3787 / 5136
Linuxपन्ने पलटें
श्रीमद्भागवतम् · 6.9.13-18
देवनागरी

कृतान्त इव लोकानां युगान्तसमये यथा
विष्वग् विवर्धमानं तमिषुमात्रं दिने दिने
दग्धशैलप्रतीकाशं सन्ध्याभ्रानीकवर्चसम्
तप्तताम्रशिखाश्मश्रुं मध्याह्नार्कोग्रलोचनम्
देदीप्यमाने त्रिशिखे शूल आरोप्य रोदसी
नृत्यन्तमुन्नदन्तं च चालयन्तं पदा महीम्
दरीगम्भीरवक्त्रेण पिबता च नभस्तलम्
लिहता जिह्वयर्क्षाणि ग्रसता भुवनत्रयम्
महता रौद्रदंष्ट्रेण जृम्भमाणं मुहुर्मुहुः
वित्रस्ता दुद्रुवुर्लोका वीक्ष्य सर्वे दिशो दश
येनावृता इमे लोकास्तपसा त्वाष्ट्रमूर्तिना
स वै वृत्र इति प्रोक्तः पापः परमदारुणः

लिप्यंतरण (IAST)

kṛtānta iva lokānāṃ yugāntasamaye yathā
viṣvag vivardhamānaṃ tamiṣumātraṃ dine dine
dagdhaśailapratīkāśaṃ sandhyābhrānīkavarcasam
taptatāmraśikhāśmaśruṃ madhyāhnārkogralocanam
dedīpyamāne triśikhe śūla āropya rodasī
nṛtyantamunnadantaṃ ca cālayantaṃ padā mahīm
darīgambhīravaktreṇa pibatā ca nabhastalam
lihatā jihvayarkṣāṇi grasatā bhuvanatrayam
mahatā raudradaṃṣṭreṇa jṛmbhamāṇaṃ muhurmuhuḥ
vitrastā dudruvurlokā vīkṣya sarve diśo daśa
yenāvṛtā ime lokāstapasā tvāṣṭramūrtinā
sa vai vṛtra iti proktaḥ pāpaḥ paramadāruṇaḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
कृत-अन्तः इव लोकानाम् युग-अन्त-समये यथाkṛta-antaḥ iva lokānām yuga-anta-samaye yathāточно Кончина миров во время конца юги; конца творитель подобно у миров при юги конца поре как
विष्वक् विवर्धमानम् तम् इषु-मात्रम् दिने दिनेviṣvak vivardhamānam tam iṣu-mātram dine dineрастущего во все стороны на стрелу в день; во все стороны возрастающего его на стрелы меру день за днём
दग्ध-शैल-प्रतीकाशम् सन्ध्या-अभ्र-अनीक-वर्चसम्dagdha-śaila-pratīkāśam sandhyā-abhra-anīka-varcasamподобного сожжённой горе, блистающего, как гряда закатных туч; сожжённой горе подобного, сумеречных туч гряды блеск имеющего
तप्त-ताम्र-शिखा-श्मश्रुम् मध्याह्न-अर्क-उग्र-लोचनम्tapta-tāmra-śikhā-śmaśrum madhyāhna-arka-ugra-locanamс волосами и бородою, как раскалённая медь, с глазами, лютыми, как полуденное солнце; раскалённой меди прядь и бороду имеющего, полуденного солнца лютые глаза имеющего
दरी-गम्भीर-वक्त्रेण पिबता च नभः-तलम्darī-gambhīra-vaktreṇa pibatā ca nabhaḥ-talamустами, глубокими, как пещера, пьющего лоно небес; пещеры глубины устами пьющим же неба поверхность
लिहता जिह्वया ऋक्षाणि ग्रसता भुवन-त्रयम्lihatā jihvayā ṛkṣāṇi grasatā bhuvana-trayamязыком лижущего звёзды, поглощающего три мира; лижущим языком созвездия, поглощающим трёхмирье
येन आवृताः इमे लोकाः तपसा त्वाष्ट्र-मूर्तिनाyena āvṛtāḥ ime lokāḥ tapasā tvāṣṭra-mūrtināтот, кем застланы эти миры, — подвиг Твашты, принявший облик; кем застланы сии миры, подвигом, Твашты обликом ставшим
सः वै वृत्रः इति प्रोक्तः पापः परम-दारुणःsaḥ vai vṛtraḥ iti proktaḥ pāpaḥ parama-dāruṇaḥи зовётся Вритрою, грешным, крайне свирепым; он поистине Вритрою так назван, грешный, весьма свирепый
अनुवाद

«...точно Кончина миров во время конца юги, растущий во все стороны на стрелу в день, подобный сожжённой горе, блистающий, как гряда закатных туч, с волосами и бородою, как раскалённая медь, с глазами, лютыми, как полуденное солнце. Воздев на пылающее трёхзубое копьё небо и землю, пляшущий и ревущий, сотрясающий стопою землю; устами, глубокими, как пещера, пьющий лоно небес, языком лижущий звёзды, поглощающий три мира; то и дело зевающий великою страшноклыкою пастью, — увидев его, все миры в ужасе побежали во все десять сторон. Тот, кем застланы эти миры, — подвиг Твашты, принявший облик, — и зовётся Вритрою, грешным, крайне свирепым».

संस्करण

acc16451e2cd · प्रकाशित 14 अग॰ 2026, 8:00:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से