भविष्यपुराण
The Ordinance of the Sacrifice2.14.1-5
1497 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 2.14.1-5
देवनागरी

मखविधानवर्णनम् ॥ सूत उवाच ॥ ॥ मखे सर्वत्र ब्रह्माणमृत्विजं वरयेदथ ॥ कुशकण्डीं स्वगृह्येन कृत्वाग्निं चार्चयेत्ततः
आघाराज्यभागौ तु महाव्याहृतयस्त्रयः ॥ सर्वं प्रायश्चित्तसंज्ञकं प्राजापत्यं च स्विष्टकृत्
एतन्नित्यं हि सर्वत्र होमे कर्मणि निर्दिशेत् ॥ प्राजापत्ये च इन्द्राय एतावाघारसंज्ञकौ
अग्नये चैव सोमाय आज्यभागौ प्रकीर्तितौ ॥ भूर्भुवःस्वस्त्रयश्चैव महाव्याहृतयः स्मृताः
अयाश्चाग्ने इति तथा ये ते शतमनुत्तमम् ॥ सर्वप्रायश्चित्तसंज्ञा एते वै पञ्च मंत्रकाः

लिप्यंतरण (IAST)

makhavidhānavarṇanam || sūta uvāca || || makhe sarvatra brahmāṇamṛtvijaṃ varayedatha || kuśakaṇḍīṃ svagṛhyena kṛtvāgniṃ cārcayettataḥ
āghārājyabhāgau tu mahāvyāhṛtayastrayaḥ || sarvaṃ prāyaścittasaṃjñakaṃ prājāpatyaṃ ca sviṣṭakṛt
etannityaṃ hi sarvatra home karmaṇi nirdiśet || prājāpatye ca indrāya etāvāghārasaṃjñakau
agnaye caiva somāya ājyabhāgau prakīrtitau || bhūrbhuvaḥsvastrayaścaiva mahāvyāhṛtayaḥ smṛtāḥ
ayāścāgne iti tathā ye te śatamanuttamam || sarvaprāyaścittasaṃjñā ete vai pañca maṃtrakāḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
मखे सर्वत्र ब्रह्माणमृत्विजं वरयेदथmakhe sarvatra brahmāṇamṛtvijaṃ varayedatha**при всякой жертве да изберёт брахму-жреца**; всякойжертве брахмужреца даизберёт
कुशकण्डीं स्वगृह्येन कृत्वाग्निं चार्चयेत्ततःkuśakaṇḍīṃ svagṛhyena kṛtvāgniṃ cārcayettataḥ**сотворив кушевой пучок по своему домашнему [уставу], да чтит затем огонь**; кушевойпучок своемудомашнему сотворив огонь дачтит затем
सर्वं प्रायश्चित्तसंज्ञकं प्राजापत्यं च स्विष्टकृत्sarvaṃ prāyaścittasaṃjñakaṃ prājāpatyaṃ ca sviṣṭakṛt**всё, «всеискупительным» именуемое, праджапатья и свиштакрит**; всё всеискупительныеименуемое праджапатья свиштакрит
एतन्नित्यं हि सर्वत्र होमे कर्मणि निर्दिशेत्etannityaṃ hi sarvatra home karmaṇi nirdiśet**сие как постоянное во всяком возлиятельном деле да укажет**; сие постоянное всяком возлиятельномделе даукажет
भूर्भुवःस्वस्त्रयश्चैव महाव्याहृतयः स्मृताःbhūrbhuvaḥsvastrayaścaiva mahāvyāhṛtayaḥ smṛtāḥ**«бхур, бхувах, свах» — трое, великими вьяхрити помянуты**; бхурбхувахсвах трое великиевьяхрити помянутые
सर्वप्रायश्चित्तसंज्ञा एते वै पञ्च मंत्रकाःsarvaprāyaścittasaṃjñā ete vai pañca maṃtrakāḥ**сии пять мантр именуются «всеискупительными»**; сиипятьмантр всеискупительные именуемые
अनुवाद

«Сута сказал: „При всякой жертве да изберёт брахму-жреца; сотворив кушевой пучок по своему домашнему [уставу], да чтит затем огонь. Агхара и две доли масла, три великих вьяхрити, всё, «всеискупительным» именуемое, праджапатья и свиштакрит: сие как постоянное во всяком возлиятельном деле да укажет. И при праджапатье, и Индре — сии двое именуются агхарами; Агни же и Соме — возвещены две доли масла. «Бхур, бхувах, свах» — трое, великими вьяхрити помянуты; «аяш ча агне» и так же «йе те шатам» наилучшее: сии пять мантр именуются «всеискупительными»“».

संस्करण

25d4e35b133c · प्रकाशित 20 अग॰ 2026, 4:00:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से