भविष्यपुराण
The Divisions of Smṛti1.181.33-38
970 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 1.181.33-38
देवनागरी

ब्रह्मावर्तः परो देश ऋषिशस्तस्त्वनंतरः ॥ मध्यदेशस्ततोऽप्यन्य आर्यावर्तस्त्वनंतरः
कृष्णसारस्तु विचरेन्मृगो यत्र स्वभावतः ॥ यज्ञियः स तु देशः स्यान्म्लेच्छदेशस्ततः परः
ब्रह्मादीनां च देवानां ब्राह्मणादेस्तथैव च ॥ भूतग्रामस्य कृत्स्नस्य त्रयं कृत्स्नस्य खेचर
साधनत्वं मनुः प्राह वेदमूलं सनातनम् ॥ प्रकाशयज्ञसंसिद्ध्यै यदशब्दस्य एव तु
उपलभ्य यथातत्त्वं स च दर्शितवानृषिः ॥ सम्यक्संसाधनं धर्मः कर्तव्यस्त्वधिकारिणा
निष्कामेन सदा वीर काम्यं रूपान्वितेन च ॥ आचारयुक्तः श्रद्धालुर्वेदज्ञोऽध्यात्मचिंतकः ॥ कर्मणां फलमाप्नोति न्यायार्जितधनश्च यः

लिप्यंतरण (IAST)

brahmāvartaḥ paro deśa ṛṣiśastastvanaṃtaraḥ || madhyadeśastato'pyanya āryāvartastvanaṃtaraḥ
kṛṣṇasārastu vicarenmṛgo yatra svabhāvataḥ || yajñiyaḥ sa tu deśaḥ syānmlecchadeśastataḥ paraḥ
brahmādīnāṃ ca devānāṃ brāhmaṇādestathaiva ca || bhūtagrāmasya kṛtsnasya trayaṃ kṛtsnasya khecara
sādhanatvaṃ manuḥ prāha vedamūlaṃ sanātanam || prakāśayajñasaṃsiddhyai yadaśabdasya eva tu
upalabhya yathātattvaṃ sa ca darśitavānṛṣiḥ || samyaksaṃsādhanaṃ dharmaḥ kartavyastvadhikāriṇā
niṣkāmena sadā vīra kāmyaṃ rūpānvitena ca || ācārayuktaḥ śraddhālurvedajño'dhyātmaciṃtakaḥ || karmaṇāṃ phalamāpnoti nyāyārjitadhanaśca yaḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ब्रह्मावर्तः परो देश ऋषिशस्तस्त्वनंतरःbrahmāvartaḥ paro deśa ṛṣiśastastvanaṃtaraḥ**Брахмаварта — высшая земля, а следом — провидцами одобренная**; Брахмаварта высшая земля провидцамиодобренная следом
कृष्णसारस्तु विचरेन्मृगो यत्र स्वभावतःkṛṣṇasārastu vicarenmṛgo yatra svabhāvataḥ**где чернопятнистая лань бродит по природе своей**; чернопятнистая бродит лань где поприроде
यज्ञियः स तु देशः स्यान्म्लेच्छदेशस्ततः परःyajñiyaḥ sa tu deśaḥ syānmlecchadeśastataḥ paraḥ**та земля и есть жертвенная, а за нею — земля млеччхов**; жертвенная та земля будет млеччховземля затем далее
सम्यक्संसाधनं धर्मः कर्तव्यस्त्वधिकारिणाsamyaksaṃsādhanaṃ dharmaḥ kartavyastvadhikāriṇā**закон, как должное исполнение, надлежит творить тому, кто к нему допущен**; должноеисполнение закон творитьнадлежит допущенным
आचारयुक्तः श्रद्धालुर्वेदज्ञोऽध्यात्मचिंतकःācārayuktaḥ śraddhālurvedajño'dhyātmaciṃtakaḥ**с добрым обхождением, с верою, знающий Веду, о самости размышляющий**; обхождениемснабжённый верующий Ведузнающий осамостиразмышляющий
कर्मणां फलमाप्नोति न्यायार्जितधनश्च यःkarmaṇāṃ phalamāpnoti nyāyārjitadhanaśca yaḥ**и чей достаток правдою нажит — тот обретает плод деяний**; деяний плод обретает правдойнажитыйдостаток который
अनुवाद

«„Брахмаварта — высшая земля, а следом — провидцами одобренная; затем иная — Мадхьядеша, а следом — Арьяварта. Где чернопятнистая лань бродит по природе своей, — та земля и есть жертвенная, а за нею — земля млеччхов. Брахме и прочим богам, и брахманам и прочим, и всему сонму существ — эти три, о по небу ходящий, — средством назвал Ману, коренящимся в Веде, вечным. Ради свершения явной жертвы — то, что не словом [дано], — постигнув как оно есть, провидец и показал. Закон, как должное исполнение, надлежит творить тому, кто к нему допущен, — всегда бескорыстно, о герой, а желанный — с обликом, [к тому] подобающим. С добрым обхождением, с верою, знающий Веду, о самости размышляющий, и чей достаток правдою нажит, — тот обретает плод деяний“».

संस्करण

c5668b6b8a32 · प्रकाशित 19 अग॰ 2026, 9:00:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से