श्रीमद्भागवतम्
The Marks of the Mahā-puruṣa and the Retinues of the Sun12.11.32-37
5119 / 5136
Linuxपन्ने पलटें
श्रीमद्भागवतम् · 12.11.32-37
देवनागरी

मध्व्-आदिषु द्वादशसु भगवान् काल-रूप-धृक्
लोक-तन्त्राय चरति पृथग् द्वादशभिर् गणैः
धाता कृतस्थली हेतिर् वासुकी रथकृन् मुने
पुलस्त्यस् तुम्बुरुर् इति मधु-मासं नयन्त्य् अमी
अर्यमा पुलहो ऽथौजाः प्रहेतिः पुञ्जिकस्थली
नारदः कच्छनीरश् च नयन्त्य् एते स्म माधवम्
मित्रो ऽत्रिः पौरुषेयो ऽथ तक्षको मेनका हहाः
रथस्वन इति ह्य् एते शुक्र-मासं नयन्त्य् अमी
वसिष्ठो वरुणो रम्भा सहजन्यस् तथा हुहूः
शुक्रश् चित्रस्वनश् चैव शुचि-मासं नयन्त्य् अमी
इन्द्रो विश्वावसुः श्रोता एलापत्रस् तथाङ्गिराः
प्रम्लोचा राक्षसो वर्यो नभो-मासं नयन्त्य् अमी

लिप्यंतरण (IAST)

madhv-ādiṣu dvādaśasu bhagavān kāla-rūpa-dhṛk
loka-tantrāya carati pṛthag dvādaśabhir gaṇaiḥ
dhātā kṛtasthalī hetir vāsukī rathakṛn mune
pulastyas tumburur iti madhu-māsaṃ nayanty amī
aryamā pulaho 'thaujāḥ prahetiḥ puñjikasthalī
nāradaḥ kacchanīraś ca nayanty ete sma mādhavam
mitro 'triḥ pauruṣeyo 'tha takṣako menakā hahāḥ
rathasvana iti hy ete śukra-māsaṃ nayanty amī
vasiṣṭho varuṇo rambhā sahajanyas tathā huhūḥ
śukraś citrasvanaś caiva śuci-māsaṃ nayanty amī
indro viśvāvasuḥ śrotā elāpatras tathāṅgirāḥ
pramlocā rākṣaso varyo nabho-māsaṃ nayanty amī

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
मधु-आदिषु द्वादशसु भगवान् काल-रूप-धृक्madhu-ādiṣu dvādaśasu bhagavān kāla-rūpa-dhṛk«в двенадцати [месяцах], начиная с Мадху, владычный, принявший облик времени,; Мадхуначальных двенадцати владычный времяобликносящий
लोक-तन्त्राय चरति पृथक् द्वादशभिः गणैःloka-tantrāya carati pṛthak dvādaśabhiḥ gaṇaiḥдвижется ради распорядка миров — с двенадцатью отдельными дружинами; мирораспорядку движется отдельно двенадцатью дружинами
धाता कृतस्थली हेतिः वासुकिः रथकृत् मुनेdhātā kṛtasthalī hetiḥ vāsukiḥ rathakṛt mune«Дхата, Критастхали, Хети, Васуки, Ратхакрит, о молчальник,; Дхата Критастхали Хети Васуки Ратхакрит молчальник
पुलस्त्यः तुम्बुरुः इति मधु-मासम् नयन्ति अमीpulastyaḥ tumburuḥ iti madhu-māsam nayanti amīПуластья и Тумбуру — эти ведут месяц Мадху; Пуластья Тумбуру так Мадхумесяц ведут эти
अर्यमा पुलहः अथ ओजाः प्रहेतिः पुञ्जिकस्थलीaryamā pulahaḥ atha ojāḥ prahetiḥ puñjikasthalī«Арьяма, Пулаха, а также Оджас, Прахети, Пунджикастхали,; Арьяма Пулаха затем Оджас Прахети Пунджикастхали
नारदः कच्छनीरः च नयन्ति एते स्म माधवम्nāradaḥ kacchanīraḥ ca nayanti ete sma mādhavamНарада и Каччханира — эти ведут [месяц] Мадхава; Нарада Каччханира же ведут эти Мадхаву
मित्रः अत्रिः पौरुषेयः अथ तक्षकः मेनका हहाःmitraḥ atriḥ pauruṣeyaḥ atha takṣakaḥ menakā hahāḥ«Митра, Атри, Паурушея, а также Такшака, Менака, Хаха; Митра Атри Паурушея затем Такшака Менака Хаха
रथस्वनः इति हि एते शुक्र-मासम् नयन्ति अमीrathasvanaḥ iti hi ete śukra-māsam nayanti amīи Ратхасвана — вот эти ведут месяц Шукра; Ратхасвана так ведь эти Шукрамесяц ведут эти
वसिष्ठः वरुणः रम्भा सहजन्यः तथा हुहूःvasiṣṭhaḥ varuṇaḥ rambhā sahajanyaḥ tathā huhūḥ«Васиштха, Варуна, Рамбха, Сахаджанья, а также Хуху,; Васиштха Варуна Рамбха Сахаджанья также Хуху
शुक्रः चित्रस्वनः च एव शुचि-मासम् नयन्ति अमीśukraḥ citrasvanaḥ ca eva śuci-māsam nayanti amīШукра и Читрасвана — эти ведут месяц Шучи; Шукра Читрасвана же именно Шучимесяц ведут эти
इन्द्रः विश्वावसुः श्रोता एलापत्रः तथा अङ्गिराःindraḥ viśvāvasuḥ śrotā elāpatraḥ tathā aṅgirāḥ«Индра, Вишвавасу, Шрота, Элапатра, а также Ангираса,; Индра Вишвавасу Шрота Элапатра также Ангираса
प्रम्लोचा राक्षसः वर्यः नभः-मासम् नयन्ति अमीpramlocā rākṣasaḥ varyaḥ nabhaḥ-māsam nayanti amīПрамлоча и ракшас Варья — эти ведут месяц Набхас; Прамлоча ракшас Варья Набхасмесяц ведут эти
अनुवाद

«В двенадцати месяцах, начиная с Мадху, владычный, принявший облик времени, движется ради распорядка миров — с двенадцатью отдельными дружинами. Дхата, Критастхали, Хети, Васуки, Ратхакрит, о молчальник, Пуластья и Тумбуру — эти ведут месяц Мадху. Арьяма, Пулаха, а также Оджас, Прахети, Пунджикастхали, Нарада и Каччханира — эти ведут месяц Мадхава. Митра, Атри, Паурушея, а также Такшака, Менака, Хаха и Ратхасвана — вот эти ведут месяц Шукра. Васиштха, Варуна, Рамбха, Сахаджанья, а также Хуху, Шукра и Читрасвана — эти ведут месяц Шучи. Индра, Вишвавасу, Шрота, Элапатра, а также Ангираса, Прамлоча и ракшас Варья — эти ведут месяц Набхас».

संस्करण

0dd637078428 · प्रकाशित 16 अग॰ 2026, 7:00:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से