भविष्यपुराण
The Origin of the Cosmic Egg4.2.25-30
1683 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 4.2.25-30
देवनागरी

ददौ स दश धर्माय कश्यपाय त्रयोदश ॥ कालस्य नयने युक्ताः सप्तर्विशतिमिंदवे
द्वे प्रादाद्बाहुपुत्राय द्वे कृशाश्वाय चैव हि ॥ रूपयौवनशालिन्यश्चतस्रोऽरिष्टनेमिने
एकां भृगोर्भवायैकां प्रादात्तेभ्यश्चराचरः ॥ अभवत्पुरुषव्याघ्र भूतग्रामश्चतुर्विधः
वैराजमथ वैकुण्ठं केलासमिति नामतः ॥ मेरोः शृंगत्रयं मूर्ध्नि ब्रह्मविष्णुशिवालयम्
प्राचीदिक्क्रमयोगेन तेषां पार्श्वे पुरः स्मृताः ॥ इन्द्रादिलोकपालानां दिव्यैः स्वर्ल्लक्षणैर्युताः
हिमवान्हेमकूटश्च निषधो मेरुरेव च ॥ नीलः श्वेतस्तथा शृंगी जम्बूद्वीपे कुलाचलाः ॥ जम्बूद्वीपप्रमाणेन सहस्रगुणितं शतम्

लिप्यंतरण (IAST)

dadau sa daśa dharmāya kaśyapāya trayodaśa || kālasya nayane yuktāḥ saptarviśatimiṃdave
dve prādādbāhuputrāya dve kṛśāśvāya caiva hi || rūpayauvanaśālinyaścatasro'riṣṭanemine
ekāṃ bhṛgorbhavāyaikāṃ prādāttebhyaścarācaraḥ || abhavatpuruṣavyāghra bhūtagrāmaścaturvidhaḥ
vairājamatha vaikuṇṭhaṃ kelāsamiti nāmataḥ || meroḥ śṛṃgatrayaṃ mūrdhni brahmaviṣṇuśivālayam
prācīdikkramayogena teṣāṃ pārśve puraḥ smṛtāḥ || indrādilokapālānāṃ divyaiḥ svarllakṣaṇairyutāḥ
himavānhemakūṭaśca niṣadho merureva ca || nīlaḥ śvetastathā śṛṃgī jambūdvīpe kulācalāḥ || jambūdvīpapramāṇena sahasraguṇitaṃ śatam

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ददौ स दश धर्माय कश्यपाय त्रयोदशdadau sa daśa dharmāya kaśyapāya trayodaśa**дал он десять Дхарме, тринадцать Кашьяпе**; дал он десять Дхарме тринадцать Кашьяпе
कालस्य नयने युक्ताः सप्तर्विशतिमिंदवेkālasya nayane yuktāḥ saptarviśatimiṃdave**приставленные к очам Калы, двадцать семь — Луне**; Калыочам приставленные двадцатьсемь Луне
रूपयौवनशालिन्यश्चतस्रोऽरिष्टनेमिनेrūpayauvanaśālinyaścatasro'riṣṭanemine**четырёх, блистающих красотою и юностью, — Ариштанеми**; красотоююностьюблистающих четырёх Ариштанеми
अभवत्पुरुषव्याघ्र भूतग्रामश्चतुर्विधःabhavatpuruṣavyāghra bhūtagrāmaścaturvidhaḥ**и стал, о тигр среди мужей, четвероякий сонм существ**; стал тигрсредимужей четвероякийсонмсуществ
मेरोः शृंगत्रयं मूर्ध्नि ब्रह्मविष्णुशिवालयम्meroḥ śṛṃgatrayaṃ mūrdhni brahmaviṣṇuśivālayam**три вершины на темени Меру — обитель Брахмы, Вишну и Шивы**; Меру тривершины натемени БрахмыВишнуШивыобитель
हिमवान्हेमकूटश्च निषधो मेरुरेव चhimavānhemakūṭaśca niṣadho merureva ca**Химаван, Хемакута, Нишадха и сама Меру**; Химаван Хемакута Нишадха самаМеру
अनुवाद

«„Дал он десять Дхарме, тринадцать Кашьяпе, приставленные к очам Калы, двадцать семь — Луне; двух подал Бахупутре и двух — Кришашве; четырёх, блистающих красотою и юностью, — Ариштанеми; одну — Бхригу, одну — Бхаве подал он; от них движущееся и неподвижное, и стал, о тигр среди мужей, четвероякий сонм существ. Вайраджа, Вайкунтха и Келаса по имени — три вершины на темени Меру, обитель Брахмы, Вишну и Шивы. По порядку восточной стороны при них поминаются города — Индры и прочих хранителей мира, наделённые дивными небесными признаками. Химаван, Хемакута, Нишадха и сама Меру, Нила, Швета и Шринги — родовые горы в Джамбудвипе; мерою Джамбудвипы — сотня, помноженная на тысячу“».

संस्करण

8ff8faf8fd16 · प्रकाशित 20 अग॰ 2026, 6:00:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से