वसनो मधुवर्णश् च कलशोदर एव च ॥
धमन्तो मन्मथकरः सूचीवक्त्रश् च वीर्यवान् ॥
श्वेतवक्त्रः सुवक्त्रश् च चारुवक्त्रश् च पाण्डुरः ॥
दण्डबाहुः सुबाहुश् च रजः कोकिलकस् तथा ॥
अचलः कनकाक्षश् च बालानाम् अयिकः प्रभुः ॥
संचारकः कोकनदो गृध्रवक्त्रश् च जम्बुकः ॥
लोहाशवक्त्रो जठरः कुम्भवक्त्रश् च कुण्डकः ॥
मद्गुग्रीवश् च कृष्णौजा हंसवक्त्रश् च चन्द्रभाः ॥
पाणिकूर्मा च शम्बूकः पञ्चवक्त्रश् च शिक्षकः ॥
चाषवक्त्रश् च जम्बूकः शाकवक्त्रश् च कुण्डकः ॥
योगयुक्ता महात्मानः सततं ब्राह्मणप्रियाः ॥
पैतामहा महात्मानो महापारिषदाश् च ह ॥
यौवनस्थाश् च बालाश् च वृद्धाश् च जनमेजय ॥
सहस्रशः पारिषदाः कुमारम् उपतस्थिरे ॥
वक्त्रैर् नानाविधैर् ये तु शृणु ताञ् जनमेजय ॥
vasano madhuvarṇaś ca kalaśodara eva ca ||
dhamanto manmathakaraḥ sūcīvaktraś ca vīryavān ||
śvetavaktraḥ suvaktraś ca cāruvaktraś ca pāṇḍuraḥ ||
daṇḍabāhuḥ subāhuś ca rajaḥ kokilakas tathā ||
acalaḥ kanakākṣaś ca bālānām ayikaḥ prabhuḥ ||
saṃcārakaḥ kokanado gṛdhravaktraś ca jambukaḥ ||
lohāśavaktro jaṭharaḥ kumbhavaktraś ca kuṇḍakaḥ ||
madgugrīvaś ca kṛṣṇaujā haṃsavaktraś ca candrabhāḥ ||
pāṇikūrmā ca śambūkaḥ pañcavaktraś ca śikṣakaḥ ||
cāṣavaktraś ca jambūkaḥ śākavaktraś ca kuṇḍakaḥ ||
yogayuktā mahātmānaḥ satataṃ brāhmaṇapriyāḥ ||
paitāmahā mahātmāno mahāpāriṣadāś ca ha ||
yauvanasthāś ca bālāś ca vṛddhāś ca janamejaya ||
sahasraśaḥ pāriṣadāḥ kumāram upatasthire ||
vaktrair nānāvidhair ye tu śṛṇu tāñ janamejaya ||
«Васана, Мадхуварна (Медноцветный) и Калашодара (Кувшинобрюхий), Дхаманта, Манматхакара, Сучивактра (Иглоликий), доблестный; Шветавактра (Белоликий), Сувактра, Чарувактра (Красноликий), Пандура (Бледный), Дандабаху (Жезлорукий), Субаху, Раджас, Кокилака также; Ачала (Недвижный), Канакакша (Златоокий), детей предводитель, владыка, Санчарака, Коканада, Гридхравактра (Коршуноликий), Джамбука; Лохашавактра, Джатхара, Кумбхавактра (Горшколикий), Кундака, Мадгугрива, Кришнауджас, Хансавактра (Лебеделикий), Чандрабхас; Паникурма, Шамбука, Панчавактра (Пятиликий), Шикшака, Чашавактра, Джамбука, Шакавактра, Кундака. В йоге утверждённые, великие духом, всегда брахманам милые, от Питамахи рождённые, великие духом, и великие спутники, — тысячами спутники к Кумаре предстали, с ликами разновидными, о коих слушай, о Джанамеджая».
d94b4b52c178 · publicado 20 jun 2026, 16:35:00 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Завершая перечень, сказитель открывает суть этого сонма: они — «в йоге утверждённые, всегда брахманам милые», рождённые от Питамахи. Знаменательно: за пугающими личинами скрыты не чудовища, а подвижники, любящие брахманов и преданные дхарме. Облик обманчив; внутренняя суть воинства Сканды — благочестие. Так стих учит не судить по виду: грозная мощь здесь повенчана с чистотою и любовью к святыне.