भविष्यपुराण
The Cow-and-Calf Dvādaśī Vow4.69.24-30
2182 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 4.69.24-30

Śrī-Kṛṣṇa

देवनागरी

गोषु यज्ञाः प्रवर्तंते गोषु देवाः प्रतिष्ठिताः ॥ गोषु वेदाः समुत्कीर्णाः सष डंगपदक्रमाः
शृङ्गमूले गवां नित्यं ब्रह्मा विष्णुश्च संस्थितौ ॥ शृङ्गाग्रे सर्वतीर्थानि स्थावराणि चराणि च
शिवो मध्ये महादेवः सर्वकारणकारणम् ॥ सलाटे संस्थिता गौरी नासावंशे च षण्मुखः
कंबलाश्वतरौ नागौ नासापुटसमाश्रितौ ॥ कर्णयोरश्विनौ देवौ चक्षुर्भ्यां शशिभास्करौ
दंतेषु वसवः सर्वे जिह्वायां वरुणः स्थितः ॥ सरस्वती च कुहरे यमयक्षौ च गण्डयोः
संध्याद्वयं तथेष्टाभ्यां ग्रीवायां च पुरंदरः ॥ रक्षांसि ककुदे द्यौश्च पार्ष्णिकाये व्यवस्थिता
चतुष्पात्सकलो धर्मो नित्यं जंघासु तिष्ठति ॥ खुरमध्येषु गन्धर्वाः खुराग्रेषु च पन्नगाः

लिप्यंतरण (IAST)

goṣu yajñāḥ pravartaṃte goṣu devāḥ pratiṣṭhitāḥ || goṣu vedāḥ samutkīrṇāḥ saṣa ḍaṃgapadakramāḥ
śṛṅgamūle gavāṃ nityaṃ brahmā viṣṇuśca saṃsthitau || śṛṅgāgre sarvatīrthāni sthāvarāṇi carāṇi ca
śivo madhye mahādevaḥ sarvakāraṇakāraṇam || salāṭe saṃsthitā gaurī nāsāvaṃśe ca ṣaṇmukhaḥ
kaṃbalāśvatarau nāgau nāsāpuṭasamāśritau || karṇayoraśvinau devau cakṣurbhyāṃ śaśibhāskarau
daṃteṣu vasavaḥ sarve jihvāyāṃ varuṇaḥ sthitaḥ || sarasvatī ca kuhare yamayakṣau ca gaṇḍayoḥ
saṃdhyādvayaṃ tatheṣṭābhyāṃ grīvāyāṃ ca puraṃdaraḥ || rakṣāṃsi kakude dyauśca pārṣṇikāye vyavasthitā
catuṣpātsakalo dharmo nityaṃ jaṃghāsu tiṣṭhati || khuramadhyeṣu gandharvāḥ khurāgreṣu ca pannagāḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
गोषु यज्ञाः प्रवर्तन्ते गोषु देवाः प्रतिष्ठिताःgoṣu yajñāḥ pravartante goṣu devāḥ pratiṣṭhitāḥ**в коровах свершаются жертвы, в коровах утверждены боги**; вкоровах свершаютсяжертвы вкоровах утвержденыбоги
शृङ्गमूले गवां नित्यं ब्रह्मा विष्णुश्च संस्थितौśṛṅgamūle gavāṃ nityaṃ brahmā viṣṇuśca saṃsthitau**у корня рогов коровьих всегда пребывают Брахма и Вишну**; укорнярогов коровьих всегда пребывают Брахма Вишну
शिवो मध्ये महादेवः सर्वकारणकारणम्śivo madhye mahādevaḥ sarvakāraṇakāraṇam**посредине Шива, Махадева, причина всех причин**; посредине Шива Махадева всехпричинпричина
कर्णयोरश्विनौ देवौ चक्षुर्भ्यां शशिभास्करौkarṇayoraśvinau devau cakṣurbhyāṃ śaśibhāskarau**в ушах — боги Ашвины, в очах — месяц и солнце**; вушах богиАшвины вочах месяцисолнце
दन्तेषु वसवः सर्वे जिह्वायां वरुणः स्थितःdanteṣu vasavaḥ sarve jihvāyāṃ varuṇaḥ sthitaḥ**в зубах — все Васу, на языке пребывает Варуна**; взубах всеВасу наязыке пребывает Варуна
चतुष्पात्सकलो धर्मो नित्यं जङ्घासु तिष्ठतिcatuṣpātsakalo dharmo nityaṃ jaṅghāsu tiṣṭhati**весь четвероногий закон всегда пребывает в голенях**; весьчетвероногийзакон всегда пребывает вголенях
अनुवाद

«„В коровах свершаются жертвы, в коровах утверждены боги; в коровах вырезаны Веды с шестью веданьями и порядками чтения. У корня рогов коровьих всегда пребывают Брахма и Вишну; на остриях рогов — все тиртхи, недвижные и подвижные. Посредине Шива, Махадева, причина всех причин; на лбу пребывает Гаури, а на переносице — Шестиликий. Змии Камбала и Ашватара пребывают в ноздрях; в ушах — боги Ашвины, в очах — месяц и солнце. В зубах — все Васу, на языке пребывает Варуна; Сарасвати — в горловине, а Яма и якша — на щеках. Оба сумерка — на губах, а на шее — Пурандара; ракшасы — на холке, и небо утвердилось на пятках. Весь четвероногий закон всегда пребывает в голенях; в средине копыт — гандхарвы, а на концах копыт — змии“».

संस्करण

6bd5e984caa8 · प्रकाशित 21 अग॰ 2026, 1:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से