श्रीमद्भागवतम्
Where the Light Stops5.20.3-5
3581 / 5136
Linuxपन्ने पलटें
श्रीमद्भागवतम् · 5.20.3-5
देवनागरी

शिवं यवसं सुभद्रं शान्तं क्षेमम् अमृतम् अभयम् इति वर्षाणि तेषु गिरयो नद्यश् च सप्तैवाभिज्ञाताः
मणिकूटो वज्रकूट इन्द्रसेनो ज्योतिष्मान् सुपर्णो हिरण्यष्ठीवो मेघमाल इति सेतु-शैलाः अरुणा नृम्णाङ्गिरसी सावित्री सुप्तभाता ऋतम्भरा सत्यम्भरा इति महा-नद्यः यासां जलोपस्पर्शन-विधूत-रजस्-तमसो हंस-पतङ्गोर्ध्वायन-सत्याङ्ग-संज्ञाश् चत्वारो वर्णाः सहस्रायुषो विबुधोपम-सन्दर्शन-प्रजननाः स्वर्ग-द्वारं त्रय्या विद्यया भगवन्तं त्रयीमयं सूर्यम् आत्मानं यजन्ते
प्रत्नस्य विष्णो रूपं यत् सत्यस्यर्तस्य ब्रह्मणः
अमृतस्य च मृत्योश् च सूर्यम् आत्मानम् ईमहीति

लिप्यंतरण (IAST)

śivaṃ yavasaṃ subhadraṃ śāntaṃ kṣemam amṛtam abhayam iti varṣāṇi teṣu girayo nadyaś ca saptaivābhijñātāḥ
maṇikūṭo vajrakūṭa indraseno jyotiṣmān suparṇo hiraṇyaṣṭhīvo meghamāla iti setu-śailāḥ aruṇā nṛmṇāṅgirasī sāvitrī suptabhātā ṛtambharā satyambharā iti mahā-nadyaḥ yāsāṃ jalopasparśana-vidhūta-rajas-tamaso haṃsa-pataṅgordhvāyana-satyāṅga-saṃjñāś catvāro varṇāḥ sahasrāyuṣo vibudhopama-sandarśana-prajananāḥ svarga-dvāraṃ trayyā vidyayā bhagavantaṃ trayīmayaṃ sūryam ātmānaṃ yajante
pratnasya viṣṇo rūpaṃ yat satyasyartasya brahmaṇaḥ
amṛtasya ca mṛtyoś ca sūryam ātmānam īmahīti

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
शिवम् यवसम् सुभद्रम् शान्तम् क्षेमम् अमृतम् अभयम् इति वर्षाणिśivam yavasam subhadram śāntam kṣemam amṛtam abhayam iti varṣāṇiварши: Шива, Яваса, Субхадра, Шанта, Кшема, Амрита, Абхая; Шива, Яваса, Субхадра, Шанта, Кшема, Амрита, Абхая — так варши
तेषु गिरयः नद्यः च सप्त एव अभिज्ञाताःteṣu girayaḥ nadyaḥ ca sapta eva abhijñātāḥв них известны по семи гор и рек; при них горы и реки семь именно ведомы
मणिकूटः वज्रकूटः इन्द्रसेनः ज्योतिष्मान् सुपर्णः हिरण्यष्ठीवः मेघमालः इति सेतु-शैलाःmaṇikūṭaḥ vajrakūṭaḥ indrasenaḥ jyotiṣmān suparṇaḥ hiraṇyaṣṭhīvaḥ meghamālaḥ iti setu-śailāḥМаникута, Ваджракута, Индрасена, Джьотишман, Супарна, Хираньяштхива, Мегхамала — горы-межи; Маникута, Ваджракута, Индрасена, Джьотишман, Супарна, Хираньяштхива, Мегхамала — так горы-плотины
अरुणा नृम्णा अङ्गिरसी सावित्री सुप्तभाता ऋतम्भरा सत्यम्भरा इति महा-नद्यःaruṇā nṛmṇā aṅgirasī sāvitrī suptabhātā ṛtambharā satyambharā iti mahā-nadyaḥАруна, Нримна, Ангираси, Савитри, Суптабхата, Ритамбхара, Сатьямбхара — великие реки; Аруна, Нримна, Ангираси, Савитри, Суптабхата, Ритамбхара, Сатьямбхара — так великие реки
यासाम् जल-उपस्पर्शन-विधूत-रजः-तमसःyāsām jala-upasparśana-vidhūta-rajaḥ-tamasaḥу кого касанием их вод стряхнуты страсть и тьма; чьих вод прикосновением стряхнутые страсть и тьма
हंस-पतङ्ग-ऊर्ध्वायन-सत्याङ्ग-संज्ञाः चत्वारः वर्णाःhaṃsa-pataṅga-ūrdhvāyana-satyāṅga-saṃjñāḥ catvāraḥ varṇāḥчетыре сословия по имени Хамса, Патанга, Урдхваяна и Сатьянга; Хамса, Патанга, Урдхваяна, Сатьянга именами четыре сословия
सहस्र-आयुषः विबुध-उपम-सन्दर्शन-प्रजननाःsahasra-āyuṣaḥ vibudha-upama-sandarśana-prajananāḥс тысячелетним веком, видом и рождением подобные богам; тысячелетнего века, богам подобного вида и рождения
स्वर्ग-द्वारम् त्रय्या विद्यया भगवन्तम् त्रयी-मयम् सूर्यम् आत्मानम् यजन्तेsvarga-dvāram trayyā vidyayā bhagavantam trayī-mayam sūryam ātmānam yajanteчтут тройственным знанием досточтимое солнце — врата неба, сотканное из трёх Вед, самого себя; неба врата тройственным знанием почтенное, из тройственного состоящее солнце как себя почитают
प्रत्नस्य विष्णोः रूपम् यत् सत्यस्य ऋतस्य ब्रह्मणःpratnasya viṣṇoḥ rūpam yat satyasya ṛtasya brahmaṇaḥобраз, который есть образ древнего Вишну — истины, правды, Брахмана; древнего Вишну образ, который истины, правды, Брахмана
अमृतस्य च मृत्योः च सूर्यम् आत्मानम् ईमहि इतिamṛtasya ca mṛtyoḥ ca sūryam ātmānam īmahi itiбессмертия и смерти — к солнцу как к себе прибегаем; бессмертия же и смерти же солнце как себя чаем — так
अनुवाद

«Варши там: Шива, Яваса, Субхадра, Шанта, Кшема, Амрита и Абхая; в них известны по семи гор и рек. Горы-межи — Маникута, Ваджракута, Индрасена, Джьотишман, Супарна, Хираньяштхива и Мегхамала; великие реки — Аруна, Нримна, Ангираси, Савитри, Суптабхата, Ритамбхара и Сатьямбхара. У четырёх сословий — Хамса, Патанга, Урдхваяна и Сатьянга, — с которых касание тех вод стряхнуло страсть и тьму, век в тысячу лет, и видом и рождением они подобны богам; тройственным знанием они чтут досточтимое солнце — врата неба, сотканное из трёх Вед, — как самого себя: „Тот образ, что есть образ древнего Вишну — истины, правды, Брахмана, бессмертия и смерти, — к солнцу как к себе прибегаем“».

संस्करण

1f34159ae40e · प्रकाशित 14 अग॰ 2026, 4:00:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से