Mahābhārata
Virata-dyuta-parva (The Game of Virata)4.63.22-31
3978 / 15823
Mahābhārata · 4.63.22-31
Devanāgarī

वैशंपायन उवाच
ततो विराटो नृपतिः संप्रहृष्टतनूरुहः ॥
श्रुत्वा तु विजयं तस्य कुमारस्यामितौजसः ॥
आच्छादयित्वा दूतांस् तान् मन्त्रिणः सो ऽभ्यचोदयत् ॥
राजमार्गाः क्रियन्तां मे पताकाभिर् अलंकृताः ॥
पुष्पोपहारैर् अर्च्यन्तां देवताश् चापि सर्वशः ॥
कुमारा योधमुख्याश् च गणिकाश् च स्वलंकृताः ॥
वादित्राणि च सर्वाणि प्रत्युद्यान्तु सुतं मम ॥
घण्टापणवकः शीघ्रं मत्तम् आरुह्य वारणम् ॥
शृङ्गाटकेषु सर्वेषु आख्यातु विजयं मम ॥
उत्तरा च कुमारीभिर् बह्वीभिर् अभिसंवृता ॥
शृङ्गारवेषाभरणा प्रत्युद्यातु बृहन्नडाम् ॥
श्रुत्वा तु तद् वचनं पार्थिवस्य; सर्वे पुनः स्वस्तिकपाणयश् च ॥
भेर्यश् च तूर्याणि च वारिजाश् च; वेषैः परार्ध्यैः प्रमदाः शुभाश् च ॥
तथैव सूताः सह मागधैश् च; नन्दीवाद्याः पणवास् तूर्यवाद्याः ॥
पुराद् विराटस्य महाबलस्य; प्रत्युद्ययुः पुत्रम् अनन्तवीर्यम् ॥
प्रस्थाप्य सेनां कन्याश् च गणिकाश् च स्वलंकृताः ॥
मत्स्यराजो महाप्राज्ञः प्रहृष्ट इदम् अब्रवीत् ॥
अक्षान् आहर सैरन्ध्रि कङ्क द्यूतं प्रवर्तताम् ॥
तं तथा वादिनं दृष्ट्वा पाण्डवः प्रत्यभाषत ॥
न देवितव्यं हृष्टेन कितवेनेति नः श्रुतम् ॥
न त्वाम् अद्य मुदा युक्तम् अहं देवितुम् उत्सहे ॥
प्रियं तु ते चिकीर्षामि वर्ततां यदि मन्यसे ॥

Transliteración (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
tato virāṭo nṛpatiḥ saṃprahṛṣṭatanūruhaḥ ||
śrutvā tu vijayaṃ tasya kumārasyāmitaujasaḥ ||
ācchādayitvā dūtāṃs tān mantriṇaḥ so 'bhyacodayat ||
rājamārgāḥ kriyantāṃ me patākābhir alaṃkṛtāḥ ||
puṣpopahārair arcyantāṃ devatāś cāpi sarvaśaḥ ||
kumārā yodhamukhyāś ca gaṇikāś ca svalaṃkṛtāḥ ||
vāditrāṇi ca sarvāṇi pratyudyāntu sutaṃ mama ||
ghaṇṭāpaṇavakaḥ śīghraṃ mattam āruhya vāraṇam ||
śṛṅgāṭakeṣu sarveṣu ākhyātu vijayaṃ mama ||
uttarā ca kumārībhir bahvībhir abhisaṃvṛtā ||
śṛṅgāraveṣābharaṇā pratyudyātu bṛhannaḍām ||
śrutvā tu tad vacanaṃ pārthivasya; sarve punaḥ svastikapāṇayaś ca ||
bheryaś ca tūryāṇi ca vārijāś ca; veṣaiḥ parārdhyaiḥ pramadāḥ śubhāś ca ||
tathaiva sūtāḥ saha māgadhaiś ca; nandīvādyāḥ paṇavās tūryavādyāḥ ||
purād virāṭasya mahābalasya; pratyudyayuḥ putram anantavīryam ||
prasthāpya senāṃ kanyāś ca gaṇikāś ca svalaṃkṛtāḥ ||
matsyarājo mahāprājñaḥ prahṛṣṭa idam abravīt ||
akṣān āhara sairandhri kaṅka dyūtaṃ pravartatām ||
taṃ tathā vādinaṃ dṛṣṭvā pāṇḍavaḥ pratyabhāṣata ||
na devitavyaṃ hṛṣṭena kitaveneti naḥ śrutam ||
na tvām adya mudā yuktam ahaṃ devitum utsahe ||
priyaṃ tu te cikīrṣāmi vartatāṃ yadi manyase ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
वैशंपायनvaiśaṃpāyanaVaishampayana
उवाचuvācasaid
ततोtatothen, from there
विराटोvirāṭoVirata
नृपतिःnṛpatiḥking
संप्रहृष्टतनूरुहःsaṃprahṛṣṭatanūruhaḥform of saṃprahṛṣṭatanūruhaḥ
श्रुत्वाśrutvāhaving heard
तुtuyet, but
विजयंvijayaṃvictory
तस्यtasyahim, that one
कुमारस्यामितौजसःkumārasyāmitaujasaḥform of kumārasyāmitaujasaḥ
आच्छादयित्वाācchādayitvāform of ācchādayitvā
दूतांस्dūtāṃsform of dūtāṃs
तान्tānthem, those
मन्त्रिणःmantriṇaḥform of mantriṇaḥ
सोsoform of so
ऽभ्यचोदयत्'bhyacodayatform of 'bhyacodayat
राजमार्गाःrājamārgāḥking
क्रियन्तांkriyantāṃform of kriyantāṃ
मेmeto me, my
पताकाभिर्patākābhirform of patākābhir
अलंकृताःalaṃkṛtāḥadorned
पुष्पोपहारैर्puṣpopahārairform of puṣpopahārair
अर्च्यन्तांarcyantāṃform of arcyantāṃ
देवताश्devatāśgod
चापिcāpiand also
सर्वशःsarvaśaḥcompletely
कुमाराkumārāform of kumārā
योधमुख्याश्yodhamukhyāśwarrior
caand
गणिकाश्gaṇikāśform of gaṇikāś
caand
स्वलंकृताःsvalaṃkṛtāḥadorned
वादित्राणिvāditrāṇiform of vāditrāṇi
caand
सर्वाणिsarvāṇiall
प्रत्युद्यान्तुpratyudyāntuform of pratyudyāntu
सुतंsutaṃson
ममmamamy, of mine
घण्टापणवकःghaṇṭāpaṇavakaḥform of ghaṇṭāpaṇavakaḥ
शीघ्रंśīghraṃquickly
मत्तम्mattamrutting, maddened
आरुह्यāruhyaform of āruhya
वारणम्vāraṇamform of vāraṇam
शृङ्गाटकेषुśṛṅgāṭakeṣuform of śṛṅgāṭakeṣu
सर्वेषुsarveṣuform of sarveṣu
आख्यातुākhyātuform of ākhyātu
विजयंvijayaṃvictory
ममmamamy, of mine
उत्तराuttarāUttara
caand
कुमारीभिर्kumārībhirform of kumārībhir
बह्वीभिर्bahvībhirform of bahvībhir
अभिसंवृताabhisaṃvṛtāform of abhisaṃvṛtā
शृङ्गारवेषाभरणाśṛṅgāraveṣābharaṇāform of śṛṅgāraveṣābharaṇā
प्रत्युद्यातुpratyudyātuform of pratyudyātu
बृहन्नडाम्bṛhannaḍāmBrihannada, to strike, to kill
श्रुत्वाśrutvāhaving heard
तुtuyet, but
तद्tadthat
वचनंvacanaṃword
पार्थिवस्यpārthivasyaPartha
सर्वेsarveall
पुनःpunaḥagain
स्वस्तिकपाणयश्svastikapāṇayaśform of svastikapāṇayaś
caand
भेर्यश्bheryaśform of bheryaś
caand
तूर्याणिtūryāṇiform of tūryāṇi
caand
वारिजाश्vārijāśform of vārijāś
caand
वेषैःveṣaiḥform of veṣaiḥ
परार्ध्यैःparārdhyaiḥform of parārdhyaiḥ
प्रमदाःpramadāḥform of pramadāḥ
शुभाश्śubhāśform of śubhāś
caand
तथैवtathaivalikewise
सूताःsūtāḥcharioteers, sutas
सहsahawith, together
मागधैश्māgadhaiśform of māgadhaiś
caand
नन्दीवाद्याःnandīvādyāḥform of nandīvādyāḥ
पणवास्paṇavāsform of paṇavās
तूर्यवाद्याःtūryavādyāḥform of tūryavādyāḥ
पुराद्purādform of purād
विराटस्यvirāṭasyaVirata
महाबलस्यmahābalasyagreat
प्रत्युद्ययुःpratyudyayuḥform of pratyudyayuḥ
पुत्रम्putramson
अनन्तवीर्यम्anantavīryamhero
प्रस्थाप्यprasthāpyaform of prasthāpya
सेनांsenāṃarmy
कन्याश्kanyāśform of kanyāś
caand
गणिकाश्gaṇikāśform of gaṇikāś
caand
स्वलंकृताःsvalaṃkṛtāḥadorned
मत्स्यराजोmatsyarājoMatsya, king
महाप्राज्ञःmahāprājñaḥgreat, king
प्रहृष्टprahṛṣṭaform of prahṛṣṭa
इदम्idamthis
अब्रवीत्abravītsaid
अक्षान्akṣānform of akṣān
आहरāharaform of āhara
सैरन्ध्रिsairandhriSairandhri
कङ्कkaṅkaKanka
द्यूतंdyūtaṃform of dyūtaṃ
प्रवर्तताम्pravartatāmform of pravartatām
तंtaṃhim, that one
तथाtathāthus, likewise
वादिनंvādinaṃform of vādinaṃ
दृष्ट्वाdṛṣṭvāhaving seen
पाण्डवःpāṇḍavaḥPandava
प्रत्यभाषतpratyabhāṣataanswered
nanot
देवितव्यंdevitavyaṃform of devitavyaṃ
हृष्टेनhṛṣṭenaform of hṛṣṭena
कितवेनेतिkitavenetiform of kitaveneti
नःnaḥnot
श्रुतम्śrutamwhat was heard
nanot
त्वाम्tvāmform of tvām
अद्यadyatoday
मुदाmudāform of mudā
युक्तम्yuktamform of yuktam
अहंahaṃI
देवितुम्devitumform of devitum
उत्सहेutsaheI am able
प्रियंpriyaṃdear, pleasing
तुtuyet, but
तेtethey; to you
चिकीर्षामिcikīrṣāmiform of cikīrṣāmi
वर्ततांvartatāṃform of vartatāṃ
यदिyadiif
मन्यसेmanyaseyou think
Traducción

Virata, hearing of the victory of his mighty son, rejoiced so greatly that the hairs stood up on his body. He rewarded the messengers and told his counselors: "Let the royal roads be adorned with banners; let the deities everywhere be honored with flowers. Let the young warriors, the chief fighters, the adorned courtesans, and all the musical instruments go out to meet my son. Let the herald, quickly mounting a rutting elephant, proclaim my victory at every crossroads. Let princess Uttara, surrounded by many maidens, dressed and adorned, go out to meet Brihannada." Hearing the king's word, everyone went out again with blessings, with kettledrums, trumpets, and conches, in splendid garments, with beautiful women, sutas, magadhas, drummers, and musicians. Having sent forth the army, the maidens, and the adorned courtesans, the wise king of the Matsyas said joyfully: "Bring the dice, Sairandhri. Kanka, let the game begin." The Pandava answered: "We have heard that one who is joyful should not play with a gambler. Today, when you are overcome with joy, I do not venture to play with you; yet I wish to please you. Let it be as you think fit."

Versión

81464c046ada · publicado 16 jul 2026, 18:42:56 UTC

Disponible enRUEN

Pasa de verso en verso con