भविष्यपुराण
The Giving of Lamps4.130.1-8
2640 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 4.130.1-8

Yudhiṣṭhira

देवनागरी

दीपदानविधिवर्णनम् ॥ युधिष्ठिर उवाच ॥ ॥ भगवन्केन तपसा व्रतेन नियमेन वा ॥ दानेन केन वा लोके प्रोज्ज्वल्त्वं प्रजायते
अतितेजो महद्दीप्तं दीप्तांशुकिरणोज्ज्वलम् ॥ शरीरं जायते येन तन्मे वक्तुमथार्हसि
॥ श्रीकृष्ण उवाच ॥ ॥ मथुरायां पुरा पार्थ पिङ्गलो नाम तापसः ॥ आगतः स च मे पत्न्या जाम्बवत्या प्रपूजितः
प्रष्टश्च प्रश्रमेवैतं स चावोचद्यथातथम् ॥ तयापि मे समाख्यातं तत्सर्वं ते वदाम्यहम्
यदायदा नृपश्रेष्ठ पुण्यकालः प्रपद्यते ॥ संक्रातौ सूर्यग्रहणे चन्द्रपर्वणि वैधृतौ
उत्तरे त्वयने प्राप्ते दक्षिणे विषुवे तथा ॥ एकादश्यां शुक्लपक्षे चतुर्दश्यां दिनक्षये
सप्तम्यामथ वाष्टम्यां स्नात्वा व्रतपरो नरः ॥ नारी वा भूमिदेवेभ्यः प्रयच्छेत्प्रयतांगणे ॥ घृतकुंभेन दीपेन प्रज्वलंतं प्रदीपकम्
॥ युधिष्टिर् उवाच ॥ ॥ भूमिदेवा इति प्रोक्तं यत्त्वया मधुसूदन ॥ किमेतत्कौतुकं मेऽस्ति संशयं छेत्तुमर्हसि

लिप्यंतरण (IAST)

dīpadānavidhivarṇanam || yudhiṣṭhira uvāca || || bhagavankena tapasā vratena niyamena vā || dānena kena vā loke projjvaltvaṃ prajāyate
atitejo mahaddīptaṃ dīptāṃśukiraṇojjvalam || śarīraṃ jāyate yena tanme vaktumathārhasi
|| śrīkṛṣṇa uvāca || || mathurāyāṃ purā pārtha piṅgalo nāma tāpasaḥ || āgataḥ sa ca me patnyā jāmbavatyā prapūjitaḥ
praṣṭaśca praśramevaitaṃ sa cāvocadyathātatham || tayāpi me samākhyātaṃ tatsarvaṃ te vadāmyaham
yadāyadā nṛpaśreṣṭha puṇyakālaḥ prapadyate || saṃkrātau sūryagrahaṇe candraparvaṇi vaidhṛtau
uttare tvayane prāpte dakṣiṇe viṣuve tathā || ekādaśyāṃ śuklapakṣe caturdaśyāṃ dinakṣaye
saptamyāmatha vāṣṭamyāṃ snātvā vrataparo naraḥ || nārī vā bhūmidevebhyaḥ prayacchetprayatāṃgaṇe || ghṛtakuṃbhena dīpena prajvalaṃtaṃ pradīpakam
|| yudhiṣṭir uvāca || || bhūmidevā iti proktaṃ yattvayā madhusūdana || kimetatkautukaṃ me'sti saṃśayaṃ chettumarhasi

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
दानेन केन वा लोके प्रोज्ज्वलत्वं प्रजायतेdānena kena vā loke projjvalatvaṃ prajāyate**или каким даянием рождается в мире сияние**; иликакимдаянием рождаетсявмиресияние
शरीरं जायते येन तन्मे वक्तुमथार्हसिśarīraṃ jāyate yena tanme vaktumathārhasi**чем рождается такое тело — то поведать мне изволь**; чемрождаетсятакоетело топоведатьмнеизволь
आगतः स च मे पत्न्या जाम्बवत्या प्रपूजितःāgataḥ sa ca me patnyā jāmbavatyā prapūjitaḥ**и он пришёл, и был почтён женою моею Джамбавати**; онпришёл ибылпочтёнженоюмоеюДжамбавати
तयापि मे समाख्यातं तत्सर्वं ते वदाम्यहम्tayāpi me samākhyātaṃ tatsarvaṃ te vadāmyaham**и ею мне поведано; всё то я тебе и говорю**; иеюмнеповедано всётоятебеиговорю
स्नात्वा व्रतपरो नरः नारी वाsnātvā vrataparo naraḥ nārī vā**омывшись, человек, преданный обету, или женщина**; омывшись человекпреданныйобету илиженщина
घृतकुम्भेन दीपेन प्रज्वलन्तं प्रदीपकम्ghṛtakumbhena dīpena prajvalantaṃ pradīpakam**с кувшином топлёного масла — пылающий светильник**; скувшиномтоплёногомасла пылающийсветильник
अनुवाद

«Юдхиштхира сказал: „О владыка, каким подвижничеством, обетом или воздержанием, или каким даянием рождается в мире сияние? Превеликий жар, великий, пылающий, блистающий, как лучи солнца, — чем рождается такое тело? То поведать мне изволь“. Шри-Кришна сказал: „В Матхуре некогда, о Партха, подвижник по имени Пингала, — и он пришёл, и был почтён женою моею Джамбавати. И был вопрошён, и он поведал как есть; и ею мне поведано; всё то я тебе и говорю. Когда бы ни настал, о лучший из царей, заслужный час — при переходе солнца, при затмении солнца, в лунный праздник, при вайдхрити, когда настанет северный путь, южный или равноденствие, в одиннадцатый день светлой половины, в четырнадцатый, в день ущерба, в седьмой или же в восьмой, — омывшись, человек, преданный обету, или женщина да подаст земным богам, на чистом дворе, с кувшином топлёного масла пылающий светильник“. Юдхиштхира сказал: „«Земные боги» — сказано тобою, о Мадхусудана; любопытно мне, и рассечь сомнение моё изволь“».

संस्करण

10fa2dc9619e · प्रकाशित 21 अग॰ 2026, 9:49:47 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से