भविष्यपुराण
The Rule of Sipping Water Described1.3.57-63
42 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 1.3.57-63
देवनागरी

प्रक्षाल्य हस्तौ पादौ च प्राङ्मुखोदङ्मुखोऽपि वा । उपविश्य शुचौ देशे बाहुं कृत्वा च दक्षिणम्
जान्वन्तरे महाबाहो ब्रह्मसूत्रसमन्वितः । सुसमौ चरणौ कृत्वा तथा बद्धशिखो नृप
न तिष्ठन्न च संजल्पंस्तथा चानवलोकयन् । न त्वरन्कुपितो वापि त्यक्त्वा राजन्सुदूरतः
प्रसन्नाभिस्तथाद्भिस्तु आचान्तः शुचितामियात् । नोष्णाभिर्न सफेनाभिर्युक्ताभिः कलुषेण च
वर्णेन रसगन्धाभ्यां हीनाभिर्न च भारत । सबुद्बुदाभिश्च तथा नाचामेत्पण्डितो नृप
पञ्चतीर्थानि विप्रस्य श्रूयन्ते दक्षिणे करे । देवतीर्थं पितृतीर्थं ब्रह्मतीर्थं च मानद
प्राजापत्यं तथा चान्यत्तथान्यत्सौम्यमुच्यते । अङ्गुष्ठमूलोत्तरतो येयं रेखा महीपते

लिप्यंतरण (IAST)

prakṣālya hastau pādau ca prāṅmukhodaṅmukho'pi vā | upaviśya śucau deśe bāhuṃ kṛtvā ca dakṣiṇam
jānvantare mahābāho brahmasūtrasamanvitaḥ | susamau caraṇau kṛtvā tathā baddhaśikho nṛpa
na tiṣṭhanna ca saṃjalpaṃstathā cānavalokayan | na tvarankupito vāpi tyaktvā rājansudūrataḥ
prasannābhistathādbhistu ācāntaḥ śucitāmiyāt | noṣṇābhirna saphenābhiryuktābhiḥ kaluṣeṇa ca
varṇena rasagandhābhyāṃ hīnābhirna ca bhārata | sabudbudābhiśca tathā nācāmetpaṇḍito nṛpa
pañcatīrthāni viprasya śrūyante dakṣiṇe kare | devatīrthaṃ pitṛtīrthaṃ brahmatīrthaṃ ca mānada
prājāpatyaṃ tathā cānyattathānyatsaumyamucyate | aṅguṣṭhamūlottarato yeyaṃ rekhā mahīpate

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
प्रक्षाल्य हस्तौ पादौ च प्राङ्मुखोदङ्मुखोऽपि वाprakṣālya hastau pādau ca prāṅmukhodaṅmukho'pi vā«„омыв руки и ноги, обратившись к востоку или к северу,; омыв руки ноги же квостокулицый ксеверулицый или
उपविश्य शुचौ देशे बाहुं कृत्वा च दक्षिणम्upaviśya śucau deśe bāhuṃ kṛtvā ca dakṣiṇamсев в чистом месте и положив правую руку; сев вчистом месте руку положив правую
जान्वन्तरे महाबाहो ब्रह्मसूत्रसमन्वितःjānvantare mahābāho brahmasūtrasamanvitaḥ«„меж колен, о мощнорукий, со священным шнуром,; междуколен мощнорукий священношнуромснабжённый
सुसमौ चरणौ कृत्वा तथा बद्धशिखो नृपsusamau caraṇau kṛtvā tathā baddhaśikho nṛpaровно поставив обе стопы и завязав прядь, о царь,; ровные стопы сделав также завязаннопрядный царь
न तिष्ठन्न च संजल्पंस्तथा चानवलोकयन्na tiṣṭhanna ca saṃjalpaṃstathā cānavalokayan«„не стоя, не разговаривая и не озираясь,; не стоящий не беседующий также неозирающийся
न त्वरन्कुपितो वापि त्यक्त्वा राजन्सुदूरतःna tvarankupito vāpi tyaktvā rājansudūrataḥне торопясь и не гневаясь, оставив это, о царь, далеко,; не торопящийся гневный или оставив царь весьмадалеко
प्रसन्नाभिस्तथाद्भिस्तु आचान्तः शुचितामियात्prasannābhistathādbhistu ācāntaḥ śucitāmiyāt«„прозрачною водою прополоскавший рот придёт к чистоте; прозрачными также водами прополоскавший чистоту пришёл бы
नोष्णाभिर्न सफेनाभिर्युक्ताभिः कलुषेण चnoṣṇābhirna saphenābhiryuktābhiḥ kaluṣeṇa caне горячею, не пенистою, не соединённою с мутью; негорячими непенистыми соединёнными мутью же
वर्णेन रसगन्धाभ्यां हीनाभिर्न च भारतvarṇena rasagandhābhyāṃ hīnābhirna ca bhārata«„и не лишённою цвета, вкуса и запаха, о Бхарата,; цветом вкусомзапахом лишёнными не же Бхарата
सबुद्बुदाभिश्च तथा नाचामेत्पण्डितो नृपsabudbudābhiśca tathā nācāmetpaṇḍito nṛpaи с пузырями — да не полощет учёный, о царь; спузырями же также не пустьполощет учёный царь
पञ्चतीर्थानि विप्रस्य श्रूयन्ते दक्षिणे करेpañcatīrthāni viprasya śrūyante dakṣiṇe kare«„пять бродов брахмана слышатся на правой руке“; пятьбродов брахмана слышатся направой руке
अनुवाद

«„Поведай мне весь чин прикосновения к воде, о брахман, которым дваждырождённый брахман, прополоскав рот, обретает чистоту“. — „Хорошо я спрошен, о владыка царей; слушай, как брахман станет чист, о тигр Бхаратов, и каким уставом, о владыка: омыв руки и ноги, обратившись к востоку или к северу, сев в чистом месте и положив правую руку меж колен, о мощнорукий, со священным шнуром, ровно поставив обе стопы и завязав прядь, о царь, не стоя, не разговаривая и не озираясь, не торопясь и не гневаясь, оставив это, о царь, далеко, — прозрачною водою прополоскавший рот придёт к чистоте: не горячею, не пенистою, не соединённою с мутью, и не лишённою цвета, вкуса и запаха, о Бхарата, и с пузырями — да не полощет учёный, о царь. Пять бродов брахмана слышатся на правой руке: брод богов, брод предков, брод Брахмы, о дарящий почёт“».

संस्करण

08fc709329e6 · प्रकाशित 19 अग॰ 2026, 4:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से