दीक्षां यज्ञे पालनं युद्धम् आहुर्; योगं राष्ट्रे दण्डनीत्या च सम्यक् ॥
वित्तत्यागं दक्षिणानां च यज्ञे; सम्यग् ज्ञानं पावनानीति विद्यात् ॥
रक्षन् राष्ट्रं बुद्धिपूर्वं नयेन; संत्यक्तात्मा यज्ञशीलो महात्मा ॥
सर्वांल् लोकान् धर्ममूर्त्या चरंश् चाप्य्; ऊर्ध्वं देहान् मोदते देवलोके ॥
जित्वा संग्रामान् पालयित्वा च राष्ट्रं; सोमं पीत्वा वर्धयित्वा प्रजाश् च ॥
युक्त्या दण्डं धारयित्वा प्रजानां; युद्धे क्षीणो मोदते देवलोके ॥
सम्यग् वेदान् प्राप्य शास्त्राण्य् अधीत्य; सम्यग् राष्ट्रं पालयित्वा च राजा ॥
चातुर्वर्ण्यं स्थापयित्वा स्वधर्मे; पूतात्मा वै मोदते देवलोके ॥
यस्य वृत्तं नमस्यन्ति स्वर्गस्थस्यापि मानवाः ॥
पौरजानपदामात्याः स राजा राजसत्तमः ॥
dīkṣāṃ yajñe pālanaṃ yuddham āhur; yogaṃ rāṣṭre daṇḍanītyā ca samyak ||
vittatyāgaṃ dakṣiṇānāṃ ca yajñe; samyag jñānaṃ pāvanānīti vidyāt ||
rakṣan rāṣṭraṃ buddhipūrvaṃ nayena; saṃtyaktātmā yajñaśīlo mahātmā ||
sarvāṃl lokān dharmamūrtyā caraṃś cāpy; ūrdhvaṃ dehān modate devaloke ||
jitvā saṃgrāmān pālayitvā ca rāṣṭraṃ; somaṃ pītvā vardhayitvā prajāś ca ||
yuktyā daṇḍaṃ dhārayitvā prajānāṃ; yuddhe kṣīṇo modate devaloke ||
samyag vedān prāpya śāstrāṇy adhītya; samyag rāṣṭraṃ pālayitvā ca rājā ||
cāturvarṇyaṃ sthāpayitvā svadharme; pūtātmā vai modate devaloke ||
yasya vṛttaṃ namasyanti svargasthasyāpi mānavāḥ ||
paurajānapadāmātyāḥ sa rājā rājasattamaḥ ||
«Следует знать, что очищают посвящение в жертве, защита и война, правильное управление царством через науку наказания, отдача богатства и дакшин в жертве, а также истинное знание. Кто обдуманно и по правилу защищает царство, кто самоотвержен, склонен к жертве и великодушен, кто действует как воплощение дхармы, тот после оставления тела радуется в мире богов. Победив сражения, защитив царство, выпив сому, умножив подданных и справедливо держа жезл наказания ради народа, он, павший в битве, радуется в мире богов. Царь, который как следует постиг Веды, изучил шастры, правильно защитил царство и утвердил четыре варны в их собственной дхарме, с очищенной душой радуется в мире богов. Тот царь, чьему поведению кланяются люди даже после того, как он достиг неба, и кого чтят горожане, жители страны и министры, является лучшим из царей».
606cb7266d50 · publicado 20 jun 2026, 15:59:17 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Глава завершается возвращением к задаче Юдхиштхиры. Осмысление времени и скорби не ведёт к бездействию: очищающими становятся жертва, знание, защита, справедливый жезл и правление как воплощение дхармы.