तिष्ठ राम मया सार्धं द्वन्द्वयुद्धं ददामि ते । त्याजयिष्यामि ते प्राणान् धनुर्मुक्तैः शितैः शरैः ॥
यत् तदा दण्डकारण्ये पितरं हतवान् मम । मदग्रतः स्वकर्मस्थं स्मृत्वा रोषो ऽभिवर्धते ॥
दह्यन्ते भृशम् अङ्गानि दुरात्मन् मम राघव । यन् मयासि न दृष्टस् त्वं तस्मिन् काले महावने ॥
दिष्ट्यासि दर्शनं राम मम त्वं प्राप्तवान् इह । काङ्क्षितो ऽसि क्षुधार्तस्य सिंहस्येवेतरो मृगः ॥
अद्य मद्बाणवेगेन प्रेतराड् विषयं गतः । ये त्वया निहताः शूराः सह तैस् त्वं समेष्यसि ॥
बहुनात्र किम् उक्तेन शृणु राम वचो मम । पश्यन्तु सकला लोकास् त्वां मां चैव रणाजिरे ॥
अस्त्रैर् वा गदया वापि बाहुभ्यां वा महाहवे । अभ्यस्तं येन वा राम तेन वा वर्ततां युधि ॥
मकराक्षवचः श्रुत्वा रामो दशरथात्मजः । अब्रवीत् प्रहसन् वाक्यम् उत्तरोत्तरवादिनम् ॥
चतुर्दशसहस्राणि रक्षसां त्वत्पिता च यः । त्रिशिरा दूषणश् चापि दण्डके निहता मया ॥
स्वाशितास् तव मांसेन गृध्रगोमायुवायसाः । भविष्यन्त्य् अद्य वै पाप तीक्ष्णतुण्डनखाङ्कुशाः ॥
tiṣṭha rāma mayā sārdhaṃ dvandvayuddhaṃ dadāmi te | tyājayiṣyāmi te prāṇān dhanurmuktaiḥ śitaiḥ śaraiḥ ||
yat tadā daṇḍakāraṇye pitaraṃ hatavān mama | madagrataḥ svakarmasthaṃ smṛtvā roṣo 'bhivardhate ||
dahyante bhṛśam aṅgāni durātman mama rāghava | yan mayāsi na dṛṣṭas tvaṃ tasmin kāle mahāvane ||
diṣṭyāsi darśanaṃ rāma mama tvaṃ prāptavān iha | kāṅkṣito 'si kṣudhārtasya siṃhasyevetaro mṛgaḥ ||
adya madbāṇavegena pretarāḍ viṣayaṃ gataḥ | ye tvayā nihatāḥ śūrāḥ saha tais tvaṃ sameṣyasi ||
bahunātra kim uktena śṛṇu rāma vaco mama | paśyantu sakalā lokās tvāṃ māṃ caiva raṇājire ||
astrair vā gadayā vāpi bāhubhyāṃ vā mahāhave | abhyastaṃ yena vā rāma tena vā vartatāṃ yudhi ||
makarākṣavacaḥ śrutvā rāmo daśarathātmajaḥ | abravīt prahasan vākyam uttarottaravādinam ||
caturdaśasahasrāṇi rakṣasāṃ tvatpitā ca yaḥ | triśirā dūṣaṇaś cāpi daṇḍake nihatā mayā ||
svāśitās tava māṃsena gṛdhragomāyuvāyasāḥ | bhaviṣyanty adya vai pāpa tīkṣṇatuṇḍanakhāṅkuśāḥ ||
Макаракша сказал: «Стой, Рама. Я даю тебе поединок со мной. Острыми стрелами, выпущенными из лука, я заставлю тебя расстаться с жизнью. Когда в Дандакаранье ты убил моего отца, стоявшего в своём деле, и я вспоминаю об этом, мой гнев возрастает. О злодушный Рагхава, мои члены сильно горят оттого, что я не увидел тебя тогда в великом лесу. По счастью, Рама, теперь ты оказался передо мной. Ты желанен мне, как голодному льву желанен зверь. Сегодня скоростью моих стрел ты уйдёшь во владения царя мёртвых и соединишься с героями, которых сам убил. Что говорить много? Услышь моё слово, Рама: пусть все миры увидят тебя и меня на поле битвы. Оружиями, палицей или руками — чем ты упражнялся, Рама, тем и пусть идёт бой». Услышав слова Макаракши, Рама, сын Дашаратхи, смеясь, ответил этому заносчивому говоруну: «В Дандаке мной были убиты четырнадцать тысяч ракшасов, твой отец, Тришира и Душана. Сегодня, грешник, грифы, шакалы и вороны с острыми клювами, когтями и крючьями насытятся твоим мясом».
600607ae870f · publicado 22 jun 2026, 0:00:00 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Макаракша прикрывает месть словами о поединке, но его память о Кхаре не становится поиском правды. Рама отвечает прямо: прошлое в Дандаке уже показало, чем заканчивается насилие против дхармы.