श्रीमद्भागवतम्
The Friend Who Lives Beside6.4.25-27
3720 / 5136
Linuxपन्ने पलटें
श्रीमद्भागवतम् · 6.4.25-27
देवनागरी

देहो ऽसवो ऽक्षा मनवो भूतमात्राम् आत्मानमन्यं च विदुः परं यत्
सर्वं पुमान् वेद गुणांश्च तज्ज्ञो न वेद सर्वज्ञमनन्तमीडे
यदोपरामो मनसो नामरूप रूपस्य दृष्टस्मृतिसम्प्रमोषात्
य ईयते केवलया स्वसंस्थया हंसाय तस्मै शुचिसद्मने नमः
मनीषिणो ऽन्तर्हृदि सन्निवेशितं स्वशक्तिभिर्नवभिश्च त्रिवृद्भिः
वह्निं यथा दारुणि पाञ्चदश्यं मनीषया निष्कर्षन्ति गूढम्

लिप्यंतरण (IAST)

deho 'savo 'kṣā manavo bhūtamātrām ātmānamanyaṃ ca viduḥ paraṃ yat
sarvaṃ pumān veda guṇāṃśca tajjño na veda sarvajñamanantamīḍe
yadoparāmo manaso nāmarūpa rūpasya dṛṣṭasmṛtisampramoṣāt
ya īyate kevalayā svasaṃsthayā haṃsāya tasmai śucisadmane namaḥ
manīṣiṇo 'ntarhṛdi sanniveśitaṃ svaśaktibhirnavabhiśca trivṛdbhiḥ
vahniṃ yathā dāruṇi pāñcadaśyaṃ manīṣayā niṣkarṣanti gūḍham

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
देहः असवः अक्षाः मनवः भूत-मात्राम्dehaḥ asavaḥ akṣāḥ manavaḥ bhūta-mātrāmтело, дыхания, чувства, умы, тонкие стихии; тело, дыхания, чувства, умы, стихий меры
आत्मानम् अन्यम् च विदुः परम् यत्ātmānam anyam ca viduḥ param yatне знают ни себя, ни другого, ни того, что выше; себя, иного же знают высшее что
सर्वम् पुमान् वेद गुणान् च तत्-ज्ञः न वेद सर्व-ज्ञम् अनन्तम् ईडेsarvam pumān veda guṇān ca tat-jñaḥ na veda sarva-jñam anantam īḍeМуж знает всё и достоинства; но и знающий их не знает Всезнающего — Бесконечного восхваляю; всё Муж ведает, качества же, то знающий не ведает Всезнающего, Бесконечного восхваляю
यदा उपरामः मनसः नाम-रूप-रूपस्य दृष्ट-स्मृति-सम्प्रमोषात्yadā uparāmaḥ manasaḥ nāma-rūpa-rūpasya dṛṣṭa-smṛti-sampramoṣātкогда наступает покой ума, чей облик — имя и форма, оттого что похищены виденное и память о нём; когда покой у ума, имя-форму обликом имеющего, от виденного и памяти похищения
यः ईयते केवलया स्व-संस्थया हंसाय तस्मै शुचि-सद्मने नमःyaḥ īyate kevalayā sva-saṃsthayā haṃsāya tasmai śuci-sadmane namaḥтогда Он познаётся одним лишь своим собственным состоянием; тому Лебедю, чья обитель чиста, поклон; кто постигается единственно своим состоянием, Лебедю тому, чистое жилище имеющему, поклон
मनीषिणः अन्तः-हृदि सन्निवेशितम् स्व-शक्तिभिः नवभिः च त्रि-वृद्भिःmanīṣiṇaḥ antaḥ-hṛdi sanniveśitam sva-śaktibhiḥ navabhiḥ ca tri-vṛdbhiḥмудрые — вложенного в глубину сердца своими девятью тройственными силами; мудрые внутри сердца вложенного своими силами девятью и тройственными
वह्निम् यथा दारुणि पाञ्चदश्यम् मनीषया निष्कर्षन्ति गूढम्vahnim yathā dāruṇi pāñcadaśyam manīṣayā niṣkarṣanti gūḍhamсокрытого вытягивают разумением, как огонь из дров — пятнадцатью [стихами растопки]; огонь как при дровах пятнадцатичастным разумением вытягивают сокрытого
अनुवाद

«„Тело, дыхания, чувства, умы и тонкие стихии не знают ни себя, ни другого, ни того, что выше. Муж знает всё, знает и достоинства; но и знающий их не знает Всезнающего — Бесконечного восхваляю. Когда наступает покой ума, чей облик — имя и форма, оттого что похищены и виденное, и память о нём, — тогда Он познаётся одним лишь своим собственным состоянием; тому Лебедю, чья обитель чиста, поклон. Мудрые вытягивают разумением сокрытого, вложенного в глубину сердца его же девятью тройственными силами, — как огонь из дров пятнадцатью стихами растопки“».

संस्करण

bfdd7ae96af5 · प्रकाशित 14 अग॰ 2026, 6:00:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से