श्रीमद्भागवतम्
The Wrong Set Behind Them9.5.23-26
4326 / 5136
Linuxपन्ने पलटें
श्रीमद्भागवतम् · 9.5.23-26
देवनागरी

संवत्सरो ऽत्यगात् तावद्यावता नागतो गतः
मुनिस्तद्दर्शनाकाङ्क्षो राजाब्भक्षो बभूव ह
गते ऽथ दुर्वाससि सो ऽम्बरीषो द्विजोपयोगातिपवित्रमाहरत्
ऋषेर्विमोक्षं व्यसनं च वीक्ष्य मेने स्ववीर्यं च परानुभावम्
एवं विधानेकगुणः स राजा परात्मनि ब्रह्मणि वासुदेवे
क्रियाकलापैः समुवाह भक्तिं ययाविरिञ्च्यान् निरयांश्चकार
अथाम्बरीषस्तनयेषु राज्यं समानशीलेषु विसृज्य धीरः
वनं विवेशात्मनि वासुदेवे मनो दधद्ध्वस्तगुणप्रवाहः

लिप्यंतरण (IAST)

saṃvatsaro 'tyagāt tāvadyāvatā nāgato gataḥ
munistaddarśanākāṅkṣo rājābbhakṣo babhūva ha
gate 'tha durvāsasi so 'mbarīṣo dvijopayogātipavitramāharat
ṛṣervimokṣaṃ vyasanaṃ ca vīkṣya mene svavīryaṃ ca parānubhāvam
evaṃ vidhānekaguṇaḥ sa rājā parātmani brahmaṇi vāsudeve
kriyākalāpaiḥ samuvāha bhaktiṃ yayāviriñcyān nirayāṃścakāra
athāmbarīṣastanayeṣu rājyaṃ samānaśīleṣu visṛjya dhīraḥ
vanaṃ viveśātmani vāsudeve mano dadhaddhvastaguṇapravāhaḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
संवत्सरः अत्यगात् तावत् यावता न आगतः गतःsaṃvatsaraḥ atyagāt tāvat yāvatā na āgataḥ gataḥпрошёл год — за то время, что ушедший не возвращался; год прошёл настолько, насколько не пришедший ушедший
मुनिः तत्-दर्शन-आकाङ्क्षः राजा अप्-भक्षः बभूव हmuniḥ tat-darśana-ākāṅkṣaḥ rājā ap-bhakṣaḥ babhūva haмуни; царь, желая его увидеть, питался [одною] водою; муни, его видеть желающий царь водоядным был ведь
गते अथ दुर्वाससि सः अम्बरीषः द्विज-उपयोग-अति-पवित्रम् आहरत्gate atha durvāsasi saḥ ambarīṣaḥ dvija-upayoga-ati-pavitram āharatкогда же Дурваса ушёл, тот Амбариша вкусил весьма чистое [яство], оставшееся от вкушения дваждырождённым; при ушедшем затем Дурвасе тот Амбариша дваждырождённого вкушением весьма очищенное вкусил
ऋषेः विमोक्षम् व्यसनम् च वीक्ष्य मेने स्व-वीर्यम् च पर-अनुभावम्ṛṣeḥ vimokṣam vyasanam ca vīkṣya mene sva-vīryam ca para-anubhāvamи, видя освобождение риши и [его] беду, счёл свою силу мощью Другого; риши освобождение, беду же увидев, счёл свою силу Другого мощью
एवम् विधा-अनेक-गुणः सः राजा पर-आत्मनि ब्रह्मणि वासुदेवेevam vidhā-aneka-guṇaḥ saḥ rājā para-ātmani brahmaṇi vāsudeveтак, обладая многими такими качествами, тот царь к высшей самости, Брахману, Васудеве; так такими многокачественный тот царь к высшей самости, Брахману, Васудеве
क्रिया-कलापैः समुवाह भक्तिम् यया विरिञ्च्यान् निरयान् चकारkriyā-kalāpaiḥ samuvāha bhaktim yayā viriñcyān nirayān cakāraсовокупностью действий нёс преданность — которою [даже миры] вплоть до Виринчи сделал преисподними; действий совокупностями нёс преданность, которою Виринчевы преисподними сделал
अथ अम्बरीषः तनयेषु राज्यम् समान-शीलेषु विसृज्य धीरःatha ambarīṣaḥ tanayeṣu rājyam samāna-śīleṣu visṛjya dhīraḥзатем Амбариша, отдав царство сыновьям, равным [ему] нравом, стойкий; затем Амбариша сыновьям царство равнонравным отдав стойкий
वनम् विवेश आत्मनि वासुदेवे मनः दधत् ध्वस्त-गुण-प्रवाहःvanam viveśa ātmani vāsudeve manaḥ dadhat dhvasta-guṇa-pravāhaḥвошёл в лес, поместив ум в самость, Васудеву, — [он,] чей поток гун был разрушен; в лес вошёл, в самость Васудеву ум помещающий, разрушенный гун поток имеющий
अनुवाद

«Прошёл год — за то время, что ушедший муни не возвращался; царь, желая его увидеть, питался [одною] водою. Когда же Дурваса ушёл, тот Амбариша вкусил весьма чистое [яство], оставшееся от вкушения дваждырождённым; и, видя освобождение риши и [его] беду, счёл свою силу мощью Другого. Так, обладая многими такими качествами, тот царь к высшей самости, Брахману, Васудеве совокупностью действий нёс преданность — которою [даже миры] вплоть до Виринчи сделал преисподними. Затем Амбариша, отдав царство сыновьям, равным [ему] нравом, стойкий, вошёл в лес, поместив ум в самость, Васудеву, — [он,] чей поток гун был разрушен».

संस्करण

e17c9b56611c · प्रकाशित 15 अग॰ 2026, 2:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से