जम्बूद्वीपो महाराज नानाजनपदायुतः ॥
त्वया पुरुषशार्दूल दण्डेन मृदितः प्रभो ॥
जम्बूद्वीपेन सदृशः क्रौञ्चद्वीपो नराधिप ॥
अपरेण महामेरोर् दण्डेन मृदितस् त्वया ॥
क्रौञ्चद्वीपेन सदृशः शाकद्वीपो नराधिप ॥
पूर्वेण तु महामेरोर् दण्डेन मृदितस् त्वया ॥
उत्तरेण महामेरोः शाकद्वीपेन संमितः ॥
भद्राश्वः पुरुषव्याघ्र दण्डेन मृदितस् त्वया ॥
द्वीपाश् च सान्तरद्वीपा नानाजनपदालयाः ॥
विगाह्य सागरं वीर दण्डेन मृदितास् त्वया ॥
एतान्य् अप्रतिमानि त्वं कृत्वा कर्माणि भारत ॥
न प्रीयसे महाराज पूज्यमानो द्विजातिभिः ॥
स त्वं भ्रातॄन् इमान् दृष्ट्वा प्रतिनन्दस्व भारत ॥
ऋषभान् इव संमत्तान् गजेन्द्रान् ऊर्जितान् इव ॥
अमरप्रतिमाः सर्वे शत्रुसाहाः परंतपाः ॥
एको ऽपि हि सुखायैषां क्षमः स्याद् इति मे मतिः ॥
किं पुनः पुरुषव्याघ्राः पतयो मे नरर्षभाः ॥
समस्तानीन्द्रियाणीव शरीरस्य विचेष्टने ॥
jambūdvīpo mahārāja nānājanapadāyutaḥ ||
tvayā puruṣaśārdūla daṇḍena mṛditaḥ prabho ||
jambūdvīpena sadṛśaḥ krauñcadvīpo narādhipa ||
apareṇa mahāmeror daṇḍena mṛditas tvayā ||
krauñcadvīpena sadṛśaḥ śākadvīpo narādhipa ||
pūrveṇa tu mahāmeror daṇḍena mṛditas tvayā ||
uttareṇa mahāmeroḥ śākadvīpena saṃmitaḥ ||
bhadrāśvaḥ puruṣavyāghra daṇḍena mṛditas tvayā ||
dvīpāś ca sāntaradvīpā nānājanapadālayāḥ ||
vigāhya sāgaraṃ vīra daṇḍena mṛditās tvayā ||
etāny apratimāni tvaṃ kṛtvā karmāṇi bhārata ||
na prīyase mahārāja pūjyamāno dvijātibhiḥ ||
sa tvaṃ bhrātṝn imān dṛṣṭvā pratinandasva bhārata ||
ṛṣabhān iva saṃmattān gajendrān ūrjitān iva ||
amarapratimāḥ sarve śatrusāhāḥ paraṃtapāḥ ||
eko 'pi hi sukhāyaiṣāṃ kṣamaḥ syād iti me matiḥ ||
kiṃ punaḥ puruṣavyāghrāḥ patayo me nararṣabhāḥ ||
samastānīndriyāṇīva śarīrasya viceṣṭane ||
«Джамбудвипа, великий царь, со множеством стран, покорена тобой жезлом власти, о тигр среди людей. Краунчадвипа, подобная Джамбудвипе и лежащая к западу от великого Меру, покорена тобой жезлом, о владыка людей. Шакадвипа, подобная Краунчадвипе и лежащая к востоку от великого Меру, покорена тобой жезлом, о владыка людей. К северу от великого Меру Бхадрашва, соразмерная Шакадвипе, покорена тобой жезлом, о тигр среди людей. Острова и промежуточные острова, обители разных народов, достигающие океана, покорены тобой жезлом, герой. Совершив эти несравненные дела, о Бхарата, ты, великий царь, почитаемый дваждырождёнными, не радуешься. Поэтому, увидев этих братьев, возрадуйся им, о Бхарата, как могучим быкам, как сильным владыкам слонов. Все они подобны бессмертным, побеждают врагов и сокрушают недругов; даже один из них, думаю, был бы способен принести им счастье. Что же говорить обо всех моих мужьях, тиграх среди людей, быках среди мужей, которые для действия тела подобны всем органам чувств вместе?»
dda926d56ba8 · publicado 20 jun 2026, 15:23:14 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Драупади расширяет масштаб победы до космической географии эпоса. Но её цель не гордость завоеванием: она хочет, чтобы Юдхиштхира увидел силу братьев как дар для правления, а не как повод для новой скорби.