'haṃ prasādāt tava suvrata || yadi tv aham anugrāhyo bhrātṛbhiḥ sahito 'nagha || saṃdehaṃ me muniśreṣṭha hṛdisthaṃ chettum arhasi || pradakṣiṇaṃ yaḥ kurute pṛthivīṃ tīrthatatparaḥ || kiṃ phalaṃ tasya kārtsnyena tad brahman vaktum arhasi ||The Pandavas, longing for Dhananjaya, live in the forest with Draupadi; the radiant Narada comes to them, they honor him, and Yudhishthira asks what the complete fruit is of circumambulating the earth and visiting the tirthas.

Traducción

Vaishampayana said: "These great charioteers, longing for Dhananjaya, lived in that forest together with Draupadi. One day they saw the great god-sage Narada, blazing with brahmanic splendor, equal to a blazing fire. Surrounded by his brothers, the glorious Kuru, Yudhishthira, shone like Shatakratu among the gods. As Savitri never abandons the Vedas, so the faithful Yajnaseni, by dharma, never abandoned the Parthas, as sunlight never abandons Meru. Having accepted this honor, the blessed sage Narada consoled the son of Dharma and said: 'Speak, best of the keepers of dharma: what do you desire, what shall I give you?' Yudhishthira, bowing together with his brothers, joined his palms and said: 'If you are pleased, honored by all the worlds, I consider everything already accomplished by your grace. But if I am worthy of your favor, dispel the doubt in my heart. What is the complete fruit for one who circumambulates the earth, devoted to the tirthas? Tell me this, O Brahmin.'"

Comentario

Longing for Arjuna leads Yudhishthira to the question of pilgrimage. When outward action is impossible, the path itself can become a purification of both space and heart.

Versión

2d6848b2cecb · publicado 16 jul 2026, 17:01:59 UTC

Disponible enRUEN