भविष्यपुराण
The Festival of the Phālguna Full Moon4.132.8-14
2654 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 4.132.8-14

Vaśiṣṭha

देवनागरी

॥ पौरा ऊचुः ॥ अस्माकं हि गृहे काचिढ्ढौंढा नामेति राक्षसी ॥ दिवा रात्रौ समागम्य बालान्पीडयते बलात्
रक्षया कंडकेनापि भेषजैर्वा नराधिप ॥ मंत्रज्ञैः परमाचार्यैः सा नियंतुं न शक्यते
पौराणां वचनं श्रुत्वा रघुर्विस्मयमागतः ॥ विस्मयाविष्टहृदयः पुरोहितमथाब्रवीत्
॥ रघुरुवाच ॥ ॥ ढौंढेति राक्षसी केयं किंप्रभावा द्विजोत्तम ॥ कथमेषा नियंतव्या मया दुष्कृतकारिणी
रक्षणात्प्रोच्यते राजा पृथिवीपालनात्पतिः ॥ अरक्षमाणः पृथिवीं राजा भवति किल्बिषी
वशिष्ठ उवाच ॥ शृणु राजन्परं गुह्यं यन्नाख्यातं मया क्वचित् ॥ ढौंढा नामेति विख्याता राक्षसी मालिनः सुता
तया चाराधितः शंभुरुग्रेण तपसा पुरा ॥ प्रीतस्तामाह भगवान्वरं वरय सुव्रते

लिप्यंतरण (IAST)

|| paurā ūcuḥ || asmākaṃ hi gṛhe kāciḍhḍhauṃḍhā nāmeti rākṣasī || divā rātrau samāgamya bālānpīḍayate balāt
rakṣayā kaṃḍakenāpi bheṣajairvā narādhipa || maṃtrajñaiḥ paramācāryaiḥ sā niyaṃtuṃ na śakyate
paurāṇāṃ vacanaṃ śrutvā raghurvismayamāgataḥ || vismayāviṣṭahṛdayaḥ purohitamathābravīt
|| raghuruvāca || || ḍhauṃḍheti rākṣasī keyaṃ kiṃprabhāvā dvijottama || kathameṣā niyaṃtavyā mayā duṣkṛtakāriṇī
rakṣaṇātprocyate rājā pṛthivīpālanātpatiḥ || arakṣamāṇaḥ pṛthivīṃ rājā bhavati kilbiṣī
vaśiṣṭha uvāca || śṛṇu rājanparaṃ guhyaṃ yannākhyātaṃ mayā kvacit || ḍhauṃḍhā nāmeti vikhyātā rākṣasī mālinaḥ sutā
tayā cārādhitaḥ śaṃbhurugreṇa tapasā purā || prītastāmāha bhagavānvaraṃ varaya suvrate

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ढौण्ढा नामेति राक्षसी दिवा रात्रौ समागम्यḍhauṇḍhā nāmeti rākṣasī divā rātrau samāgamya**ракшаси по имени Дхаундха, приходя днём и ночью**; ракшасипоимениДхаундха приходяднёминочью
बालान्पीडयते बलात्bālānpīḍayate balāt**детей мучит она силою**; детеймучитсилою
मन्त्रज्ञैः परमाचार्यैः सा नियन्तुं न शक्यतेmantrajñaiḥ paramācāryaiḥ sā niyantuṃ na śakyate**ни знатоками заклинаний, ни высшими наставниками не может она быть удержана**; низнатокамизаклинаний нивысшиминаставниками неможетбытьудержана
रक्षणात्प्रोच्यते राजा पृथिवीपालनात्पतिःrakṣaṇātprocyate rājā pṛthivīpālanātpatiḥ**от охранения зовётся он царём, от хранения земли — владыкою**; отохранениязовётсяцарём отхраненияземли владыкою
अरक्षमाणः पृथिवीं राजा भवति किल्बिषीarakṣamāṇaḥ pṛthivīṃ rājā bhavati kilbiṣī**не охраняющий землю царь становится грешником**; неохраняющийземлюцарь становитсягрешником
तया चाराधितः शम्भुरुग्रेण तपसा पुराtayā cārādhitaḥ śambhurugreṇa tapasā purā**ею был ублаготворён Шамбху жестоким подвижничеством некогда**; еюбылублаготворёнШамбху жестокимподвижничествомнекогда
अनुवाद

«„Горожане сказали: «В домах наших есть некая ракшаси по имени Дхаундха; приходя днём и ночью, детей мучит она силою. Ни охраною, ни колючкою, ни снадобьями, о владыка людей, ни знатоками заклинаний, ни высшими наставниками не может она быть удержана». Услышав слово горожан, Рагху пришёл в изумление; с сердцем, объятым изумлением, молвил он домашнему жрецу. Рагху сказал: «Что за ракшаси эта Дхаундха, какова её сила, о лучший из дваждырождённых? Как мне удержать её, творящую злодейство? От охранения зовётся он царём, от хранения земли — владыкою; не охраняющий землю царь становится грешником». Васиштха сказал: «Слушай, о царь, высшую тайну, какой я нигде не сказывал. Дхаундха по имени, прославленная ракшаси, дочь Малина. Ею был ублаготворён Шамбху жестоким подвижничеством некогда»“».

संस्करण

be8c07b15870 · प्रकाशित 21 अग॰ 2026, 10:00:55 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से