त्रिवर्गं नातिकृच्छ्रेण भजेत गृहमेध्यपि
यथादेशं यथाकालं यावद्दैवोपपादितम्
आश्वाघान्ते ऽवसायिभ्यः कामान् संविभजेद्यथा
अप्येकामात्मनो दारां नृणां स्वत्वग्रहो यतः
जह्याद्यदर्थे स्वान् प्राणान् हन्याद्वा पितरं गुरुम्
तस्यां स्वत्वं स्त्रियां जह्याद्यस्तेन ह्यजितो जितः
कृमिविड्भस्मनिष्ठान्तं क्वेदं तुच्छं कलेवरम्
क्व तदीयरतिर्भार्या क्वायमात्मा नभश्छदिः
सिद्धैर्यज्ञावशिष्टार्थैः कल्पयेद्वृत्तिमात्मनः
शेषे स्वत्वं त्यजन् प्राज्ञः पदवीं महतामियात्
trivargaṃ nātikṛcchreṇa bhajeta gṛhamedhyapi
yathādeśaṃ yathākālaṃ yāvaddaivopapāditam
āśvāghānte 'vasāyibhyaḥ kāmān saṃvibhajedyathā
apyekāmātmano dārāṃ nṛṇāṃ svatvagraho yataḥ
jahyādyadarthe svān prāṇān hanyādvā pitaraṃ gurum
tasyāṃ svatvaṃ striyāṃ jahyādyastena hyajito jitaḥ
kṛmiviḍbhasmaniṣṭhāntaṃ kvedaṃ tucchaṃ kalevaram
kva tadīyaratirbhāryā kvāyamātmā nabhaśchadiḥ
siddhairyajñāvaśiṣṭārthaiḥ kalpayedvṛttimātmanaḥ
śeṣe svatvaṃ tyajan prājñaḥ padavīṃ mahatāmiyāt
«„Пусть и домохозяин добивается трёх целей без чрезмерных тягот — по месту, по времени, насколько дано судьбою. Пусть делит желаемое [со всеми] — вплоть до собак, грешников и живущих на окраинах; даже [в отношении] единственной своей жены, ибо от неё у людей хватание за „своё“. Ради которой человек оставил бы свои дыхания или убил бы отца и учителя, — [в отношении] той женщины пусть оставит „своё“: кто [это сделал], тем побеждён Непобедимый. Где это ничтожное тело, кончающееся червями, калом и пеплом? Где жена, услада его? И где эта самость, чей покров — простор?“»
41627940c09c · प्रकाशित 14 अग॰ 2026, 10:00:00 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
«Без чрезмерных тягот» — на ати-криччхрена. Домохозяину дхарма, богатство и желание не запрещены — запрещено надрываться ради них. И тут же три поправки: место, время и то, что дано.
А-шва-агха-анте-авасаибхьях — «вплоть до собак, грешников и живущих на окраинах». Черта, до которой доводят дележ, проведена по самому дальнему краю: пёс и изгой названы вместе, как получатели.
Тена хи аджитах джитах — «тем побеждён Непобедимый». Награда за это названа несоразмерно огромною: отпустивший самое цепкое побеждает Того, кого не побеждает никто.
Ква... ква... ква — «где... где... где». Три вопроса подряд, и между ними наибольшее расстояние, какое можно вообразить: гниющее тело, услада этого тела и самость, покрытая простором.