श्रीमद्भागवतम्
The Night That Called10.29.17-27
4621 / 5136
Linuxपन्ने पलटें
श्रीमद्भागवतम् · 10.29.17-27
देवनागरी

ता दृष्ट्वान्तिकम् आयाता भगवान् व्रज-योषितः
अवदद् वदतां श्रेष्ठो वाचः पेशैर् विमोहयन्
स्वागतं वो महा-भागाः प्रियं किं करवाणि वः
व्रजस्यानामयं कच्चिद् ब्रूतागमन-कारणम्
रजन्य् एषा घोर-रूपा घोर-सत्त्व-निषेविता
प्रतियात व्रजं नेह स्थेयं स्त्रीभिः सु-मध्यमाः
मातरः पितरः पुत्रा भ्रातरः पतयश् च वः
विचिन्वन्ति ह्य् अपश्यन्तो मा कृढ्वं बन्धु-साध्वसम्
दृष्टं वनं कुसुमितं राकेश-कर-रञ्जितम्
यमुनानिल-लीलैजत् तरु-पल्लव-शोभितम्
तद् यात मा चिरं गोष्ठं शुश्रूषध्वं पतीन् सतीः
क्रन्दन्ति वत्सा बालाश् च तान् पाययत दुह्यत
अथ वा मद्-अभिस्नेहाद् भवत्यो यन्त्रिताशयाः
आगता ह्य् उपपन्नं वः प्रीयन्ते मयि जन्तवः
भर्तुः शुश्रूषणं स्त्रीणां परो धर्मो ह्य् अमायया
तद्-बन्धूनां च कल्याणः प्रजानां चानुपोषणम्
दुःशीलो दुर्भगो वृद्धो जडो रोग्य् अधनो ऽपि वा
पतिः स्त्रीभिर् न हातव्यो लोकेप्सुभिर् अपातकी
अस्वर्ग्यम् अयशस्यं च फल्गु कृच्छ्रं भयावहम्
जुगुप्सितं च सर्वत्र ह्य् औपपत्यं कुल-स्त्रियः
श्रवणाद् दर्शनाद् ध्यानान् मयि भावो ऽनुकीर्तनात्
न तथा सन्निकर्षेण प्रतियात ततो गृहान्

लिप्यंतरण (IAST)

tā dṛṣṭvāntikam āyātā bhagavān vraja-yoṣitaḥ
avadad vadatāṃ śreṣṭho vācaḥ peśair vimohayan
svāgataṃ vo mahā-bhāgāḥ priyaṃ kiṃ karavāṇi vaḥ
vrajasyānāmayaṃ kaccid brūtāgamana-kāraṇam
rajany eṣā ghora-rūpā ghora-sattva-niṣevitā
pratiyāta vrajaṃ neha stheyaṃ strībhiḥ su-madhyamāḥ
mātaraḥ pitaraḥ putrā bhrātaraḥ patayaś ca vaḥ
vicinvanti hy apaśyanto mā kṛḍhvaṃ bandhu-sādhvasam
dṛṣṭaṃ vanaṃ kusumitaṃ rākeśa-kara-rañjitam
yamunānila-līlaijat taru-pallava-śobhitam
tad yāta mā ciraṃ goṣṭhaṃ śuśrūṣadhvaṃ patīn satīḥ
krandanti vatsā bālāś ca tān pāyayata duhyata
atha vā mad-abhisnehād bhavatyo yantritāśayāḥ
āgatā hy upapannaṃ vaḥ prīyante mayi jantavaḥ
bhartuḥ śuśrūṣaṇaṃ strīṇāṃ paro dharmo hy amāyayā
tad-bandhūnāṃ ca kalyāṇaḥ prajānāṃ cānupoṣaṇam
duḥśīlo durbhago vṛddho jaḍo rogy adhano 'pi vā
patiḥ strībhir na hātavyo lokepsubhir apātakī
asvargyam ayaśasyaṃ ca phalgu kṛcchraṃ bhayāvaham
jugupsitaṃ ca sarvatra hy aupapatyaṃ kula-striyaḥ
śravaṇād darśanād dhyānān mayi bhāvo 'nukīrtanāt
na tathā sannikarṣeṇa pratiyāta tato gṛhān

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ताः दृष्ट्वा अन्तिकम् आयाताः भगवान् व्रज-योषितःtāḥ dṛṣṭvā antikam āyātāḥ bhagavān vraja-yoṣitaḥувидев их, жён Враджа, подошедших близко, Владыка; их увидев вблизь пришедших Владыка Враджа жён
अवदत् वदताम् श्रेष्ठः वाचः पेशैः विमोहयन्avadat vadatām śreṣṭhaḥ vācaḥ peśaiḥ vimohayanзаговорил — лучший из говорящих, — сбивая с толку убранством речей; сказал говорящих лучший речей убранствами сбивающий с толку
सु-आगतम् वः महा-भागाः प्रियम् किम् करवाणि वःsu-āgatam vaḥ mahā-bhāgāḥ priyam kim karavāṇi vaḥ«добро пожаловать вам, о великоудачливые; что приятное вам сделать?; добропришедшее вам, великоудачливые, приятное что сделаю вам
व्रजस्य अनामयम् कच्चित् ब्रूत आगमन-कारणम्vrajasya anāmayam kaccit brūta āgamana-kāraṇamблагополучен ли Врадж? скажите причину прихода; Враджа безнедужье ли, скажите прихода причину
रजनी एषा घोर-रूपा घोर-सत्त्व-निषेविताrajanī eṣā ghora-rūpā ghora-sattva-niṣevitā«эта ночь страшного вида, населённая страшными тварями; ночь эта страшновидная страшнотварнонаселённая
प्रतियात व्रजम् न इह स्थेयम् स्त्रीभिः सु-मध्यमाःpratiyāta vrajam na iha stheyam strībhiḥ su-madhyamāḥступайте обратно во Врадж; не должно тут оставаться женщинам, о тонкостанные; ступайте обратно во Врадж, не здесь пребываемо женщинами, тонкостанные
मातरः पितरः पुत्राः भ्रातरः पतयः च वःmātaraḥ pitaraḥ putrāḥ bhrātaraḥ patayaḥ ca vaḥ«матери, отцы, сыновья, братья и мужья ваши; матери отцы сыновья братья мужья же ваши
विचिन्वन्ति हि अ-पश्यन्तः मा कृढ्वम् बन्धु-साध्वसम्vicinvanti hi a-paśyantaḥ mā kṛḍhvam bandhu-sādhvasamищут, не находя; не причиняйте родичам ужаса; ищут ведь ненаходящие, не делайте родичам ужас
दृष्टम् वनम् कुसुमितम् राका-ईश-कर-रञ्जितम्dṛṣṭam vanam kusumitam rākā-īśa-kara-rañjitam«лес увиден — цветущий, окрашенный лучами владыки полнолуния; увиден лес цветущий полнолуния владыки лучами окрашенный
यमुना-अनिल-लीला-एजत्-तरु-पल्लव-शोभितम्yamunā-anila-līlā-ejat-taru-pallava-śobhitamукрашенный листвою дерев, играючи колеблемой ветром с Ямуны; Ямуныветраигроколеблемодревеслиственноукрашенный
तत् यात मा चिरम् गोष्ठम् शुश्रूषध्वम् पतीन् सतीःtat yāta mā ciram goṣṭham śuśrūṣadhvam patīn satīḥ«потому ступайте, не медля, в стан; прислуживайте мужьям, о добродетельные; потому идите, не долго, в стан, прислуживайте мужьям добродетельные
क्रन्दन्ति वत्साः बालाः च तान् पाययत दुह्यतkrandanti vatsāḥ bālāḥ ca tān pāyayata duhyataплачут телята и дети; напоите их, подоите [коров]; плачут телята дети же, их напоите, доите
अथ वा मत्-अभिस्नेहात् भवत्यः यन्त्रित-आशयाःatha vā mat-abhisnehāt bhavatyaḥ yantrita-āśayāḥ«или же от любви ко мне вы, у которых связаны сердца; или же от моей любви вы связанносердечные
आगताः हि उपपन्नम् वः प्रीयन्ते मयि जन्तवःāgatāḥ hi upapannam vaḥ prīyante mayi jantavaḥпришли; это для вас уместно: существа любят меня; пришедшие ведь уместное вам, любят меня существа
भर्तुः शुश्रूषणम् स्त्रीणाम् परः धर्मः हि अ-माययाbhartuḥ śuśrūṣaṇam strīṇām paraḥ dharmaḥ hi a-māyayā«прислуживание мужу для женщин — высшая дхарма, без притворства; мужа прислуживание женщин высшая дхарма ведь безпритворно
तत्-बन्धूनाम् च कल्याणः प्रजानाम् च अनुपोषणम्tat-bandhūnām ca kalyāṇaḥ prajānām ca anupoṣaṇamи благо его родичам, и вскармливание детей; его родичей же благо, детей же вскармливание
दुःशीलः दुर्भगः वृद्धः जडः रोगी अ-धनः अपि वाduḥśīlaḥ durbhagaḥ vṛddhaḥ jaḍaḥ rogī a-dhanaḥ api vā«дурного нрава, несчастливый, старый, тупой, больной или бедный; дурнонравный несчастливый старый тупой больной безденежный также или
पतिः स्त्रीभिः न हातव्यः लोक-ईप्सुभिः अ-पातकीpatiḥ strībhiḥ na hātavyaḥ loka-īpsubhiḥ a-pātakīмуж не должен быть оставляем жёнами, желающими [лучшего] мира, — если он не совершил падения; муж жёнами не оставляем мира желающими непадший
अ-स्वर्ग्यम् अ-यशस्यम् च फल्गु कृच्छ्रम् भय-आवहम्a-svargyam a-yaśasyam ca phalgu kṛcchram bhaya-āvaham«не ведёт на небо, бесславно, ничтожно, тягостно, наводит страх; ненебесное бесславное же ничтожное тягостное страхнаводящее
जुगुप्सितम् च सर्वत्र हि औपपत्यम् कुल-स्त्रियाःjugupsitam ca sarvatra hi aupapatyam kula-striyāḥи всюду презираемо — тайная связь для женщины из рода; презираемое же всюду ведь тайносвязность родовой женщины
श्रवणात् दर्शनात् ध्यानात् मयि भावः अनुकीर्तनात्śravaṇāt darśanāt dhyānāt mayi bhāvaḥ anukīrtanāt«от слушания, от лицезрения, от созерцания, от повторения [имён] — чувство ко мне; от слушания от видения от созерцания ко мне чувство от повторения
न तथा सन्निकर्षेण प्रतियात ततः गृहान्na tathā sannikarṣeṇa pratiyāta tataḥ gṛhānне так — от близкого соседства; посему ступайте по домам»; не так близостью, ступайте обратно потому в дома
अनुवाद

«Увидев их, жён Враджа, подошедших близко, Владыка заговорил — лучший из говорящих, — сбивая с толку убранством речей: „Добро пожаловать вам, о великоудачливые; что приятное вам сделать? Благополучен ли Врадж? Скажите причину прихода. Эта ночь страшного вида, населённая страшными тварями, — ступайте обратно во Врадж; не должно тут оставаться женщинам, о тонкостанные. Матери, отцы, сыновья, братья и мужья ваши ищут, не находя; не причиняйте родичам ужаса. Лес увиден — цветущий, окрашенный лучами владыки полнолуния, украшенный листвою дерев, играючи колеблемой ветром с Ямуны; потому ступайте, не медля, в стан; прислуживайте мужьям, о добродетельные: плачут телята и дети; напоите их, подоите [коров]. Или же от любви ко мне вы, у которых связаны сердца, пришли; это для вас уместно: существа любят меня. Прислуживание мужу для женщин — высшая дхарма, без притворства, и благо его родичам, и вскармливание детей. Дурного нрава, несчастливый, старый, тупой, больной или бедный — муж не должен быть оставляем жёнами, желающими [лучшего] мира, — если он не совершил падения. Не ведёт на небо, бесславно, ничтожно, тягостно, наводит страх и всюду презираемо — тайная связь для женщины из рода. От слушания, от лицезрения, от созерцания, от повторения [имён] — чувство ко мне, не так — от близкого соседства; посему ступайте по домам“».

संस्करण

50e4c4991099 · प्रकाशित 15 अग॰ 2026, 7:00:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से