Sanat-kumāra
दीर्घा तीक्ष्णा तथा रौद्रा प्रोक्ता निद्रा च तन्द्रि का । क्षुधा च क्रोधिनी पश्चात्क्रियाकारी समृत्युका
पीता श्वेतारुणा पश्चादसितानन्तया युता । उक्ता कलामातृकैवं तत्तद्भक्तः समाचरेत्
कलायुङ्मातृकायास्तु मुनिः प्रोक्तः प्रजापतिः । गायत्रीछन्द आख्यातं देवता शारदाभिधा
ह्रस्वदीर्घांतरस्थैश्च तारैः कुर्यात्षडङ्गकम् । पद्मचक्रगुणैणांश्च दधतीं च त्रिलोचनाम्
पञ्चवक्त्रां भारतीं तां मुक्ताभूषां भजेत्सुधीः । ध्यात्वैवं तारपूर्वां तां न्यसेन्ङन्तकलान्विताम्
ततश्च मूलमन्त्रस्य षडङ्गानि समाचरेत् । हृदयादिचतुर्थ्यन्ते जातीः संयोज्य विन्यसेत्
नमः स्वाहा वषट् हुं वौषट् फट् जातय ईरिताः । ततो ध्यात्वेष्टदेवं तं भूषायुधसमन्वितम्
न्यस्याङ्गषट्कं तन्मूर्तौ ततः पूजनमारभेत्
dīrghā tīkṣṇā tathā raudrā proktā nidrā ca tandri kā | kṣudhā ca krodhinī paścātkriyākārī samṛtyukā
pītā śvetāruṇā paścādasitānantayā yutā | uktā kalāmātṛkaivaṃ tattadbhaktaḥ samācaret
kalāyuṅmātṛkāyāstu muniḥ proktaḥ prajāpatiḥ | gāyatrīchanda ākhyātaṃ devatā śāradābhidhā
hrasvadīrghāṃtarasthaiśca tāraiḥ kuryātṣaḍaṅgakam | padmacakraguṇaiṇāṃśca dadhatīṃ ca trilocanām
pañcavaktrāṃ bhāratīṃ tāṃ muktābhūṣāṃ bhajetsudhīḥ | dhyātvaivaṃ tārapūrvāṃ tāṃ nyasenṅantakalānvitām
tataśca mūlamantrasya ṣaḍaṅgāni samācaret | hṛdayādicaturthyante jātīḥ saṃyojya vinyaset
namaḥ svāhā vaṣaṭ huṃ vauṣaṭ phaṭ jātaya īritāḥ | tato dhyātveṣṭadevaṃ taṃ bhūṣāyudhasamanvitam
nyasyāṅgaṣaṭkaṃ tanmūrtau tataḥ pūjanamārabhet
«Диргха, Тикшна, также названа Раудра, Нидра, Тандри, Кшудха, Кродхини, затем Криякари с Мритью, Пита, Швета, Аруна, затем Асита, соединённая с Анантой, — так названа матрика долей; преданный тому и этому да совершит её. У матрики, соединённой с долями, риши назван Праджапати, размер — гаятри, а божество зовётся Шарадой. Пранавами, стоящими между кратким и долгим, да совершит он шесть членов. Разумный да чтит Бхарати, держащую лотос, диск, чётки и лань, трёхглазую, пятиликую, украшенную жемчугом. Созерцая её так, да возложит её с пранавой впереди, соединённую с долями в дательном. И затем да совершит он шесть членов коренной мантры; соединив окончания, с «хридая» и прочим в дательном, да возложит их. «Намах», «сваха», «вашат», «хум», «ваушат», «пхат» — так названы окончания. Затем, созерцая желанное божество с украшениями и оружием и возложив на его образ шестерицу членов, да начнёт он почитание».
iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne tṛtīyapāde sandhyādinirūpaṇaṃ nāma ṣaṭṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ
d94d195b47f1 · publicado 5 sept 2026, 9:38:28 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Последние доли названы без всякого смягчения: Нидра — сон, Тандри — вялость, Кшудха — голод, Кродхини — гневная, Мритью — смерть. Они стоят в одном перечне с Джнянамритой и Хладини, и никакой границы между ними не проведено. Из этих долей состоит человек, и обряд принимает его весь.
Божество перечня — Шарада, речь; и держит она лотос, диск, чётки и лань. Лань в руке богини речи — образ пугливого и подвижного, того, что не даётся в руки. Слово, как и мысль, приручают, а не берут силой.
Вся эта глава, самая длинная в третьей паде, кончается словом «да начнёт почитание». Всё, что описано, — вставание, извинение перед землёю, зубная палочка, омовение, три сандхьи, знак на лбу, четыре матрики — было только приготовлением. Собственно служба ещё не началась.