श्रीमद्भागवतम्
Laying Down the Rod7.15.74-80
4084 / 5136
Linuxपन्ने पलटें
श्रीमद्भागवतम् · 7.15.74-80
देवनागरी

धर्मस्ते गृहमेधीयो वर्णितः पापनाशनः
गृहस्थो येन पदवीमञ्जसा न्यासिनामियात्
यूयं नृलोके बत भूरिभागा लोकं पुनाना मुनयो ऽभियन्ति
येषां गृहान् आवसतीति साक्षाद् गूढं परं ब्रह्म मनुष्यलिङ्गम्
स वा अयं ब्रह्म महद्विमृग्य कैवल्यनिर्वाणसुखानुभूतिः
प्रियः सुहृद्वः खलु मातुलेय आत्मार्हणीयो विधिकृद्गुरुश्च
न यस्य साक्षाद्भवपद्मजादिभी रूपं धिया वस्तुतयोपवर्णितम्
मौनेन भक्त्योपशमेन पूजितः प्रसीदतामेष स सात्वतां पतिः
इति देवर्षिणा प्रोक्तं निशम्य भरतर्षभः
पूजयामास सुप्रीतः कृष्णं च प्रेमविह्वलः
कृष्णपार्थावुपामन्त्र्य पूजितः प्रययौ मुनिः
श्रुत्वा कृष्णं परं ब्रह्म पार्थः परमविस्मितः
इति दाक्षायिणीनां ते पृथग् वंशा प्रकीर्तिताः
देवासुरमनुष्याद्या लोका यत्र चराचराः

लिप्यंतरण (IAST)

dharmaste gṛhamedhīyo varṇitaḥ pāpanāśanaḥ
gṛhastho yena padavīmañjasā nyāsināmiyāt
yūyaṃ nṛloke bata bhūribhāgā lokaṃ punānā munayo 'bhiyanti
yeṣāṃ gṛhān āvasatīti sākṣād gūḍhaṃ paraṃ brahma manuṣyaliṅgam
sa vā ayaṃ brahma mahadvimṛgya kaivalyanirvāṇasukhānubhūtiḥ
priyaḥ suhṛdvaḥ khalu mātuleya ātmārhaṇīyo vidhikṛdguruśca
na yasya sākṣādbhavapadmajādibhī rūpaṃ dhiyā vastutayopavarṇitam
maunena bhaktyopaśamena pūjitaḥ prasīdatāmeṣa sa sātvatāṃ patiḥ
iti devarṣiṇā proktaṃ niśamya bharatarṣabhaḥ
pūjayāmāsa suprītaḥ kṛṣṇaṃ ca premavihvalaḥ
kṛṣṇapārthāvupāmantrya pūjitaḥ prayayau muniḥ
śrutvā kṛṣṇaṃ paraṃ brahma pārthaḥ paramavismitaḥ
iti dākṣāyiṇīnāṃ te pṛthag vaṃśā prakīrtitāḥ
devāsuramanuṣyādyā lokā yatra carācarāḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
धर्मः ते गृह-मेधीयः वर्णितः पाप-नाशनःdharmaḥ te gṛha-medhīyaḥ varṇitaḥ pāpa-nāśanaḥтебе описана дхарма домохозяина, уничтожающая грех; дхарма тебе домохозяйская описана, грех уничтожающая
गृह-स्थः येन पदवीम् अञ्जसा न्यासिनाम् इयात्gṛha-sthaḥ yena padavīm añjasā nyāsinām iyātкоторою домохозяин легко идёт путём отрешённых; домохозяин которою путь напрямик отрешённых обрёл бы
यूयम् नृ-लोके बत भूरि-भागाः लोकम् पुनानाः मुनयः अभियन्तिyūyam nṛ-loke bata bhūri-bhāgāḥ lokam punānāḥ munayaḥ abhiyantiвы в мире людей — увы! — весьма счастливы: к вам приходят мудрецы, очищающие мир; вы при людей мире, увы, весьма счастливые, мир очищающие мудрецы приходят
येषाम् गृहान् आवसति इति साक्षात् गूढम् परम् ब्रह्म मनुष्य-लिङ्गम्yeṣām gṛhān āvasati iti sākṣāt gūḍham param brahma manuṣya-liṅgamибо в ваших домах воочию обитает сокрытый высший Брахман в человеческом облике; у кого дома обитает так воочию сокрытый высший Брахман, человеческую примету [имеющий]
इति देव-ऋषिणा प्रोक्तम् निशम्य भरत-ऋषभःiti deva-ṛṣiṇā proktam niśamya bharata-ṛṣabhaḥуслышав сказанное божественным мудрецом, бык среди Бхаратов; так божественным мудрецом сказанное услышав, Бхаратов бык
पूजयाम् आस सु-प्रीतः कृष्णम् च प्रेम-विह्वलःpūjayām āsa su-prītaḥ kṛṣṇam ca prema-vihvalaḥвесьма довольный, почтил его — и Кришну, взволнованный любовью; почтил весьма довольный, Кришну же любовью взволнованный
श्रुत्वा कृष्णम् परम् ब्रह्म पार्थः परम-विस्मितःśrutvā kṛṣṇam param brahma pārthaḥ parama-vismitaḥуслышав, что Кришна — высший Брахман, Партха был весьма изумлён; услышав Кришну высшим Брахманом, Партха весьма изумлённый
इति दाक्षायिणीनाम् ते पृथक् वंशाः प्रकीर्तिताःiti dākṣāyiṇīnām te pṛthak vaṃśāḥ prakīrtitāḥтак тебе порознь поведаны роды дочерей Дакши; так у Дакши дочерей тебе порознь роды поведаны
अनुवाद

«„Тебе описана дхарма домохозяина, уничтожающая грех, — которою домохозяин легко идёт путём отрешённых. Вы в мире людей — увы! — весьма счастливы: к вам приходят мудрецы, очищающие мир; ибо в ваших домах воочию обитает сокрытый высший Брахман в человеческом облике. Он же — Брахман, чьё переживание счастья одинокого угасания ищут великие, — вам поистине любимый, добрый друг, двоюродный брат по матери, самость, достойный почитания, исполнитель повелений и учитель. Чей облик даже Бхава, Рождённый в лотосе и прочие не описали разумом как вещь, — почитаемый молчанием, преданностью и утишением, — да будет этот владыка преданных милостив“. Услышав сказанное божественным мудрецом, бык среди Бхаратов, весьма довольный, почтил его — и Кришну, взволнованный любовью. Простившись с Кришною и Партхою, почтённый, мудрец ушёл; а Партха, услышав, что Кришна — высший Брахман, был весьма изумлён. Так тебе порознь поведаны роды дочерей Дакши, где [суть] боги, асуры, люди и прочие — миры с движущимся и недвижным».

संस्करण

4fac4b41c7d0 · प्रकाशित 14 अग॰ 2026, 10:00:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से