त्रैवार्षिकाद् यदा भक्ताद् अधिकं स्याद् द्विजस्य तु ॥
यजेत तेन द्रव्येण न वृथा साधयेद् धनम् ॥
त्रिसाहस्रपरो दायः स्त्रियो देयो धनस्य वै ॥
तच् च भर्त्रा धनं दत्तं नादत्तं भोक्तुम् अर्हति ॥
स्त्रीणां तु पतिदायाद्यम् उपभोगफलं स्मृतम् ॥
नापहारं स्त्रियः कुर्युः पतिवित्तात् कथं चन ॥
स्त्रियास् तु यद् भवेद् वित्तं पित्रा दत्तं युधिष्ठिर ॥
ब्राह्मण्यास् तद् धरेत् कन्या यथा पुत्रस् तथा हि सा ॥
सा हि पुत्रसमा राजन् विहिता कुरुनन्दन ॥
एवम् एतत् समुद्दिष्टं धर्मेषु भरतर्षभ ॥
एतद् धर्मम् अनुस्मृत्य न वृथा साधयेद् धनम् ॥
traivārṣikād yadā bhaktād adhikaṃ syād dvijasya tu ||
yajeta tena dravyeṇa na vṛthā sādhayed dhanam ||
trisāhasraparo dāyaḥ striyo deyo dhanasya vai ||
tac ca bhartrā dhanaṃ dattaṃ nādattaṃ bhoktum arhati ||
strīṇāṃ tu patidāyādyam upabhogaphalaṃ smṛtam ||
nāpahāraṃ striyaḥ kuryuḥ pativittāt kathaṃ cana ||
striyās tu yad bhaved vittaṃ pitrā dattaṃ yudhiṣṭhira ||
brāhmaṇyās tad dharet kanyā yathā putras tathā hi sā ||
sā hi putrasamā rājan vihitā kurunandana ||
evam etat samuddiṣṭaṃ dharmeṣu bharatarṣabha ||
etad dharmam anusmṛtya na vṛthā sādhayed dhanam ||
«От трёхлетнего когда пропитания больше было бы у дваждырождённого, да жертвует тем добром, не впустую да копит богатство. До трёх тысяч дар жене даваем из достояния; и то мужем добро данное, не неданное вкушать достойна. Жён же от мужа наследство для пользования плодом помянуто; не присвоения жёны да творят из мужнина добра никак. Жены же какое было бы добро, отцом данное, о Юдхиштхира, — брахманки то возьмёт дочь: как сын, так ведь она. Так это изложено в дхармах, о бык Бхаратов; эту дхарму памятуя, не впустую да копит богатство».
ca57d59510fc · publicado 20 jun 2026, 22:50:00 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Среди имущественных правил пробиваются две благие черты. Первая — против стяжательства: имеющий сверх трёхлетнего прокорма да обратит излишек в жертву, а не копит «впустую» — дважды повторено. Богатство не самоцель, а средство дхармы. Вторая, особенно знаменательная, — о дочери: имущество, данное отцом, «дочь возьмёт, как сын, ибо она — как сын». Так за дочерью вновь признано право наследования наравне с сыном. Закон, при всей строгости разрядов, хранит и заботу о жене (её доля), и достоинство дочери, и узду на алчность.