ब्राह्मण्याः सदृशः पुत्रः क्षत्रियायाश् च यो भवेत् ॥
राजन् विशेषो नास्त्य् अत्र वर्णयोर् उभयोर् अपि ॥
न तु जात्या समा लोके ब्राह्मण्याः क्षत्रिया भवेत् ॥
ब्राह्मण्याः प्रथमः पुत्रो भूयान् स्याद् राजसत्तम ॥
भूयो ऽपि भूयसा हार्यं पितृवित्ताद् युधिष्ठिर ॥
यथा न सदृशी जातु ब्राह्मण्याः क्षत्रिया भवेत् ॥
क्षत्रियायास् तथा वैश्या न जातु सदृशी भवेत् ॥
श्रीश् च राज्यं च कोशश् च क्षत्रियाणां युधिष्ठिर ॥
विहितं दृश्यते राजन् सागरान्ता च मेदिनी ॥
क्षत्रियो हि स्वधर्मेण श्रियं प्राप्नोति भूयसीम् ॥
राजा दण्डधरो राजन् रक्षा नान्यत्र क्षत्रियात् ॥
brāhmaṇyāḥ sadṛśaḥ putraḥ kṣatriyāyāś ca yo bhavet ||
rājan viśeṣo nāsty atra varṇayor ubhayor api ||
na tu jātyā samā loke brāhmaṇyāḥ kṣatriyā bhavet ||
brāhmaṇyāḥ prathamaḥ putro bhūyān syād rājasattama ||
bhūyo 'pi bhūyasā hāryaṃ pitṛvittād yudhiṣṭhira ||
yathā na sadṛśī jātu brāhmaṇyāḥ kṣatriyā bhavet ||
kṣatriyāyās tathā vaiśyā na jātu sadṛśī bhavet ||
śrīś ca rājyaṃ ca kośaś ca kṣatriyāṇāṃ yudhiṣṭhira ||
vihitaṃ dṛśyate rājan sāgarāntā ca medinī ||
kṣatriyo hi svadharmeṇa śriyaṃ prāpnoti bhūyasīm ||
rājā daṇḍadharo rājan rakṣā nānyatra kṣatriyāt ||
«Брахманки подобный сын и кшатрийки который был бы — о царь, различия нет тут меж варн обеих. Но не рождением равна в мире брахманке кшатрийка бывает; брахманки первый сын бо́льшим да будет, о лучший из царей. Как не равна никогда брахманке кшатрийка бывает, так кшатрийке вайшьянка не когда-либо равна бывает. Удача, и царство, и казна — у кшатриев, о Юдхиштхира, установлено видится, и до океана земля. Кшатрий ведь своей дхармой удачу обретает великую; царь, жезла держатель, о царь, — защита не от иного, как от кшатрия».
170e1cfa8d4e · publicado 20 jun 2026, 22:50:00 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Различие долей возводится к разнице чина матерей, не к ценности сыновей — «меж двумя (равными) сынами различия нет». Так уклад своего века сохранён, но без умаления самих детей. Знаменательно, что речь тут же обращается к призванию кшатрия: ему вверены «царство, казна, земля до океана» — но не как привилегия, а как бремя защиты: «оборона ни от кого, как от кшатрия». Так и в имущественном разборе проступает строй дхармы, где каждому сословию — своё служение; и высшее в кшатрии не богатство, а долг ограждать всех.