श्रीमद्भागवतम्
The Topics of the Bhāgavatam Recounted12.12.30-37
5126 / 5136
Linuxपन्ने पलटें
श्रीमद्भागवतम् · 12.12.30-37
देवनागरी

धेनुकस्य सह-भ्रातुः प्रलम्बस्य च सङ्क्षयः
गोपानां च परित्राणं दावाग्नेः परिसर्पतः
दमनं कालियस्याहेर् महाहेर् नन्द-मोक्षणम्
व्रत-चर्या तु कन्यानां यत्र तुष्टो ऽच्युतो व्रतैः
प्रसादो यज्ञ-पत्नीभ्यो विप्राणां चानुतापनम्
गोवर्धनोद्धारणं च शक्रस्य सुरभेर् अथ
यज्ञभिषेकः कृष्णस्य स्त्रीभिः क्रीडा च रात्रिषु
शङ्खचूडस्य दुर्बुद्धेर् वधो ऽरिष्टस्य केशिनः
अक्रूरागमनं पश्चात् प्रस्थानं राम-कृष्णयोः
व्रज-स्त्रीणां विलापश् च मथुरालोकनं ततः
गज-मुष्टिक-चाणूर- कंसादीनां तथा वधः
मृतस्यानयनं सूनोः पुनः सान्दीपनेर् गुरोः
मथुरायां निवसता यदु-चक्रस्य यत् प्रियम्
कृतम् उद्धव-रामाभ्यां युतेन हरिणा द्विजाः
जरासन्ध-समानीत- सैन्यस्य बहुशो वधः
घातनं यवनेन्द्रस्य कुशस्थल्या निवेशनम्

लिप्यंतरण (IAST)

dhenukasya saha-bhrātuḥ pralambasya ca saṅkṣayaḥ
gopānāṃ ca paritrāṇaṃ dāvāgneḥ parisarpataḥ
damanaṃ kāliyasyāher mahāher nanda-mokṣaṇam
vrata-caryā tu kanyānāṃ yatra tuṣṭo 'cyuto vrataiḥ
prasādo yajña-patnībhyo viprāṇāṃ cānutāpanam
govardhanoddhāraṇaṃ ca śakrasya surabher atha
yajñabhiṣekaḥ kṛṣṇasya strībhiḥ krīḍā ca rātriṣu
śaṅkhacūḍasya durbuddher vadho 'riṣṭasya keśinaḥ
akrūrāgamanaṃ paścāt prasthānaṃ rāma-kṛṣṇayoḥ
vraja-strīṇāṃ vilāpaś ca mathurālokanaṃ tataḥ
gaja-muṣṭika-cāṇūra- kaṃsādīnāṃ tathā vadhaḥ
mṛtasyānayanaṃ sūnoḥ punaḥ sāndīpaner guroḥ
mathurāyāṃ nivasatā yadu-cakrasya yat priyam
kṛtam uddhava-rāmābhyāṃ yutena hariṇā dvijāḥ
jarāsandha-samānīta- sainyasya bahuśo vadhaḥ
ghātanaṃ yavanendrasya kuśasthalyā niveśanam

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
धेनुकस्य सह-भ्रातुः प्रलम्बस्य च सङ्क्षयःdhenukasya saha-bhrātuḥ pralambasya ca saṅkṣayaḥ«гибель Дхенуки с его братьями и Праламбы,; Дхенуки сбратьями Праламбы же гибель
गोपानाम् च परित्राणम् दाव-अग्नेः परिसर्पतःgopānām ca paritrāṇam dāva-agneḥ parisarpataḥи спасение пастухов от расползающегося лесного пожара,; пастухов же спасение леснопожара расползающегося
दमनम् कालियस्य अहेः महा-अहेः नन्द-मोक्षणम्damanam kāliyasya aheḥ mahā-aheḥ nanda-mokṣaṇam«смирение змея Калии, избавление Нанды от великого змея,; смирение Калии змея великозмея Нандыизбавление
व्रत-चर्या तु कन्यानाम् यत्र तुष्टः अच्युतः व्रतैःvrata-caryā tu kanyānām yatra tuṣṭaḥ acyutaḥ vrataiḥпрохождение обета девами, которых обетами Ачьюта был доволен,; обетопрохождение же дев вкоторых довольный Ачьюта обетами
प्रसादः यज्ञ-पत्नीभ्यः विप्राणाम् च अनुतापनम्prasādaḥ yajña-patnībhyaḥ viprāṇām ca anutāpanam«милость к жёнам жрецов и раскаяние брахманов,; милость жрецовжёнам брахманов же раскаяние
गोवर्धन-उद्धारणम् च शक्रस्य सुरभेः अथgovardhana-uddhāraṇam ca śakrasya surabheḥ athaподнятие Говардханы, а затем [приход] Шакры и Сурабхи,; Говардханыподнятие же Шакры Сурабхи затем
यज्ञ-अभिषेकः कृष्णस्य स्त्रीभिः क्रीडा च रात्रिषुyajña-abhiṣekaḥ kṛṣṇasya strībhiḥ krīḍā ca rātriṣu«жертвенное окропление Кришны и игра с жёнами в ночи,; жертвоокропление Кришны сжёнами игра же вночи
शङ्खचूडस्य दुर्बुद्धेः वधः अरिष्टस्य केशिनःśaṅkhacūḍasya durbuddheḥ vadhaḥ ariṣṭasya keśinaḥубиение злоумного Шанкхачуды, Аришты и Кешина,; Шанкхачуды злоумного убиение Аришты Кешина
अक्रूर-आगमनम् पश्चात् प्रस्थानम् राम-कृष्णयोःakrūra-āgamanam paścāt prasthānam rāma-kṛṣṇayoḥ«приход Акруры, затем отбытие Рамы и Кришны,; Акрурыприход затем отбытие РамыКришны
व्रज-स्त्रीणाम् विलापः च मथुरा-आलोकनम् ततःvraja-strīṇām vilāpaḥ ca mathurā-ālokanam tataḥи плач жён Враджа, затем осмотр Матхуры,; Враджажён плач же Матхурыосмотр затем
गज-मुष्टिक-चाणूर-कंस-आदीनाम् तथा वधःgaja-muṣṭika-cāṇūra-kaṃsa-ādīnām tathā vadhaḥ«а также убиение слона, Муштики, Чануры, Камсы и прочих,; слонМуштикаЧанураКамсапрочих также убиение
मृतस्य आनयनम् सूनोः पुनः सान्दीपनेः गुरोःmṛtasya ānayanam sūnoḥ punaḥ sāndīpaneḥ guroḥвозвращение умершего сына учителя Сандипани,; умершего приведение сына вновь Сандипани учителя
मथुरायाम् निवसता यदु-चक्रस्य यत् प्रियम्mathurāyām nivasatā yadu-cakrasya yat priyam«что приятного для круга Яду сотворено было живущим в Матхуре; вМатхуре живущим Ядукруга что приятное
कृतम् उद्धव-रामाभ्याम् युतेन हरिणा द्विजाःkṛtam uddhava-rāmābhyām yutena hariṇā dvijāḥХари вместе с Уддхавой и Рамою, о дваждырождённые,; сотворённое УддхавойРамой соединённым Хари дваждырождённые
जरासन्ध-समानीत-सैन्यस्य बहुशः वधःjarāsandha-samānīta-sainyasya bahuśaḥ vadhaḥ«многократное истребление войска, приведённого Джарасандхой,; Джарасандхойприведённого войска многократное истребление
घातनम् यवन-इन्द्रस्य कुशस्थल्याः निवेशनम्ghātanam yavana-indrasya kuśasthalyāḥ niveśanamубиение владыки яванов, основание Кушастхали,; убиение явановвладыки Кушастхали основание
अनुवाद

«Гибель Дхенуки с его братьями и Праламбы, и спасение пастухов от расползающегося лесного пожара, смирение змея Калии, избавление Нанды от великого змея, прохождение обета девами, которых обетами Ачьюта был доволен, милость к жёнам жрецов и раскаяние брахманов, поднятие Говардханы, а затем приход Шакры и Сурабхи, жертвенное окропление Кришны и игра с жёнами в ночи, убиение злоумного Шанкхачуды, Аришты и Кешина, приход Акруры, затем отбытие Рамы и Кришны, и плач жён Враджа, затем осмотр Матхуры, а также убиение слона, Муштики, Чануры, Камсы и прочих, возвращение умершего сына учителя Сандипани, что приятного для круга Яду сотворено было живущим в Матхуре Хари вместе с Уддхавой и Рамою, о дваждырождённые, многократное истребление войска, приведённого Джарасандхой, убиение владыки яванов, основание Кушастхали».

संस्करण

6012b1b8da94 · प्रकाशित 16 अग॰ 2026, 7:00:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से