Mahābhārata
Ambā-upākhyāna (180) (Udyoga-parva: The Tale of Ambā and the Origin of Śikhaṇḍin, Chapters 173–197)5.180.31-35
5189 / 15823
Mahābhārata · 5.180.31-35
Devanāgarī

हेमन्तान्ते ऽशोक इव रक्तस्तबकमण्डितः ॥
बभौ रामस् तदा राजन् क्व चित् किंशुकसंनिभः ॥
ततो ऽन्यद् धनुर् आदाय रामः क्रोधसमन्वितः ॥
हेमपुङ्खान् सुनिशिताञ् शरांस् तान् हि ववर्ष सः ॥
ते समासाद्य मां रौद्रा बहुधा मर्मभेदिनः ॥
अकम्पयन् महावेगाः सर्पानलविषोपमाः ॥
ततो ऽहं समवष्टभ्य पुनर् आत्मानम् आहवे ॥
शतसंख्यैः शरैः क्रुद्धस् तदा रामम् अवाकिरम् ॥
स तैर् अग्न्यर्कसंकाशैः शरैर् आशीविषोपमैः ॥
शितैर् अभ्यर्दितो रामो मन्दचेता इवाभवत् ॥

Transliteración (IAST)

hemantānte 'śoka iva raktastabakamaṇḍitaḥ ||
babhau rāmas tadā rājan kva cit kiṃśukasaṃnibhaḥ ||
tato 'nyad dhanur ādāya rāmaḥ krodhasamanvitaḥ ||
hemapuṅkhān suniśitāñ śarāṃs tān hi vavarṣa saḥ ||
te samāsādya māṃ raudrā bahudhā marmabhedinaḥ ||
akampayan mahāvegāḥ sarpānalaviṣopamāḥ ||
tato 'haṃ samavaṣṭabhya punar ātmānam āhave ||
śatasaṃkhyaiḥ śaraiḥ kruddhas tadā rāmam avākiram ||
sa tair agnyarkasaṃkāśaiḥ śarair āśīviṣopamaiḥ ||
śitair abhyardito rāmo mandacetā ivābhavat ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
हेमन्तान्तेhemantānteat the end of winter; at the close of the cold season
ऽशोक'śokaashoka; the ashoka tree
इवivalike; as if
रक्तस्तबकमण्डितःraktastabakamaṇḍitaḥadorned with red clusters; crowned with crimson flower-bunches
बभौbabhaushone; seemed
रामस्rāmasRama; Parashurama
तदाtadāthen; at that time
राजन्rājanO king; O sovereign
क्वkvawhere; in what place
चित्cit-ever; some
किंशुकसंनिभःkiṃśukasaṃnibhaḥresembling the kimshuka; like a tree with crimson flowers
ततोtatothen; after this
ऽन्यद्'nyadanother; a different
धनुर्dhanurbow; the bow-weapon
आदायādāyataking up; having taken
रामःrāmaḥRama; Parashurama
क्रोधसमन्वितःkrodhasamanvitaḥfilled with anger; overcome with fury
हेमपुङ्खान्hemapuṅkhāngold-feathered; golden-plumed
सुनिशिताञ्suniśitāñvery sharp; well-honed
शरांस्śarāṃsarrows; of arrows
तान्tānthem; those
हिhiindeed; for
ववर्षvavarṣarained down; poured
सःsaḥhe; that one
तेtethose; these
समासाद्यsamāsādyahaving reached; having entered
मांmāṃme; upon me
रौद्राraudrāterrible; fearsome
बहुधाbahudhārepeatedly; in many ways
मर्मभेदिनःmarmabhedinaḥpiercing the vital points; striking the vulnerable spots
अकम्पयन्akampayanmade shake; caused to tremble
महावेगाःmahāvegāḥof great speed; swift
सर्पानलविषोपमाःsarpānalaviṣopamāḥlike serpents, fire, and poison; resembling snakes, flame, and venom
ततोtatothen; after this
ऽहं'haṃI; I myself
समवष्टभ्यsamavaṣṭabhyahaving steadied; having braced
पुनर्punaragain; once more
आत्मानम्ātmānammyself; my own self
आहवेāhavein battle; in combat; in the fight
शतसंख्यैःśatasaṃkhyaiḥby hundreds; numbering in the hundreds
शरैःśaraiḥwith arrows; with sharp arrows; with battle arrows
क्रुद्धस्kruddhasenraged; furious
तदाtadāthen; at that time
रामम्rāmamRama; upon Rama
अवाकिरम्avākiramI covered; I showered
sahe; that one
तैर्tairby them; by those
अग्न्यर्कसंकाशैःagnyarkasaṃkāśaiḥresembling fire and the sun; shining like fire and sun
शरैर्śarairwith arrows; with darts
आशीविषोपमैःāśīviṣopamaiḥresembling venomous serpents; like deadly poison
शितैर्śitairsharp; honed
अभ्यर्दितोabhyarditoafflicted; tormented
रामोrāmoRama; Parashurama
मन्दचेताmandacetādulled in mind; as if bereft of clarity
इवाभवत्ivābhavatbecame as though; seemed to become
Traducción

At the end of winter, like an ashoka tree adorned with red clusters, Rama shone then, O king, in places resembling the kimshuka tree. Then Rama, overcome with anger, took up another bow and showered me with very sharp, gold-feathered arrows. Those terrible arrows, reaching me, piercing my vital points, swift and resembling serpents, fire, and poison, made me tremble. Then I steadied myself again in battle and, enraged, showered Rama with hundreds of arrows. Struck by those sharp arrows, shining like fire and sun and resembling venomous serpents, Rama seemed to lose clarity of mind.

Versión

111f24dcd0fa · publicado 17 jul 2026, 6:36:32 UTC

Disponible enRUEN

Pasa de verso en verso con