भविष्यपुराण
The Dialogue of Saptāśva and Anūru1.189.7-12
1032 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 1.189.7-12
देवनागरी

न हि स्वार्थं समुद्दिश्य प्रतिगृह्णंति साधवः ॥ दातुरेवोपकाराय जगृहुः श्रवणादयः
दातुरेवोपकाराय वदत्यर्थी ददस्व मे ॥ यस्माद्दाता प्रयात्यूर्ध्वमधस्तिष्ठेत्प्रतिग्रही
देहीति सुवदन्नर्थी धनं बोधयतीव सः ॥ यन्मया कृतमर्थित्वं प्रगेऽदानफलं हि तत्
बोधयंति न याचन्ते देहीति कृपणा जनाः ॥ अवस्थेयमदानस्य यद्याचामो गृहेगृहे
आयात्यर्थी गृहं यस्तु कस्तं न प्रतिपूजयेत् ॥ कोयमर्थी न पूज्यः स्याद्याचमानो दिनेदिने
यद्बलादप्यनिच्छंतं योजयंति नराश्रयान् ॥ अहन्यहनि याचंते दातुस्ते दर्शयंति हि

लिप्यंतरण (IAST)

na hi svārthaṃ samuddiśya pratigṛhṇaṃti sādhavaḥ || dāturevopakārāya jagṛhuḥ śravaṇādayaḥ
dāturevopakārāya vadatyarthī dadasva me || yasmāddātā prayātyūrdhvamadhastiṣṭhetpratigrahī
dehīti suvadannarthī dhanaṃ bodhayatīva saḥ || yanmayā kṛtamarthitvaṃ prage'dānaphalaṃ hi tat
bodhayaṃti na yācante dehīti kṛpaṇā janāḥ || avastheyamadānasya yadyācāmo gṛhegṛhe
āyātyarthī gṛhaṃ yastu kastaṃ na pratipūjayet || koyamarthī na pūjyaḥ syādyācamāno dinedine
yadbalādapyanicchaṃtaṃ yojayaṃti narāśrayān || ahanyahani yācaṃte dātuste darśayaṃti hi

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
न हि स्वार्थं समुद्दिश्य प्रतिगृह्णंति साधवःna hi svārthaṃ samuddiśya pratigṛhṇaṃti sādhavaḥ**не свою ведь корысть имея в виду, принимают добрые**; не свою ведь корысть имеяввиду принимают добрые
दातुरेवोपकाराय जगृहुः श्रवणादयःdāturevopakārāya jagṛhuḥ śravaṇādayaḥ**ради пользы самого дающего принимали Шравана и прочие**; дающего именно пользыради принимали Шраванаипрочие
यस्माद्दाता प्रयात्यूर्ध्वमधस्तिष्ठेत्प्रतिग्रहीyasmāddātā prayātyūrdhvamadhastiṣṭhetpratigrahī**ибо дающий идёт вверх, а берущий стоит внизу**; поскольку дающий идёт вверх внизу стоит берущий
देहीति सुवदन्नर्थी धनं बोधयतीव सःdehīti suvadannarthī dhanaṃ bodhayatīva saḥ**говоря «дай», проситель как бы пробуждает богатство**; дай так хорошоговорящий проситель богатство пробуждаеткак он
बोधयंति न याचन्ते देहीति कृपणा जनाःbodhayaṃti na yācante dehīti kṛpaṇā janāḥ**они пробуждают, а не выпрашивают — эти убогие люди**; пробуждают невыпрашивают дай так убогие люди
अवस्थेयमदानस्य यद्याचामो गृहेगृहेavastheyamadānasya yadyācāmo gṛhegṛhe**а то, что мы просим по домам, — это состояние от неподаяния**; состояниеэто неподаяния что просим подомам
अनुवाद

«„Не свою ведь корысть имея в виду, принимают добрые: ради пользы самого дающего принимали Шравана и прочие. Ради пользы самого дающего и говорит проситель: «Подай мне», — ибо дающий идёт вверх, а берущий стоит внизу. Говоря «дай», проситель как бы пробуждает богатство: «То, что я стал просителем, — плод прежнего неподаяния». Они пробуждают, а не выпрашивают — эти убогие люди; а то, что мы просим по домам, — это состояние от неподаяния. Кто же не почтит просителя, что приходит в дом? И какой проситель не достоин почитания, хотя бы и просил день за днём? Даже тех, кто и не хочет, силою побуждают они, к людям прибегшие: день за днём просят они — и тем показывают, [как] давать“».

संस्करण

c0d1dd2ac4ed · प्रकाशित 22 अग॰ 2026, 6:10:54 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से